============================================================
NNM001001118 0001

page title: [empty] [cover]
  
============================================================
NNM001001118 0002

page title: [empty]
  
============================================================
NNM001001118 0003

page title: scan 1118_002_rechts
  
 Aantekeningen ...
  ... reize ... over ... Java ... in ...
  ... eene ...
  ... De ... der ... voorwerpen ... verzamelingen ...
  ... onze ... reizen ... naar ... de ...
  ... die ... wij ... reizen ... gedurende ...
  ... @Timor_underlined ... @Molukken_underlined ... @Nieuw_Guinea_underlined ...
  ... zijn ... naar ... het ... Museum ... van ...
  ... N. ... H. ... te ... verzonden ... van ... de ... @Leiden_underlined ...
 teekeningen, der meest onbekenden voor ...
 werpen op die reizen door wijlen mijn ...
  ... Raalten ... en ... mij ... gemaakt ...
  ... vriend ... G. ... van ...
 zijn de afteekeningen gereed en de ...
 eersten naar Nederland op weg. Onze ...
 gezondheid is door de schoone luchts ...
 gesteldheid van Buitenzorg in eenen tamelijk ...
 goeden staat. Wij zijn derhalven  ...
 weder gereed om voor de wetenschappen ...
 nieuwe togten te maken. ...
 Den 18 Maart is door den Heer Dr. Macklot ...
 een voorstel gedaan aan zijne Ex. den ...
 Gouverneur Generaal om eene reis ( ) ...
 te gaan maken over Java ten ...
 Noorden der Berketen die dit eiland ...
 van het O. naar het W. doorsnijd, naar ...
 den weinig bekenden Oosthoek en ...
 van daar langs den Zuidkant van ...
 het gebergte terug naar Buitenzorg ...
 Deze reize kan makkelijk twee jaren ...
 duren. ...
 ( ) met de Heer Mueller en mij. ...
============================================================
NNM001001118 0004

page title: scan 1118_003_links
  
 11 April Ik bevind mij reeds sedert eenige ...
 dagen zeer ongesteld. Met mijne ingewanden ...
 sukkel ik en Hemel geve dat het van geene ...
 verdere gevolgen zij ...
 12 @AANHALING Tijding ontvangen dat de Heren P.W. ...
 Korthals, Overdijk en van Gelder, die ...
 door Z.M. aan[?] onze Commissie als ...
 Leden zijn toegevoegd, te Anjer zijn aan ...
 gekomen. Zij denken binnen weinig ...
 dagen met hun vaartuig, de [A...ie] ...
 te Batavia te zijn. ...
 12 @AANHALING door de goede werking der geneesmid ...
 delen, door den Heer Nollmann mij gegeven ...
 begin ik mij beter te gevoelen. Goede ...
 God geef dat ik spoedig weder hersteld
mag wezen! ...
 Tegen den avond kwamen de Heeren P ...
 W Korthals en Overdijk hier aan. De ...
 eerste os een klein zeer vriendelijk mannetje ...
 zoo het schijnt zeer goed. Men kan echter ...
 de menschen bij de eerste ontmoeting ...
 nog niet kennen. Overdijk is minder
fijn. ...
 Den 15 April kwam het besluit der Indi[schen] ...
  ... Regering ... waar ... waarin ... r ... het ... voorstel ... der ... Heer ...
  ... Macklots ... onze ... reize ... gedaan ...
  ... in ... alles_is ... goed ... gekeurd ...
  ... Den ... 20 ... is ... de ... Heer ... van ... Gelder ... alhier ...
  ... op ... het ... oog ... schijnt ... dezer ... in ... de ... gewone ...
  ... zamen ... leving ... het ... verstandigste ... der ...
============================================================
NNM001001118 0005

page title: scan 1118_003_rechts
  
 Den 23 April. Heden vernam ik dat er in het ...
 ten westen van hier gelegene duizend ge- ...
 bergte zoo veel tijgers zijn dat de rijst oogsters ...
 genoodzaakt zijn om ged. hun werk gewapende ...
 wachten om de velden te zetten - Reeds ...
 vijf menschen waren er door dit ongedierte ...
 verscheurd. ...
 Voor eenige dagen sloeg de bliksem in ...
 twee pedatis en doode de voerders. ...
 Den 5 Mei wierd ten mijnen huize een ...
 bruiloft gevierd van een wonderlijk Javaans ...
 paar, mijn bedienden. Een jonge knappe ...
 stalknegt van misschien 20 jaren trouwde ...
 met een oud rimpelig zwart zeventigjarig [-] besje ...
 Den 8 mei. Met alles gereed zijnde, de Resident ...
 van Java aanschrijving bekomen hebbende ...
 aangaande onze reize en om ons met ...
 alles te ondersteunen, en door ons een ...
 tractements voorschot van 3 maanden ...
 ontvangen zijnde besloten wij tegen den ...
 14 mei Buitenzorg te verlaten en het ...
 Kampong Tjieboeraijoet op den Ooster helling ...
 van den hogen berg Salak gelegen tot ...
 onze eerste verblijfplaats te nemen. ...
 Den 9 onverwachts wierd den Heer Macklot ...
 ziek - ...
 Den 11. De Heer Macklot nog steeds met koortsen ...
 sukkelende en er vooreerst nog weinig hoop ...
 op spoedig herstel zijnde, hebben Muller en ...
============================================================
NNM001001118 0006

page title: scan 1118_004_links
  
 ik met goedvinding van  den  Heer Macklot be  ...
 sloten om ons vooreerst met ons beiden beiden naar ...
 de eerste bestemmingsplaats onzer reize te ...
 begeven, en den laatsten hier of op Tjie ...
 tjoeroek aftewagten. Wij hebben den Resident ...
 verzocht om den Tjammat Djerok aanschrijven ...
 te doen over onze komst; anders vinden wij ...
 in zijne afdeling waarin onze eerste be ...
 stemmingsplaats gelegen is weinig of geen ...
 ondersteuning. Thans maken wij onze goederen ...
 reed - [-] Zoo als gewoonlijk op onze reizen voorzagen ...
 wij ons ook thans weder van ligt keukengereed ...
 schap en de nodige levensmiddelen, behalven ...
 van rijst en kippen welke artikelen men ...
 overal op Java kan bekomen. Voor kleding ...
 in de binnenlandenlanden voorzagen wij ons van ...
 ligte sterke klederen om in het gebergte te ...
 gebruiken en fijnere om mee op de hoofd ...
 plaatsen te verschijnen. Ieder van ons had ...
 een goed bed van nanking met katoen gevuld. ...
 Voor de werkzaamheden nam ieder zijne eigene ...
 daartoe behorende gereedschappen en behoeften. ...
 Al deze goederen in goede houten kisten ...
 en bamboeze draagbaren baren gedaan wierden ...
 door menschen gedragen. ...
 Men reist op Java op drieerlij wijzen= met ...
 rijdtuigen over den groote door Daendels ...
 aangelegden postweg. Met inlandsche ...
 of eigen paarden op binnen wegen en ...
 met palenkijns. Wij rijzen gewoonlijk ...
 op de tweede wijzen en houden daarop na ...
 sterke paarden. ...
 Van onze Buitenzorgsche vrienden namen ...
 wij een hartelijk afscheid. ...
============================================================
NNM001001118 0007

page title: scan 1118_004_rechts
  
 Den 14 Mei om 8 uren verlieten  ...
 wij Buitenzorg. De Heer Mueller gezond maar ...
 zeer ongesteld Met de gedachten dat  ...
 eene tour te paard mijne gezondheid  ...
 terug zou komen reed ik tamelijk te  ...
 vreden van B. weg Een Ingebei die ons  ...
 tot wegwijzer strekte reed vooraf. Achter ons ...
 reden mijn Javaan Asied en Mullers ...
 bediende Mijn staljongens kwamen  ...
 te voet achter aan Onze Boeginesche  ...
 Jagers met geweren gewapend verzelden ...
 onze goederen welke wierden gedragen ...
 door hondertvijftig Javanen. De Heeren ...
 Overdijk en Van Gelder vergezelden ons ...
 nog een eind wegs. ...
 Wij reden door den Impang langs de ...
 woning des Edelen Heers Engelhard naar ...
 eenen pas aangelegden weg die zuid ...
 waards naar den Salak loopt, en welke ...
 in 1828 is aangelegd. Hier wenschten ons ...
 de Heeren Overdijk en Van Gelder eene ...
 verdere goede reis en keerden naar ...
 te rug Onze weg  ...
 Buitenzorg te rug. Onze nieuwe weg ...
 bragt ons al spoedig aan de uit den ...
 Pangerango onspringende hier reeds ...
 tamelijk brede rivier Sedane. Met een ...
 bamboeze vlot werden wij over dezelve ...
 gezet. Aan gene zijde wenschten ons ...
 de zoons van het Afdeelingshoofd (Tja [...] ) ...
 van Tjie djerok welkom, en bestegen hunne ...
 paarden om ons te vergezellen - ...
 Hier staan eenige rijstpakhuizen thans den  ...
 Heere Engelhard behorende  ...
============================================================
NNM001001118 0008

page title: scan 1118_005_links
  
 De 1 6 voet breden weg loopt van hier door  ...
 een vruchtbaar oord zuid op den Salak  ...
 aan ( ). Het was reeds 10 uren en de warmte ...
 begon voor mij ongestelde onverdraagelijk  ...
 te worden Bij het Kampong Nagrok  ...
 gekomen zijnde besloten wij het warmste  ...
 gedeelte des dags in het aldaar gelegene  ...
 huis van den Tjammat doortebrengen  ...
 vriendelijk wierden wij door eene onder  ...
 vrouw van den laatsten ontvangen  ...
 Zij bood ons goede tee en gebak aan  ...
 vooral de eerste verkwikte mij zeer 3 uren  ...
 bragten wij in dit fraaije dorp dat dat uit  ...
 7 huizen bestaat genoegelijk door Om  ...
 twee uren lieten wij onze paarden weder  ...
 zadelen en reden den weg op naar  ...
 den Salak Niet verre van Nagrok  stroomde ...
 het riviertje Djerok waarna het geheele  ...
 District dat zich van den Salak tot  ...
 aan Buitenzorg uitstrekt genaamd is  ...
 verder liep de weg langs het ander hoog  ...
 geboomte liggend Kampong Poelo Sarie  ...
 over de Tjie sitjong langs en over de Kampong ...
 en rivieren Tjie Kalet T. Denag T.  ...
 minteng T. panenga Kampong T. badak  ...
 rivier T. tees van hier liep de weg zeer  ...
 steil Z O op naar het Kampong Tjie boe-  ...
 raijoet van hetwelk niet verre de Pas-  ...
 sangerahang Solejman gelegen is Dit  ...
 gebouw voor Koffij Inspecteurs ingerigt  ...
 wierd ons door de zoon des Tjammati  ...
 als onze verblijf plaats aangewezen Het  ...
 was 5 uren toen wij hier aankwamen  ...
 ( ) langs de dorpen Bodjong doeren en Nbijan. ...
============================================================
NNM001001118 0009

page title: scan 1118_005_rechts
  
 De huiverige bergwind des Salaks koelde onze ...
 bezwete lichgamen eensklaps zoodanig ...
 af dat ik meende de koorts te hebben - ...
 Eeven na ons kwamen de boeginesche Jagers ...
 aan en de dragers met onze goederen. ...
 Aanstonds liet ik een der kleine kamertjes ...
 van onze bamboeze woning gereed maken ...
 en kroop stilletjes in mijne slaapplaats. ...
 vroegtijdig wierd ik koorts ...
  ... Den ... 1 ... 5 ... Mei ... Reeds ...
 achtig wakker en verbeide met ongeduld ...
 den aanbrekenden dag. Ik had eenige ...
 uren te vergeefs gewagt toen mij weder ...
 eene kleine sluimering overviel. Vreemd ...
 wierd ik gewekt door het geschreeuw ...
 der Rangkong. (Bueros Rinoceros) en der ...
 won won (Hylobatus) van de steile bosschen ...
 des Salaks. Het daglicht blikte door de ...
 reten der bamboeze wanden van mijn ...
 vertrekje. Vermoeid stond ik op en ...
 wandelde voor onze hut in de ochtend ...
 koelte heen en weder. Achter de ...
 hooge kruinen der Pangerango en Gede ...
 die boven eene zee van roze wolken ...
 uitstaken. Kwam de zon met allen ...
 haren luster ten voorschijn. Hoe ...
  ... ten ... haren ... luster ...
 heerlijk was dezen morgenstond. Schoon ...
 onthulden zich de vruchtbare lands- ...
 wouden der Preanger uit den morgen ...
 nevel Donker omvatte ons met zijne  ...
 twee afdalende ruggen de zwaar ...
 begroeide steilen berg Salak. ...
============================================================
NNM001001118 0010

page title: scan 1118_006_links
  
 Ware ik minder ongesteld geweest wat zou dit  ...
 alles eenen indruk op mij hebben gemaakt  ...
 Ik gebruikte eenige geneesmiddelen welke  ...
 de Heer Kollmann mij had mee gegeven  ...
  ... Kollmann ...
 dezelve hadden echter niet veel werking  ...
 Een weinig weinig beterde ik  ...
 Den 1 6 Dezen nacht ik beter dan  ...
 den vorigen gerust. Een kleine wandeling ...
 in de koffijtuinen heeft mij zeer verfrischt. ...
 De Passangerahang Solejman is op de ...
 ooster helling van den Salak bij de koffij ...
 tuinen niet verre van de Kampong Tjie ...
 boeraijoet gelegen. Zij is 50 passen lang ...
 en 15 breed en strekt zich in de lengte ...
 omtrent van het zuiden naar het noorden. ...
 Zes kamers die in het midden door eene ...
 opene gaanderij worden vereenigd en ...
 waarvan er twee voor bedienden zijn ...
 ingerigt geven aan dezelve veel gemak. ...
 Het gebouw ligt op een vierkant plein dat ...
 met eene heg is omgeven. Ten westen liggen ...
 de koffij schuren die 150 pas lang, in het ...
  ... de ... koffij ... schuren ... die ...
 vierkant een plein omvatten waarop ...
 de koffij wordt gedroogd. De hier zijnde ...
 koffijtuinen die echter niet zeer tieren ...
  ... des ... bergs ... Salak ...
 zijn tegen de steile kanten des bergs Salak ...
 en Pasir pogor aangebouwd. Dezelve ...
  ... het ... jaar ... 1 ... 8 ... 26 ... 2 ... 7 ... Verleden ...
 zijn aangelegd in het jaar 1826-27. Verleden ...
 [...] 333 pikols ...
 jaar bedroeg de koffij oogst  ...
  ... slechts ... 300 ... bedragen ...
 thans dit jaar zal zij slechts 300 bedragen ...
============================================================
NNM001001118 0011

page title: scan 1118_006_rechts
  
  ... Peilingen ... van ... Passangrahang ...
  ... Solejman ...
  ... Goenong ... Pantjar ... 4 ... 5 ... 0 ... van ... het ... noorden ...
  ... Pondok ... Gede ... 60 ... 0 ...
  ... Goenung ... Pange- ...
  ... 100 ... rango ...
  ... G. ... Gede ... 105 ... 0 ...
  ... G. ... 115 ...
  ... Eenige ... huizen ... op ...
  ... 18 ...
  ... Pasir ... Tjimoentjang ... 18 ... 1 ... 8 ... 5 ... 0 ...
  ... G. ... Salak ... 2 ...
  ... Pondok ... Pasir ...
  ... Pogor ...
  ... Twee ... kinderen ... zagen ... heden ... op ... den ...
  ... weg ... digt ... koffij ... schuren ... eenen ... Tijger ...
  ... welke ... van ... den ... berg ... kwam ... den ... weg ...
  ... naar ... de ... valei ... scheen ... te ... nemen ...
  ... Den ... 1 ... 7 ... heden ... morgen ... met ... eenige ... Javaanen ...
  ... eenen ... wandeling ... makende ... zagen ... wij ...
  ... op ... den ... weg ... naar ... de ... koffijtuinen ... met ... ver ...
  ... van ... hier ... een ... versch ... ingedrukt_tijgerspoor ...
  ... Op ... eene ... plaats ... waar ... de ... aarde ... opgekrapt ...
  ... het ... versche ... uitwerpsel ...
  ... was ... vonden ... wij ...
  ... van ... dit ... dier ... Onwilkeurig ... wierp ... ik ...
  ... eenen ... blik ... op ... een ...
  ... dat ... door ... de ... Alang ... alang ... liep ...
  ... misschien ... zit ... daar ... het ... monster ... te ... loeren ...
  ... Het ... is ... hier ... wilde ... woeste ... natuur ... rondom ... wordt ...
  ... onze ... woning ... door ... ongelijke ... alang ...
============================================================
NNM001001118 0012

page title: scan 1118_007_links
  
 velden omgeven. Daar dezelve liggen door ...
 steile hoogtens en diepe laagtens zeer moei- ...
 lijke wegen, welke naar de koffijtuinen ...
 voeren die stijl tegen de afhellingen der ...
 bergen zijn aangebouwd. ...
 Den 18 Mei. Ziedaar ik zit weer te Buiten- ...
 zorg. Mijne ongesteldheid noodzaakte ...
 mij om dezen morgen om 5 uren ...
 de Passangerahang Solejman te ver ...
 laten. Ik ben te paard herwaards ge ...
 komen verzeld van Asied en eenen ...
 anderen Javaan. Om half negen was ...
 ik bij den Doctor Kollmann aan huis ...
 vriendelijk wierd ik door Zijn Ed. vrouw ...
 ontvangen. Een oogenblik daarna kwam ...
 de goede doctor ook. Hij was ver ...
 wondert mij hier te zien. Hij ...
 onderzocht mijne ongesteldheid en ...
 gaf een flesch oplossende medicijnen. ...
 Deze medicijnen werkten zo goed dat ...
 ik mij savonds veel beter gevoelde ...
 en snachts gerust sliep. ...
 Smiddags eenen brief van den Heer Muller ...
 ontvangen welke ten geleide dient van ...
 eenige geneesmiddelen welke den Heer ...
 Dr Kollmann mij had gezonden. ...
 Muller is dezen morgen langs eene moei ...
 jelijken weg naar den pondok Panir ...
 Pogor gegaan. Hij heeft daar een menigte ...
 apen en gevogelte gezien. Buitenzorg ...
 peilde hij van daar in het N.t.O. ...
============================================================
NNM001001118 0013

page title: scan 1118_007_rechts
  
 De Heer Macklot ziet er nog zeer onvoor [-] delig uit ...
 Den 19 Mei eenzaam en verlaten lig ...
 ik thans in een vreemd land op het ...
 ziekbed. Niemand die zich mijne  ...
 met liefde aantrekt. Zelfs mijne Javanen ...
 die loontrekken laten mijn dikwijls her ...
 haalde uren roepen - O gij vervlogene ...
 jaren mijner kindheid toen eene der  ...
 lievende moeder angstig voor mijne ...
 zieke lagerstede waakte thans komt ...
 uw gemis mij met dubbele weemoed  ...
 voor den geest. Ach kon ik op dit  ...
 ogenblik op de vleugelen der wind naar ...
 mijn bemind ouderlijk huis over ...
 vliegen met welk eene liefde liefde ...
 zoudt gij mij, beste moeder! ontvangen ...
 "Ach er ligt eene geduldige zagtheid ...
 in de liefde eener moeder tot haren ...
 zoon welke voor alle overige hartstogten ...
 den voorrang behaalt. Zij verkoelt ...
 noch door zelfliefde, noch wordt zij door ...
 gevaar afgeschrikt, noch door de onwaar ...
 digheid van het geliefd voorwerp ver ...
 zwakt; noch door ondankbaarheid ...
 verstikt. Zij offert ieder gemak voor ...
 het zijne op ontzegt ieder genoegen ...
 voor zijn genot; is stout op zijnen ...
 roem; verheugt zich over zijn geluk ...
 en als het ongeluk over hem zamen ...
 stort, wordt hij haar hier door des ...
 te duurder. Als de schande zijnen ...
============================================================
NNM001001118 0014

page title: scan 1118_008_links
  
 naam bezwalkt. verheft ze hem en  ...
 hegt zich aan hem der schande ten  ...
 trots; en stoot de gansche wereld hem ...
 van zich af dan zoekt zij hem ...
 gansche wereld te vergoeden." ...
 (Washington Irving) ...
 Den 20 Mei. Ik voel mij Goddank  ...
 kelijk beter. Binnenkort kan ik mis ...
 schien mijnen werkzaamheden her ...
 vatten. 
De heer Macklot ziet dezen dag ...
 ook beter uit. ...
 In Gutzlaff's uitbreiding van Christ. ...
 koninkrijk op aarde gelezen. dat ...
 uit de overblijfsels van Tempels zoo ...
 als men die in Mataram, Panjong? ...
 en Malang aantreft blijkt dat de ...
 Javanen tot in de 13 eeuw de ...
 Godsdienst der Hindos en Budhu ...
 waren toegedaan. ...
 Hondert vijftig jaren na de ophouding ...
 der kruistogten in Europa kwam de  ...
 eerste Mohamadeaansche zendeling ...
 Raden Ramat neef van den koning ...
 van Majaphit op Java. Hij werd ...
============================================================
NNM001001118 0015

page title: scan 1118_008_rechts
  
 geholpen door Raden Patak; zoon van ...
 het opperhoofd der Javaansche kolonie ...
 te Palembang, op Sumatra en waar ...
 schijnlijk kleinzoon van Browijoijo, ...
 konig van Majapahit. Door de ...
 magt van Palembang ondersteund ...
 versloeg hij zijnen Grootvader, en ...
 voerde nu met het zwaard het ...
 Islamismus in, hetwelk toen reeds ...
 door de pogingen van Ramat, en ...
 misschien ook door den Sultan van ...
 Cheribon, Maulana, vaste wortelen ...
 had geschoten, sedert dien tijd heeft  ...
 zich deze leer over het geehele ...
 eiland verspried, en het Heidendom  ...
 zag zich van liever lede verdrongen.  ...
 Den 25 december wilde ik schrijven en het ...
 is Mei. dus liever den 25 Mei. ...
 Ik had snachts onrustig geslapen en ...
 begon tegen den ochtend zacht te slui ...
 meren toen er eenige malen op mijn ...
 deur wierd geklopt. Sapada riek ik ...
 wel kunnende veronderstellen dat geen ...
 Europeaan snachts hier zou komen. ...
 Sapada? "boeka pinto" riep mij ...
 mijne engelachtige Siepiet toe, ...
 welke ik dacht dat eenige mijlen van ...
 van mij af in haar Kampong was. Ik ...
 herkan haar aan haar lieve stem ...
============================================================
NNM001001118 0016

page title: scan 1118_009_links
  
 uit mijn bed te springen en haar de deur ...
 te openen was slechts het werk van een ...
 ogenblik. Begimana Merapati soeda ...
 datang, vroeg ik Dengan Pedati ont ...
 waarde zij. "Saija soeda dingar Toewan ...
 ada sakit aijar." Het goede meisje ...
 dacht dat ik zwaar ziek te buitenzorg ...
  ... buitenzorg ...
 was aangekomen, zij had zulks gehoord, ...
 en kon toen geen ogenblik gerust meer ...
  ... gerust ...
 in haar Kampong Kopo blijven - ...
 Zij smeekte haren vader om eene kar ...
 te nemen en kwam niet tegenstaande ...
 hare gezondheid en geenen goeden staat ...
 was midden in den nacht van het gebergte ...
 naar Buitenzorg - ...
 Sie piet is in 1813 a 1814 geboren, op het ...
 landgoed Pondik Gede in het Kampong ...
 Kopo= hare vader en moeder worden genoemd. ...
 Bapa en Ma Kaisa. Ik zag haar ...
 het eerste in Mei van het vorige jaar. ...
 Met hare Moei keek zij de Olifant ...
 die op onze plaats stond. Zij geviel ...
 mij zeer en woonde van stonden aan ...
 bij mij als huishoudster - Ik was ...
 reeds 4 jaren in Indien en had door ...
 ondervinding geleerd dat deze manier ...
 van leven hier bijkans onmisbaar ...
 is. Hetwelk mij ieder, die de zaken ...
 hier kent, gaarne zal toestemmen. ...
 In de eerste dagen was zij voor mij ...
============================================================
NNM001001118 0017

page title: scan 1118_009_rechts
  
 als blanken zeer bevreesd. Na eenige dagen ...
 ging deze vrees echter over en zij deed ...
 van toen af alles om mij te behagen.  ...
 Ik was toen haar alles. ...
 In Mei van dit jaar toen wij onze reis ...
 over Java moesten aanvaarden, zei ...
 ik haar dat het moeilijk zou wezen ...
 om op reis eene vrouw mee te nemen ...
 omdat men komt daar in zeer vele ...
 ongelegenheden en waardoor zich wel ...
 een man maar geen vrouw kan ...
 redden. Zij ging naar hare ouders te  ...
 Kopo terug. Roerend was haar ...
 afscheid van mij. waaronder zij was ...
 bezweken had ik haar niet getroost met ...
 onze terugkomst wanneer zij weder ...
 dadelijk bij mij ... en moest komen. ...
 aard geheel en al veranderd. Zoo leven ...
 dig en vol vuur als hij vroeger was ...
 zoo stil en bedaard wierd hij in de laatste ...
 dagen van zijn werkzaam leven. Een ...
 beroerte nam hem weg. ...
 De heer Korthals is heden mede ziek gaan ...
 liggen. Veertien husaren, van de bezetting ...
 hier, zijn heden morgen weer in het ...
 ziekenhuis gekomen - Deze ziekte openbaart ...
 zich door een gevoel als of men verkouden ...
 is. Deze verkoudheid gaat eindelijk over in ...
 hoofd en keelpijn. men voelt zich benaauwd ...
 op de borst is heet en kan niet zweten. ...
 De tong is wit beslagen. ...
============================================================
NNM001001118 0018

page title: scan 1118_010_links
  
 Ik hoor dat in de Preanger Regentschappen ...
 de Cholera Morbus woedt. Hier zijn onder ...
 inlanders en blanken ook veel buikziek ...
 ten - Op het ogenblik gevoel ik mij tamelijk wel - ...
 Den 27 Mei. Gisteren avond om 9 uren is ...
 Siepiet vergezeld van haren vader en  ...
 hare zuster, met eenen pedati naar ...
 Kopo vertrokken. Hoe moeilijk viel het lieve ...
 meisje het afscheid van mij - ...
 Ik ben dezen nacht in het geheel niet ...
 wel geweest. Gisteren den gehelen  ...
 was ik huiverig koud en dacht gisteren ...
 avond door het drinken van een paar ...
 glazen wijn mij eenigzins te verwarmen ...
 Inderdaad begon ik mij ook beter te gevoelen ...
 ... ... was ik in mjne ...
 Bapa en Ma Kaisa. Ik zag een weinig ...
 het eerst in Mei van het voor... gloed ...
 Mete hare Moei keek zij de verspreid ...
 die op onze plaats stond. Zijndste ...
 mij zeer en woonde van ston... korten ...
============================================================
NNM001001118 0019

page title: scan 1118_010_rechts
  
 dienst voor den heer Brumminga welke ziek ...
 is geworden waar te nemen - Tegen 11 uren ...
 zijn hun Ed met postpaarden vertrokken ...
 naar Tjipanas - ...
 De heer Kollmann is gisteren ook ...
 bedlegerig geworden en sukkelt mede aan ...
 koortsen - ...
 Mijn vriend Muller, die thans alleen boven ...
 de werkzaamheden uitvoert, heeft gisteren ...
 een brief aan mij geschreven, waar in ...
 hij klaagt over verkoudheid hoofd, keel ...
 en rugpijn - Overdijk die een paar dagen ...
 bij hem was is gisteren ziek terug gekomen. ...
 Den 31 Mei overleed alhier de Hoog Edel ...
 Gestrenge heer N. Engelhard, oud Gou ...
 verneur van Javasch N.O. kust ...
 in den ouderdom van 69 Jaren - ...
 Sedert drie maanden was dezen grijs ...
 aard geheel en al veranderd. Zoo leven ...
 dig en vol vuur als hij vroeger was ...
 zoo stil en bedaard wierd hij in de laatste ...
 dagen van zijn werkzaam leven. Een ...
 beroerte nam hem weg. ...
 De heer Korthals is heden mede ziek gaan ...
 liggen. Veertien husaren, van de bezetting ...
 hier, zijn heden morgen weer in het ...
 ziekenhuis gekomen - Deze ziekte openbaart ...
 zich door een gevoel als of men verkouden ...
 is. Deze verkoudheid gaat eindelijk over in ...
 hoofd en keelpijn. men voelt zich benaauwd ...
 op de borst is heet en kan niet zweten. ...
 De tong is wit beslagen. ...
============================================================
NNM001001118 0020

page title: scan 1118_011_links
  
 Den 4 Junij. De heer Korthals is zwaar ziek ...
 geweest heeft heete koortsen gehad en was ...
 voor eergisteren in eene bedenkelijken toestand. ...
 Het gaat God dank thans echter beter ...
 en hij zal nu spoedig hersteld zijn - ...
 Met mij wil het maar in het geheel niet ...
 gaan. Ik ben voor een paar dagen weer ...
 veel zieker geworden. De geneesmiddelen ...
 die der heer Kollman mij geeft helpen ...
 wel voor een ogenblik maar dan gaat ...
 de onregelmatige gal afzondering weder ...
 zijne oude gang - ...
 Het was schemeravond toen er zacht... ...
 op mijne deur wierdt geklopt. Kom bin ...
 nen, riep ik. Bedaard wierdt de deur ge ...
 opend en een vriendelijke grijsaard die ...
 wel iets van eenen jood had trad binnen ...
 Hij was tamelijk groot van gestalte had een ...
 op... hemelschen opslagn van ogen. Zijn kruin ...
 was voor glad naar achteren zoo als ook ...
 onder de kin was zijn hoofd met zilver wit ...
 haar begroeid. Hij had een donkerkleurig kleed ...
 aan en scheen in de handen iets te hebben ...
 dat naar sleutels geleek. Om zijn aan ...
 gezigt verspreide zich eenen zilver glans. ...
 half verschrikt sprong ik op en bleef in ver ...
 wondering opgetogen over dit bezoek ...
 ligt geschrikt, zeide daarop de grijsaard ...
 en wees met de hand dat ik zou gaan ...
 zitten. Hij zette zich daarop ook in eene ...
 ... stoel die tegen over mij  ...
 stond. ...
============================================================
NNM001001118 0021

page title: scan 1118_011_rechts
  
 zijt gerust, zeide hij, ik ben uw beschermheilige ...
 die u eens kom onderhouden over uw ...
 verblijf in Indien. Het zal morgen ...
 zoo als gij weet vijf jaren zijn dat ...
 gij U hier bevindt. Om u te dienen ...
 Hl Petrus geef ik hem tot antwoord en ...
 maakte daarbij eene beleefde buiging. ...
 En met welke oogmerken zijt gij hier gekomen ...
 uit verscheidene rednen St Petr= namelijk ...
 om de wereld te zien, om daardoor onder ...
 vinding te krijgen en wijzer en beter te ...
 worden, om mij in mijn vak als tekenaar ...
 met vlijt te oefenen. Om in de ...
 Natuurkundige wetenschappen ervaren ...
 te worden en eindelijk om na trouwe ...
 diensten aan mijn vaderland en ...
 de wetenschappen bewezen te hebben ...
 met een klein vermogen naar het ...
 geliefde vaderland te gaan. ...
 St. P. gij had er nog wel bij kunnen  ...
 voegen mijn zoon om door al het ...
 ... vreemde schoone en heerlijke ...
 dat gij in de natuur zoudt zien ...
 den schepper aller dingen ...
 beter te leren kennen - en prijzen ...
 Ik gevoelde de waarheid der aan ...
 merking en zweeg. ...
 St. P. hebt gij thans veel van de wereld ...
 gezien. ...
 O ja, een gedeelte van Holland, de Kaap ...
 de goede Hoop, Java, Macassar, Amboina ...
 Nieuw Guinea, Timor, enz. ...
============================================================
NNM001001118 0022

page title: scan 1118_012_links
  
 Ik heb daar ondervonden dat men overal waar ...
 men in gezondheid en in goeden staat is ...
 gelukkig kan zijn. Van de menschen kan ...
 ik nog niets zeggen het geeft over al goede ...
 veel boze. maar meer nog die beide vereenigd zijn. ...
 St Pieter fronste zijn grijze wenkbrouwen ...
 en hoeste even. Toen zijn gelaat kalmer ...
 was geworden vroeg hij verder. "Hebt gij ...
 U in uw vak met vlijt geoefend. Hier voelde ik ...
 eenen gloed over mijne wangen gaan en ...
 kon niets zeggen. Alleen lispelde ik van ...
 onverdraagelijke hitte die iemand allen lust be ...
 nam, van verheug zijn als het dagelijks ...
 teekenwerk was afgelopen enz. Is dat zijne ...
 bekwaamheden die men het geluk heeft boven ...
 duizenden te bezitten met besteden ...
 [?] vroeg St Pieter. Ik kon niets meer ...
 zeggen. "En zijt gij in de NK wetenschappen ...
 ervaren geworden? Neen antwoorde ...
 ik flaauw. Hier stond mijne beschermheilige ...
 op en gaf mij eene geduchte les ...
 welke hij nadat hij mij had voor gehouden ...
 om een regelmatig doel in mij leven ...
 aan te nemen waarvan hij mij het met be ...
 wees besloot met de woorden "Met te ...
 handelen naar een vast doel, te zien dat ...
 men daar dagelijks meer en meer toe ge ...
 raakt kan men waarelijk gelukkig ...
 voortleven. Neem U iets vastgesteld, ...
 aan om te volgen. Het is voor Uw ...
 welzijn dat ik u rade over vijf ...
============================================================
NNM001001118 0023

page title: scan 1118_012_rechts
  
  ... over ...
 jaren kom ik weder en maak dan dat ...
 gij niet zoo beschaamd hoef neer te ...
 zien op mijne vragen. Over vijf ...
 jaren kom ik weder om te zien hoe ...
 gij de waarden van uwen vriend ...
 uwen vader uwen hemelschen be ...
 schermer hebt ter harte genomen" ...
 Tegen het einde zijner les wierd de Heilige ...
 Petrus gestadig aan door eenen ...
 hechten glasis om geven zoo ...
 dat ik niet meer zijn gedaante kon ...
 zien. Eens klaps verdween dezen ...
 glans en maakte dat ik van ...
 schrik wakker wierd. Ik lag in mijne ...
 slaap stede. Het sloeg twee uren. ...
 Ja waarlijk mijn goede gelei geest gij hebt ...
 gelijk ik moet mij een regelmatig  plan ...
 maken om verder naar te leven. Ik ...
 wil mij verder toeleggen op het goed spreken ...
 en schrijven van ...
 mijne moedertaal. ...
 het Fransch (dat  aapgerijns dat beschaamd ...
 " Malaisch (is dien zelven geheel uittespreken ...
 " Javaansch (zoo als Bilderdijk zegt) ...
  ... Javaansch ...
 Ik moet trachten een grondig overzigt ...
 te bekomen over ...
 De Natuurkunde ...
 " gesteldheid in alle opzigten van ...
 deze Archipel. ...
 " Geschiedenis. ...
============================================================
NNM001001118 0024

page title: scan 1118_013_links
  
 vooral moet ik mij meer oefenen in het ...
 schoone vak der  ...
 Teekenkunde en alles wat daartoe behoort. ...
 En heb ik mij dan een jaartijds in ...
 al deze vakken geoefend dan kan ik ...
 mij verder een levensplan vormen ...
 Thans zorg ik om mijn pligt te vervullen ...
 als Teekenaar bij de Natuurkundige ...
 Kommissie. ...
 Den 2 Julij zijn wij weder op reis gegaan= ...
 De Heeren Korthals, van Gelder, Overdijk en ...
 ik. Op Tjie boeraijoet waar mijne goederen ...
 nog stonden besloten wij het eerst te gaan ...
 wonen. Na eene vermoijenden togt ...
 van zes uren kwamen wij aldaar over den ...
 middag aan. ...
 's Nachts stond de thermometer op 65  ...
 De heer Korthals berekent dat de hoogte ...
 van deze plaats 2000 voet bedraagt. ...
 Den 6 Juli, smorgens van 1/2 6 verlieten wij met ...
 schone weder te Pasangerahan van Tjie ...
 boraijoet. We weg liep slingerend ten Oosten ...
 van den berg Salak en was nog al vrij ...
 ongelijk. Ten Noorden des zelven ligt onder ...
 de schaaduw der Arenboomen het Kampong ...
 Tjie boeraijoet, dat uit twintig huizen ...
 bestaat. Van dit Kampong daalden wij ...
 af naar Tjie lungsier; een dorp met 30 ...
 huizen bestaande en eene rivier waarover ...
============================================================
NNM001001118 0025

page title: scan 1118_013_rechts
  
  ... en ...
 eene aardige houten brug gelegen is. Ver ...
 volgens liep de weg over hoog berg vlakten ...
 tusschen de Kampongs Tjie djamboe ...
 en Gumbong; over de rivier Gombong ...
 langs het Kampong benda; Bankoug ...
 reang, over de rivier Bobar tot aan ...
 het schoone kampong Tjie toeroek alwaar ...
 wij tegen half negen aankwamen. ...
 Met blijdschap wierden wij door onze vrienden ...
 Macklot en Muller ontvangen welke ...
 van onze komst vooruit verwittigd waren. ...
============================================================
NNM001001118 0026

page title: [empty]
  
============================================================
NNM001001118 0027

page title: scan 1118_014_rechts
  
 Togt naar den Salak ...
 Wel aan! Met moed en kracht de rotsen op-gestegen! ...
 Vermoeidheid, loomte en zorg, en agnsten vallen neer! ...
 Mijn denkkracht wordt versterkt; ik ben op aard niet meer! ...
 wat schouwspel! ...
 Mebuurs ...
 den 21 Julij s avonds ...
 Nadat wij onze goederen hadden hadden gereed ge ...
 maakt en dezelve door veertien Javanen gedragen ...
 naar den berg Salak hadden vooruit gezonden ...
 stegen wij te paard en reden uit het vriende ...
 lijke dorp Tjie toeroek. Het gezelschap bestond ...
 uit den Heer Muller ( ), den Javaan Samaie broeder ...
 van Tjie toeroeks hoofd, Mullers bediende, Asied, ...
 mijn trouwen jongen en mij. De Heeren Mac ...
 klot en Korthals waren gisteren reeds vertrokken ...
 om nog eenen dag ter weg tusschen ...
 Tjie toeroek en den top der Salaks, te Pasir ...
 tenga hunne bezigheden te verrigten. Het ...
 was een heldere koele morgen. Aan het ...
 Noordeinde van de Kampong Tjie toeroek slingert ...
 door rijstvelden een pad lang Tjie toeroek Kollet ...
 noord westwaards op den hoogsten punt des ...
 Salaks aan. Dit pad reden wij in. Liefelijk ...
 kwam de zon van achter het hooge gebergte ...
 Gede ten voorschijn. Aan de westzijde van van onzen weg ...
 ( ) onze immer lachende Sineesche teekenaar. ...
============================================================
NNM001001118 0028

page title: scan 1118_015_links
  
 stroomde de Tjie-tjatie aan welker vruchtbare oever ten ...
 westen de Kampong Seda-moeti onder de ... ...
 van ... en kokospalmen gelegen is. Vervolgens reden ...
 wij langzaam stijgende langs rijstvelden door spruit ...
 ... en kleine rivieren, langs de Kampong Nang ...
 klak die uit 5 bamboeze woningen bestaat. ...
 Wij doorwaden de rivier malati bij de Kampongs ...
 Pasawahan en Sela-awie. Gingen over de ...
 hier smaller wordende Tjie tjatie, ten oosten ...
 langs het dorp bawakan. Van hier wierd de ...
 weg steiler en liep over eene hoogte Pasir ...
 Boentoe op welke de Kampong tjie Boentoe ...
 die uit 10 huizen bestaat is gelegen. De natte ...
 rijstvelden nemen hier een einde en slechts hier ...
 en daar ligt nog een droog rijstveld (gaga). ...
 Het afdelingshoofd had hier paarden laten stellen ...
 voor verwisseling; maar dezelve waren zoo  ...
 klein, slecht en doorgereden dat wij besloten liever ...
 onze vermoeide paarden tot aan den ...
 Pasir Tenga te gebruiken. Hier begonnen ...
 onze dieren het moeijelijker te krijgen. De ...
 weg wierd zeer stijl en liep verder over Pasir ...
 Boentoe door alang alang bamboe boschjes ...
 het hooge bosch in. ... witstammige rasa  ...
 mala-boomen staan aan den ingang van ...
 het digte bosch. De weg loopt hier midden ...
 over een hoogen van den Salak zakkenden ...
 bergrug. Men ontmoet onder een menigte weelde ...
 rige planten. De wilde Pisang, veel varen ...
 en de door het het bosch in menigte warrende  ...
 slinger-planten. Digt op een stam hier de ...
 hooge rasamala en andere hoogstammige boomen ...
============================================================
NNM001001118 0029

page title: scan 1118_015_rechts
  
 hetwelker toppen om het geraas en geschreeuw van ...
 de Soerilie wau wau en boetong tegen klonk. ...
 verscheidene Bucconen lieten hunne schelle stemmen ...
 uit het loof horen. Van hier uit het bosch zon ...
 den wij onze paarden naar Tjie tjoeroek terug ...
 de dieren komen niet verder den slijkachtigen ...
 stijl opgaanden weg beklimmen. Wij lieten  ...
 ons goede stokken snijden en slenterden met ...
 hulp derzelven verder bergop. Digt bij Pasir ...
 tenga hoorde wij het gekir der Columba .... ...
 Om kwartier voor achten kwamen wij op laats ...
 genoemde plaats aan. Door het wegkappen ...
 eeniger bomen heeft men hier eene kleine ledige ...
 vlakte gekregen die met eenige opene blader ...
 hutten en dito stallen was bezet. De plaats ...
 was rondom met digt bosch begroeid waaronder ...
 veel hoeroe en pasang-bomen zijn slechts ten ...
 Zuid Zuid oosten was eene opening waardoor wij ...
 een kleind gedeelte der nevelige vlakte bij Kamp. ...
 Sa-at konden zien. Deze pondokken of hutten ...
 liggen bij de 4000 voet boven de oppervlakte ...
 der zee. Onze vrienden Macklot en Korthals ...
 hadden des morgens vroeg reeds hunne reis ...
 naar den top vervolgd. Hunne varen ...  ...
 nog. Muller en ik zetten ons hier een weinig ...
 en haalde ons kleine trommeltje met katoepan ...
 voor den dag. Om onze hongerige magens een ...
 weinig te stillen. Na goed ververstelt en ...
 uitgerust te hebben vervolgden wij ten half ...
 negen onze steilen glibberige weg. Hoorden ...
 nog eenige Buconen en eenen Mijiothera ...
 1 Semmnopithicus mitratus 2 Hylobatis lenicus 3 Sem ...
 nopethicus maurus. ...
============================================================
NNM001001118 0030

page title: scan 1118_016_links
  
 Het hooge geboomte wierd naar boven alleen ...
 schraalder. Muller lade zijn geweer en stapte ...
 om eene eind vooruit. Zeer vermoeijend ...
 wierdt onze togt niet zoo zeer voor de benen ...
 als wel voor de ademhaling. Wij hoorden ...
 nog immer de Buconen en een Columba ...
 porphijrea. Langzaam ons onderhoudende ...
 vervolgden wij onzen togt opwaarts. Het fluiten ...
 der vogels hield op en wierd door het met ...
 dringend gekrijt der gras krieken afgewisseld. ...
 De schraale kromme boomstammen waren ...
 ( ) nsnea met ruig mosch ( ) begroeid. Onze stokken ...
 waren voortreffelijke hulpmiddelen in het  ...
 opstijgen der modderachtige paden. Tegen ...
 half elf haalden wij eenige menschen in ...
 die de Heeren Mack. en Korth. waren gevolgd ...
 Zij zaten kleine smulkoeken te bakken. ...
 Ik zette mij bij hun rookend vuurtjes ...
 neer in welke tusschen tijd mijn goede ...
 Javanen en Sinees konden uitrusten. ...
 Met nieuwen moed stonden wij op ...
 en klommen verder. Na een klein ...
 eind gegaan te zijn door kreupelhout ...
 dat hier de bosschen vervangde hoorden ...
 wij verwarde menschen stemmen. In ...
 een ogenblik bevond ik mij op den hoogsten ...
 top des bergs en wierd door de vrienden ...
 Macklot, Muller, Korthals en het afdelings ...
 hoofd verwelkomd. Onze plaats begon ...
 zich in sneldrijvende dikke wolken in ...
 te hullen. Somwijlen zagen wij door gaten ...
 derzelven diep beneden om op de vrucht ...
 bare vlakten. Hier en daar lieten zich ... ...
 achtige stromen blikken.  ...
============================================================
NNM001001118 0031

page title: scan 1118_016_rechts
  
 den 21 Julij vervolg ...
 De kruin des Salaks heeft de gedaante van ...
 een lang ovaal. Hij strekt zich van ...
 het ONO naar het ZZW. Aan het oosteinde ...
 in de midden en aan het zuideinde zijn ...
 verhogingen van aarde die met eene aard ...
 borstwering van 3 voeten hoog zijn omgeven ...
 De eerste zal ruim twintig voeten breed en ...
 dertig lang zijn de middelste vijftien voeten ...
 breed en twintig lang en die aan het zuid ...
 einde iets kleiner dan de eerste zijn. ...
 De laatste bestaat uit twee verlagingen ...
 Op de bovenste is eene 12 ... vachtige begraaf ...
 plaats die met verschillende boomen als ...
 kajoe patjar k. poespa k. harendong k. hoeroen langwerpige ...
 steenen die overeind in de grond zijn gesteld. ...
 is omplant. Binnen in het vierkant staat ...
 aan beider eeinde eenen langen steen. Volgens ...
 overleveringen moet in deze verhogingen ...
 dat misschien allen graven zijn van de ...
 tijden van het rijk van Padjadjaran afstammen. ...
 Hoeveel eeuwen mag het geleden zijn toen ...
 van deze grafplaatsen nog wierdt gebruik ...
 gemaakt. Met welk eene verbazende moeite ...
 mag men de lijken naar boven, zeven ...
 duizend voeten boven de wateropper ...
 vlakte, hebben gevoerd. Het Afdeelingshoofd ...
 had aardige hutten van bladeren in deze ...
 verhogingen laten zetten van welke wij ...
 ochter omdat wij onze tenten bij ons hadden ...
 geen gebruik maakten. De Javanen betrokken ...
 de hutten spoedig. Bij mijne aankomst ...
 op den berg was het niet zeer koud tegen ...
 den avond echter daalde de therm. tot op ...
 12 (Antgr). ...
============================================================
NNM001001118 0032

page title: scan 1118_017_links
  
 Aan het oosteinde van den kruin hadden wij ...
 eene groote houtmijt laten oprigten die savonds ...
 toen het weder helder begon te worden, in ...
 brand werd gestoken. Ik geloof dat men ...
 de hooge vlam, die tot 9 uren duurde ...
 nog al ver heeft kunnen ontdekken. ...
 Savonds wierd het zoo koud en winderig dat ...
 wij genoodzaakt waren in onze tenten te kruipen. ...
 s nachts woei het heving uit het oosten en zuiden. ...
 Heldere maneschijn! ...
 den 22 Juli s middags ...
 Door de koude wierd ik dezen morgen om 5 uren ...
 wakker. In mijn mantel gewikkeld liep ik ...
 naar buiten om mij door sterk heen en weer ...
 te stappen wat te verwarmen. De therm. ...
 stond op 14 Cop. schoon was het gezigt over ...
 de donkere lagere toppen des Salaks naar ...
 de onafzienbare vlakte en de hooge bergen ...
 Pangerango en Gede. Het Morgenrood ...
 begon door te breken en spiegelde zich ...
 in de meenigte stroomen die door de ...
 vlakte slingeren. Hier en daar bedekten witte ...
 strepige wolken hele landstreken voor ons ...
 oog. Met een vurigen gloed rees de zon van  ...
 achter zwarte wolken ten voorschijn. ...
 Toen de felle koude wat voorbij was gingen ...
 de Heeren op ontdekkingstogten uit. Ik zette ...
 mij aan het teekenen van het graf terwijl ...
 onze Sinees een paar nieuwe Orchideen ...
 op papier bragt. Op een boom wierden ...
 onze namen gescheden. Tegen den mid ...
 dag wierd het nevel achtig. ...
============================================================
NNM001001118 0033

page title: scan 1118_017_rechts
  
 s avonds. ...
 Beneden ons donder. Zagte regen. Zonnen ...
 ondergang met betrokken lucht. Om zeven ...
 uren helderder Maneschijn. ...
 De Heer Muller heeft verscheidene jagttogten ge ...
 maakt en Mijothera leptura Sulvia ...
 triviergate, Hylophila Claviventibus en Tridens ...
 azurus bekomen; Turdus various en Scolorus  ...
 saturata meende zijn Ed te hebben gezien. ...
 den 23 Juli savonds ...
 Ten half zes opgestaan. Zoo koud dat ik haast ...
 het bed niet ui durf te komen. Sterke OZO ...
 wind. Nevelachtig. Met zonnen opgang ...
 de ... sterk bewolkt. Gloeipud rood ...
 de zonnen opkomst. ...
 Peilingen van den kruin des Salaks ...
 Goenoeng Gede OZ. ...
 G. Tankboban pahoe ver ZO een weinig Oost ...
 G. Gamoezoe OZO ...
 Tjie toeroek ZO 3/4 Z ...
 G Gagak N.N.W. ...
 Pasir pogor, een kleine punt des Salaks O. t N. ...
 Macklot en Korthals om half acht naar ...
 beneden. Muller, de Sinees, mijn Javaansche ...
 vriend en ik om 9'30 weg. De Inlanders ...
 staken de hutten in brand. Bijgeloof ...
============================================================
NNM001001118 0034

page title: scan 1118_018_links
  
 den weg glibberig. In het kreupele bosch veel ...
 (3) Lauis Kajoe Hoeroe, K. Kamplas, Senutan, langit ...
 (3) Schima Non patjar veel, tjamara, rendong, poespa (3) ...
 Muller schoot eeenen Turdus varius, Hf. 7000 ...
 voeten. ...
 Wij daalden af. Schoon weder. Op omtrent ...
 6000 voet vonden wij Kajoe djerak en dahoen ...
 bij de ... Hoorden een ... ...
 Een weinig lager Kajoe baros, hambieroeng ...
 veel slingerplanten. Vernamen het geluid van ...
 Buco armelarus. Het dikste ruige mosch ...
 nam af. Veel parasiet planten. Op 6000 voeten ...
 zagen wij kajoe nagar sarie. Alle boomen ...
 regtstammige en hooger. Zagen Columba aenea. ...
 Iets lager Kajoe pangang. Sasa. De ...
 weg was hier zoo slijkachtig ... maar op ...
 5000 voeten Kajoe bentuli, salum, pete ...
 bajoer, Kajoe patjar hoog en regtstammig. Nog ...
 al de voorzegd hontvaarten. Hoorden het gezang ...
 van Betoli reinfer. Steeds dalend ... ... ...
 Tjin tjati NO van den weg. Muller schoot ...
 hier eene Muccuapa. Onze weg vervolgden ...
 wij over eenen zeer smallen heuvel. Aan ...
 weerszijden diep naar benden. Kwamen op pasir ...
 tipir. Op ruim 4000 voeten boven ...
 de oppervlakte der zee begon Kajoe djieram ...
 pasang, snuntan, en kalmorot; Kajoe  ...
 tjaringien, tjamara, en patja begon ...
 zich hier te verliezen onder alle opgenoemde ...
 houtsoorten. Sterk daalden wij immer voort. ...
============================================================
NNM001001118 0035

page title: scan 1118_018_rechts
  
 door het digte hooge bosch, dat met veel ...
 varen begroeid en met een menigte bosch ...
 rottang en slingerplanten doorward was ...
 Hoorden het klagend geschreeuw van ...
 Hylobatus lucuscus. Oewa, oewa, oewa, oewa  ...
 klinkende. Even over twaalf uren op ...
 pasir tenga. Hier vonden wij eenige ...
 letters van Macklot op bamboe geschreven. ...
 Hij was om over elf uren vertrokken naar ...
 Tjie toeroek. De Heer Korthals was reeds ...
 vroeger heen gegeaan. Terwijl wij hier nog zaten staken de inlanders de ...
 nog zaten staken de inlanders de ...
 bladerhutten in brand. Om half een ...
 verlieten wij Pasir tenga. Haalden Kee ...
 onzen Sinees in die met twee stokken ...
 afdaalde. Onze wandelstok die een  ...
 lengte van 6 voeten had bewees ons de ...
 beste dienst. Vonden Kasjoe beleketebe ...
 glam, een paar hondert voet lager ...
 rasamala hiever hoeroe. Op drie duizend ...
 voeten wilde pisang Kajoe-badjoeng ...
 groot bladerige te ... dikker rottang ...
 soorten. De warmte begon hinderlijk ...
 te worden. Muller schoot naar Trogon ...
 Reinwardti. Doch dezelve verloor zich in ...
 het ruige kreupelhout. Hoorden de ...
 zware stemmen van den Buceros Rhini ...
 bulkak bulkak. Een aardig inlandsch ...
 Fabeltje van den vogel. Op 2.800 bambor ...
============================================================
NNM001001118 0036

page title: scan 1118_019_links (0036 in MONK)
  
 Het hoge geboomte begon te verminderen ...
 Om een uren nog aan eenige enkele ...
 (1) Liquidambar rasamalaboomen (1). Door bamboe bosschen ...
 die met alang alang velden afwisselden ...
 Helling vlakker. Ondraagelijk warm ...
 kwam het mij hier voor. Op Pasir ...
 Boentoe zetten wij ons onder het lommer ...
 van een opzich zelven staand bamboe ...
 en lieten uit het een weinig naar ...
 onder gelegene Kampong Tjie Boentoe ...
 onze paarden, die daar besteld waren ...
 brengen. Zagen van hier een weinig ...
 naar beneden Tjie toeroek ZO t ZN ...
 den kruin des Salaks NW. Bestegen ...
 onze paarden en reden langs de eerste ...
 bebouwde velden. Door Kampong Tjie ...
 bontoe, Pangalan, over de riv. boekton ...
 en tjah naar Kampong Selaawie. ...
 Dit Kampong aangenaam onder palmbomen ...
 gelegen bestaat ui 25 huizen. Ten ...
 N.W. van hetzelve digtbij ligt een Kramat ...
 (heilig graf) midden in een soort van ...
 vijver die met groote keijen omlegd en ...
 15 a 20 voeten vierkant is. Het graf bestaat ...
 uit een langwerpige hoop in een geschikte ...
 plaatte steenen. Uit welker ... eenige palm ...
 suiker, pisang en andere bomen opschieten. ...
 op hetzelve zijn agt langwerpige platte steenen ...
============================================================
NNM001001118 0037

page title: scan 1118_019_rechts
  
 overeind gesteld. Onder de steenen die het  ...
 vierkant om geven en onder die van ...
 graf. Welk kristal helder water op, dat  ...
 in eene kolom van omtrent een voet ...
 vierkant altijd snel wegloopt en het  ...
 klare riviertje malati varend. Bij ...
 deze merkwaardige oorspring der riv. ...
 is eene schoone badplaats. Die zich ...
 in dezelve veel baad wordt gelukkig. ...
 Er zwemmen in dezelve schoon ...
 blinkende goudvissen die er veel ...
 van ziet zeggen de inlanders is regt ...
 gelukkig. Ik zag er maar weinige ...
 Nadat wij alles gezien hadden gingen ...
 wij naar het huis van den vriendelijken ...
 Kampong mandoor die ons op kokosnoten ...
 pisang en gebak onthaalden. Wij maakten ...
 goed gebruik van deze gastvrijheid. ...
 De vrouwen uit het Kampong kwamen ...
 ons nieuwsgierig bekijken. Aan den ...
 goeden mandor gaven wij iets voor  ...
 zijne moeite. Om 1/2 3 uren stegen wij te ...
 paard en reden door eenige rivieren ...
 langs vruchtbare rijstvelden. Voorbij ...
 en door de Kampongs Pasawahan. ...
 Nunglak, Sedanweti, Tjie toeroek, Kollot ...
 en Nempel terug naar de Passangerahang ...
 te Tjie toeroek. Om 3 uren kwamen wij ...
 daar door en door warm en vermoeid aan. ...
 onze goederen die wij smorgens van boven ...
 zonden waren reeds aangebragt. ...
============================================================
NNM001001118 0038

page title: scan 1118_020_links
  
 Man had te Tjie toeroek flauwelijk ons ...
 vuur gezien. ...
 den 24 Juli ...
 Na overmorgen denken wij van hier naar ...
 Tije tjadar te gaan, om aldaar bij de  ...
 koffietuinen de voorwerpen die in de ...
 oorspronkelijke bosschen voorkomen te ...
 verzamelen. ...
 Dezen dag voel ik eens regt de vermoeijenis ...
 van het afdalen des bergs in mijne rug ...
 en beenen. Vooral mijn dei en kuitspieren ...
 zijn strak en pijnlijk. ...
============================================================
NNM001001118 0039

page title: scan 1118_020_rechts
  
 Aantekeningen, gehouden gedurende eene ...
 reize over Java. Vervolg van November 1832 ...
 den 13 November ...
 Vriend Muller en ik namen afscheid van ...
 de Heeren op Tengaragang, zetten ons te ...
 paard en reden, oostwaards over eene ...
 goeden weg, langs den noordkant van ...
 het gebergte dat Krawang van de Pre ...
 angerlanden scheidt. Wij zouden ons ...
 een paar dagen in het schoone merkwaar ...
 dige Batoe sierap ophouden. Met schoon ...
 weder reden wij over de Tjie naka en ...
 Tjie taloetoeg, welke kleine rivieren ...
 uit den berg Tankoebang Prahoe ...
 ontspringen en over graauwe keijen ...
 in de Tjiasem stroomen. Tusschen ...
 deze rivieren, aan den zuidkant des ...
 wegs is de lommerrijke Kampong Tjie- ...
 nenga gelegen. Over eene heuvelachtige ...
 met alang alang en kreupelkant bewas ...
 schene vlakte ziet men op een met zwaar ...
 bonk bedekt laag voorgebergte, Tjie bensie ...
 waarboven de bergen Tjagak, Boekiet ...
 Toengal en Pankoebang Prahoe hunne ...
 geheele en algeknotte kegeltoppen ver ...
 verheffen. Men kan van hier zeer duidelijk ...
 in de vuurmonden des laatsten bergs ...
 zien. Aan de noordzijde van den Kawa ...
 Badak ziet men nog een kleiner open ...
 gat dat ik voor de Kawa Domas houd ...
 Ik heb van hier een klein omtrekje ...
 van dezen voornamen vuurberg ge ...
 maakt dat een duidelijk denkbeeld ...
 van den zelven zal geven. Hier is het ...
============================================================
NNM001001118 0040

page title: scan 1118_021_links
  
 Wij reden oostwaards aan, langs rantjer, dat ...
 een eind zuid van den weg onder hoog ...
 geboomte is gelegen, over de breede Tjie  ...
 Ponagera, na een menige overblijvselen ...
 van plaatsen (Nagara) aan hare oevers ...
 gelegen, aldus genaamd, en welke uit eene ...
 moeras aan den voet des bergs Boekit ...
 Toengal gelegen, vloeit, en kwamen na  ...
 een paar uren rijden te Tjie Salak aan ...
 Deze pas aangelegde plaats, die het hoofd ...
 dorp van Batoe Sierap zal worden ligt ...
 8 engelsche mijlen van Tingeragang. Er ...
 is hier eene goede Pasangerakan in welke ...
 wij onze intrek namen. Het hoofd van ...
 Batoe sierap Ranga getiteld ontving ons ...
 zeer goed. Hij deelde ons het volgende mede. ...
 De afdeeling Batoe sierap (over elkander ...
 liggende steenen) strekt zich uit van ...
 den noord voet van het gebergte waarvan  ...
 en Tjagak, boekiet Toengoel en Pankoe ...
 bang prahoe de hoogste punten ... ...
 Zij grenst ten oosten met de Tjie kramas ...
 aan Sumedang, ten noorden met de  ...
 Tjie panagara aan Soebang, ten westen ...
 met de Tjie pablak aan Segala kerrang ...
 en ten zuiden met den berg en den hoogsten ...
 rug des boekiet toengal aan Bandong. ...
============================================================
NNM001001118 0041

page title: scan 1118_021_rechts
  
 De voornaamste bergen zijn de Boekiet Toen ...
 goel en Boekiet Tjagak. Uit dezelven ont- ...
 springen een menigte heldere rivieren die ...
 meest allen schilderachtige watervallen hebben ...
 en dit behoorlijke oord ... besproeijen. ...
 De voornaamste zijn, van het westen be ...
 gonnen de Tjie panagara, uit den Boekiet ...
 Toengoel en noord in zee stromende; ...
 de Tjie Kroentjang, uit den boekiet ...
 Toengal in de Tjie ponagara; de Tjie ...
 laat uit denzelfden berg in de Tjie ...
 kroentang vallende, de Tjie landessa ...
 uit den Boekiet Tjagak in de Tjie pana ...
 gara stroomende en de Tjie terraps ...
 uit den Boekiet Toengal ontspringende en ...
 en in de Tjie ponagara stroomende. ...
 De Tjie leat is merkwaardig door hare ...
 schoone waterval van meer dan 400 ...
 voeten hoog, de veele aan hare oevers ...
 gelegene overblijfselen van oude plaatsen ...
 en de rol die zij speelt in het leven ...
 van den eersten vorst van Padjadjaran ...
 Tjieoeng wanara. ...
 De trotsche bergen dezer streek zijn be ...
 dekt met ondoordringbare wanden en ...
 de vlakten met alang alang en kreupel ...
 .... Overigens zijn in deze afdeeling ...
 veele natte rijstvelden en eenige koffij ...
 tuinen aangelegd. De veele Kampongs ...
 worden rijkelijke overschaduwd door ... ...
 veel eiken en een menigte ... pisang ...
 boomen. ...
 Dit vruchtbare land levert op rijst 35 000 ...
 gantangs s jaars koffij 1500, vroeger tot ...
 4000 gantangs s jaars, verder goede tabak ...
 arengsuiker enz. ...
 Tachtig Kampongs liggen in deze afdeeling ...
 meest aan de vruchtbare oevers der rivieren ...
 en beeken; de voornaamste derzelve ...
 Batoe Sierap, Nangulla, Ballang ...
 Growang, Tjie hiedring, Tjie benssie en  ...
 Boenieara. ...
============================================================
NNM001001118 0042

page title: scan 1118_022_links
  
 De bevolking bestaat uit 8000 zielen meest ...
 Sundanezen. Een Ranga, wakiel, 12 woa ...
 dana en 30 Soera besturen enzelven. ...
 De Ranga, Napala Tjoetak, stamt af van ...
 Talaga in het Cheribonsche. ...
 Deze afdeling behoort mede tot het land ...
 goed Tinger agong. Dezelve is zeer merk ...
 waardig voor en einde Javasche geschie ...
 denis. Door de menigvuldige overblijf ...
 selen van plaatsen welke in dezelve ...
 gevonden worden, en die van voor ...
 de tijden van het rijk van Padja- ...
 djaran afstammen. De voornaamste ...
 zijn Nagara tawas; digt bij Tjie kalan ...
 Nagara Djatie mengar; een engelsche  ...
 mijl N.O. van Tije Salak; voor eenigen ...
 tijd zag men daar nog de steenen, waarvan  ...
 de houten of bamboezen huizen gestaan ...
 hadden, geregeld in een grand steenen ...
 Nagara Tanjang Singa, digt bij de ...
 grenzen van Sumedang; als mede ...
 Nagara Pariegie. Nagara Majang ...
 3 eng mijlen bezuiden Tjie Salak en  ...
 en Nagara Gadja Boera, aan de oost ...
 zijde enz Tjie panagara bij de Kampong ...
 Tjie oepie gelegen. Dezelve bestaat uit ...
 eene vierkante vlakte die met drooge  ...
 grachten is omgeven en met handjoewung ...
 is beplant. Dezelve werd bewoond door ...
 eenen Gadja Boera die van Padjadjaran ...
 kwam en na eenigen tijd weder derwaarts  ...
 terug keerde. ...
 Tjie Salak is eene nieuw aangelegde plaats  ...
 op eene hooge vlakte; met een goede ...
 aloen aloen voorzien, welke met de ge ...
 bouwen der voornaamste inlanders van ...
 de afdeeling, en met de Passangerakan ...
 is omgeven. Dit gebouw ligt ten zuiden ...
 van de aloen aloen. men heeft echter uit ...
 hetzelve een schoon gezicht op den ...
 boekiet Toengoel en boekiet Tjagak. ...
============================================================
NNM001001118 0043

page title: scan 1118_022_rechts
  
  ... 19 ...
 s middags gingen Muller en ik de overblijf ...
 selen van de Nagara Tawas bezien. Dezelve ...
 liggen aan den oostkant der Tjie Kroentjang ...
 en bestaan uit zeven aarden verhogingen ...
 van eene langewerpige gedaante, welke met ...
 diepe grachten zijn omgeven en van elkander ...
 zijn afgescheiden. Zij strekken zich NO en ...
 Z.W. Liggen in de lengte langs en rivier en ...
 beslaan eene plaats van nagenoeg eene engel ...
 sche mijl. De hoogtens zijn begroeid met gras ...
 alang alang bamboe en eenige alleen staan ...
 de boomen. ...
 Een vierde engelsche mijl bezuiden deze ...
 overblijfselen, ziet men bij de Kampong Gro ...
 wang twee platte steenen overeind in den ...
 grond staan. Zij zijn met handgoewang aan ...
 plant en ...takenen een plaats waar vroeger ...
 een groote waringie boom stond, welke ...
 boom verbrand is. ...
 Een eindje west van de Negara was ...
 vroeger eene vijver die thans tot sawas ...
 is gemaakt. ...
 De inlanders hier verhaalden ons eene ...
 aardige overlevering, van eene Prinses ...
 die in de tijden van het rijk van Pad ...
 jadgaran in de Nagara Tawas gewoond heeft. ...
 Deze Prinses was genaamd Ratoe Bongsoe (jong ...
 ste vorstin) en de dochter van ... Radja hajoe ...
============================================================
NNM001001118 0044

page title: scan 1118_023_links
  
 zij had zes oudere zusters welke haar hateden, en ...
 deze haat nam meer toe toen Ratoe Bangsoe ...
 hare ouders verloor. Hare zusters leefden vrolijk ...
 en vergenoegd in het ouderlijke paleis en lieten ...
 haar in droefheid in de bijgebouwen blijven. ...
 Eens gingen hare zusteren zich vermaken ...
 met het visschen in de Tjie tenrap, welke ...
 rivier zij ... en den ... Parakan ...
 Berangang Sieang noemden. Vrolijke aten ...
 dronken en vischten zij van de ... ge ...
 gebouwen die in de rivier waren opgeslagen ...
 en hadden hare jongste zuster, als naar  ...
 gewoonte weder niet verzoekt. Deze volgde ...
 hare zusters, naar de rivier, zette zich ... ...
 den dam van den oever derzelve neder ...
 en vong een klein visschje genaamd ...
 Luenglie (thans Lundie). Zij bragt dit vischje ...
 in den dop van eenen kokosnoot naar  ...
 Nagara Tawas, waar haare zusters met ...
 een menigte visch reeds waren aangekomen. ...
 Deze lachten Ratoe Bongsoe helder uit; maar ...
 de laatste maakte stil eenen vijfer waarin ...
 zij het vischje Lunglie onderhield. Dage ...
 lijks ging zij naar en vijfer en riep haar ...
 vischje= Lunglie, Lunglie kom hier; waar ...
 op Lunglie kwam en door haar gevoed ...
 werd met gekookte rijst van Padie maros. ...
 Het vischje ... vrolijk op, en schoot als ...
 een pijl door het water naar den kant ...
 des vijfers als er menschen aankwamen. ...
 Ratoe bongsoe haare padie maras weder ...
 verbruikt zijnde, befaf zij zich naar de ...
 omliggende Nagaras om weder nieuwe ...
 te kopen. Haare wangunstige zusteren ...
 maakte van haar afwezen gebruik om ...
 den visch te vangen, te slachten en  ...
 denzelven te eten. Ratoe Bangsoe kwam ...
 terug, kookte de rijst voor haren Lunglie ...
 ging met dezelve naar den vijfer en ...
 riep weder Lunglie Lunglie kom hier. ...
 Maar Lunglie kwam niet. Zij riep nog ...
 herhaalde malen maar te vergeefsch. ...
 Treurig zette zij zich met de rijst voor ... ...
============================================================
NNM001001118 0045

page title: ... aan den rand des vijfers neder en treurde
  
 ... aan den rand des vijfers neder en treurde ...
 droefgeestig op de plaatsjs waar zij haren ...
 visch zoo dikwijls, vrolijk had zien opspringen  ...
 en neerduiken. Zoo gezeten zijnde kwam er ...
 eene witte kip, op de bamboeze heining welke ...
 aan den vijfer stond, gesprongen en deze ...
 zeide al kakelende= Lunglie is door uwe ...
 zusters gevangen geslacht en gegeten op de ...
 kop na welke in het palais op een een schotel ...
 onder een deksel staat. Ratoe bongsoe ...
 ijlde naar huis, vond den schotel, opende ...
 het deksel en zag de bebloede kop van ...
 haaren visch liggen. Wenende nam ...
 zij den zelven, waschte hem en begroef ...
 hem op de plaats, bij de Kampong ...
 growang waar thans de platte steenen ...
 nog in den grond staan. Wekelijks begaf ...
 zij zich naar het graf, maakte het schoon ...
 offerde wierook, en bestrooide het graf ...
 met welruikende bloemen. Zoo verliepen ...
 er eenige weken toen op het graf een schoone ...
 waringie ontsproot die in weinigen tijd ...
 zeer groot werd. Zijn schaduw ver uit ...
 gebreid hebbende verloor de boom zijn ...
 bladeren, en kreeg daarvoor alle soorten ...
 van schoon doek en fraaije lijwaten ...
 in de plaats. Ook de veruchten vielen ...
 af en er kwamen in derzelver plaats ...
 veele harde goederen als steenen vaten ...
 ..., lanzen, pijlen, dolken, enz. ...
 Ratoe Bongsoe plukte dagelijksch deze bladen ...
 en vruchten van den waringie, welke ...
 even zoo spoedig weder nieuw ontsproten ...
 en zij werd zeer rijk. De zusters van ...
 Ratoe Bagsoe vroegen aan dezen of ...
 zij ook de vruchten en bladen dezes booms ...
 mogten gaan plukken dat zig haar ...
 goedhartig toestond. Gretig begaven zij ...
 zich naar den waringie, kwamen onder ...
 denzelven en zagen daar boven eene voor ...
 haar de beste zaken uittekieen. Zoo naar ...
============================================================
NNM001001118 0046

page title: scan 1118_024_links
  
 boven ziende vielen alle de scherpe wapenen als ...
 dolken pijlen lanzen, zwaarden, haar in ...
 de ogen en op het hoofd zoo dat zij dood ...
 onder den boom neder vielen en ... ...
 begraven bleven liggen tot zij tot stol ...
 waren vergaan. Ratoe Bongsoe werd toen ...
 alleen meesteres van Nagara Toewas en ...
 de onderhorigheden. Na eenigen tijd ...
 steeg Ratoe Bongsoe in de wolken, en ...
 sloeg op de gembring (een koper bekken om ...
 menschen te roepen) waarop alle valken ...
 der aarde naar Negara Tawas kwamen ...
 Zij daalde neder en toonde aan ...
 de volken den boom; zeggende van ...
 zijne vruchten en bladeren kunt gij ...
 lieden zooveel nemen als gij dragen ...
 kunt en naar uwe plaatsen brengen. ...
 Allen namen, zonder dat de bladen ...
 en vruchten des booms verminderden, en ...
 droegen vruchten naar hunne landen ...
 welke vruchten echter hoe langer hoe zwaarder ...
 en eindelijk ontilbaar werden. Eenige ...
 wierpen het goed in de rivieren, anderen ...
 begroeven het; welke laatste den oorsprong ...
 van alle schatten op deze aarde is ge ...
 worden. Men ziet nu nog lichten over ...
 deze schatten zweven welke de geesten ...
 zijn der geenen die dezelve daar begra ...
 ven hebben. De boom nam zijne  ...
 voorige gedaante weder aan; kreeg ...
 weder gewoone bladen en vruchten. ...
 De rijke Ratoe Bongsoe huwde daarna ...
 met Sang Ratoe Maradja die ..., zoon  ...
 van Britara Toengal, welke toen koning ...
 werd der Nagara tawas. Beiden leefden ...
 gelukkig en regierden tot zij lusteloos ...
 waren geworden; daalden toen in de ...
 aarde neder, onder en Merligru waringie ...
 uit eene rotskloof aan den west oever der ...
 Tjie leat rezen zij wederop; zweefden over ...
 de rivier tot bij den waterval en rezen ...
 langs denzelven opwaarts ten hemel. ...
============================================================
NNM001001118 0047

page title: scan 1118_024_rechts
  
 De waringie groeide nog een tijdlang welig ...
 voort en werd toen verbrand. Uit de wortels ...
 schoot weder eene jonge spruit op die mis ...
 schien voor zeventig jaren in de Kampong ...
 growing werd overgeplaatst, door eene oude ...
 vrouw genaamd Nene Rangien. De oude ...
 plaats des waringies werd gerooid en men vind ...
 onder de wortelen des booms een stuk hout ...
 dat veel op eene vischkop geleek, en dat ...
 thans bij de bewoners van growong als ...
 een heilig overblijfsel bewaard wordt. Op ...
 deze plaats worden twee platte steenen ...
 met handjoewang oplant gesteld en de ...
 plaats genaamd Toengoel tjeringien. ...
 Wij begaven ons van hier naar de vlak ...
 bij gelegene Kampong growong om den ...
 waringie te bezien. Dezelve stond met ...
 honderde stammen in den grond gevestigd ...
 ten westen van de Kampong, en breide ...
 zijne takken tot 30 vademen in door ...
 snede uit. De stammen hadden vijf ...
 vademen in doorsnede en den boom ...
 zal nagenoeg 20 vademen hoog zijn ...
 zijne kruipende wortels verbreid hij ...
 over den grond zoo ver als de takken ...
 zich in de lucht uitbreiden; van dezen ...
 dalen loodregte wortels en vezels af ...
 vatten eindelijk wortel en worden ...
 weder op nieuw pijlaren om het groene ...
 dak te ondersteunen. De growongers ...
 bewijzen nog eerbied aan dezen boom ...
 welke geest, Djoeriek Banas patie zij om ...
 zegen en geluk aanroepen, en wierook ...
 voor hem offeren. Het deed hun een ...
 groot genoegen dat wij hunnen merkwaar ...
 digen boom kwamen bekijken. Kort ...
 voor den vertrek van Growang liet ...
 een oud man genoemd Bapa tebal ...
 om het stuk wortel zien dat zij voor ...
 den oorsprong des booms al voor den ...
 vischkop houden. Het bestaat uit een ...
 ronde gedraaide knop waar aan een ...
 lange steel zit en heeft eigenlijk niet ...
 veel overeenkomst met het geene het moet ...
 voorstellen. Wij bedankten onze goede bapa ...
 wel en togen naar Tjie salak terug. ...
============================================================
NNM001001118 0048

page title: scan 1118_025_links
  
 Voor eenigen tijd werd onder ouden boomen ...
 nog eene steenen kop gevonden; welke echter ...
 weder verloren is geraakt. Het hoofd vertelde ...
 ons dat men hier dikwijls overblijfselen ...
 uit de oude tijden vondt, als bewerkt en ...
 onbewerkt ijzer, dolken, zwaarden enz. ...
 Dit wordt echter spoedig door de tegenwoor ...
 dige bewoners weder versmeed en tot andere ...
 einden gebezigd. ...
 den 14 November ...
 Heden maakten Muller en ik vergezeld van ...
 eenige Javanen eenen togt naar de oude ...
 Nagara Tjie wangoen, den waterval tjoerog ...
 Tjie leat en een vogelnesten kloof genaamd ...
 Goeka tjoeroeg tjie leat. De eerste plaats ligt ...
 3 engelsche mijlen de twee laatste merkwaar ...
 digheden 5 1/2 zuid van Tjie salak. ...
 Het was den morgen vroeg, zoo als ge ...
 woonlijk in deze afdeling, weder zoo ...
 mistig dat men op een kleine afstand ...
 de voorwerpen niet kon onderscheiden ( ). ...
 Er was in oude dagen een Prins (Ratoe) die ...
 eene koningsdochter ... van de Na ...
 gara Medang. De krijgsmannen van deze ...
 plaats volgden den Prins op de hielen en ...
 waren op het punt om hem te vangen ...
 toen hij zijnen vader een Bitara, om ...
 hulp bad. Er kwam aanstonds eene dikke ...
 mist op die hem voor het oog zijner ver ...
  ... bewoners ...
 volgers bedenkte en die aanhield tot hij met ...
 de vorstin in zijne Negara was aangekomen. ...
 Om zes uren verlieten wij tjie salak. Wij ...
 reden oostwaarts aan over de tjie kroentjomo ...
 en sloegen kort voor dat wij bij de Tjie leat ...
 kwamen een zij weg die zuid waarts liep ...
 Wij reden over een tamelijk vlak veld dat ...
 vol met sawas was, en vervolgens over ...
 de kleine beek Tjie sedowa west langs de ...
 ... Kampong sedoga; ... ... ...
 Wij reden van hier zuid waarts op, weder ...
 over sawas door de Kampong Growang waar ...
 den grooten waringie staat en ... door ...
============================================================
NNM001001118 0049

page title: scan 1118_025_rechts
  
 welige pinang en aren boomen wordt overschaduwd. ...
 De mist begon optetrekken, en hing nog slechts ...
 bij witte wolken in de donkere kloven der ...
 bergen. Tegen zeven uren kwamen wij, na ...
 een eind langs den west oever der Tjie leat ...
 gereden te hebben, in de fraaije Kampong ...
 Majang aan. Dezelve ligt 2 1/2 engelsche mijlen ...
 zuid van Tjie salak; tusschen de rivieren ...
 Tjie kroentjang en Tjie leat. Aan den ...
 west oever der laatste rivier, een halve eng ...
 mijl boven Chajang, vindt men overblijf ...
 selen der oude Nagara Tjiewangoen ...
 Dezelve bestaat ui vijf vierkante verhogingen ...
 die veertig passen lang en breed zijn en ...
 achter elkander gelegen, zich van het ...
 noord oosten naar het zuid westen strekkende ...
 Zij lopen van het noord oosten met ...
 verhogingen op die telkens bij iedere ver ...
 verhoging acht voeten boven elkander zijn ...
 verheven; als trappen, en zijn begroeid ...
 met gras, bamboe, Poespa, Sempoer, hand ...
 joewang en eenige Pakoe hadjie. Deze ...
 soort van varen heb ik nergens anders dan ...
 hier ontmoet. ...
 Pakoe hadjie, kleur van den stam licht geel ...
 achtig rood; van de bladeren donker groene ...
 de boom zal 20 voeten hoog zijn en is van ...
 boven met mosch begroeid. ...
============================================================
NNM001001118 0050

page title: scan 1118_026_links
  
 Op de eerste verhoging van het noord oosten ...
 gerekend, vind men niets. Op de tweede, vlak ...
 aan den noordoostkant, staat onder de ...
 schaduw van Pakoe hadjie een klein graauw ...
 steen beeldje van 2 voeten hoog, dat naar ...
 het noordoosten kijkt en genaamd is. Tjandie ...
 Op de derde verhoging staat, aan den ...
 voorkant mede onder Pakoe hadjie een ...
 tweede beeldje van nagenoeg 14 duimen hoog ...
 en genaamd. ...
 Mie Sadoe ...
 Op de vierde verdieping, de voorkant staat ...
 onder handjoewang en bamboe nog een ...
 beeldje van ruim 1 1/2 voeten hoog; genaamd ...
 Demang Peret ...
 Ganestra ...
============================================================
NNM001001118 0051

page title: scan 1118_026_rechts
  
 volgens het verhaal van de inlanders hier moeten ...
 de bewoners der Nagara Tjie wangoen naar ...
 Padjadaran zijn gegaan. Op de vijfde verhoging ...
 vind men geen beeldjes of steenen meer. ...
 Aan de overzijde der Tjie leat, liggen oost ...
 van deze plaats de overblijfselen der Nagara ...
 Boekiet Tjoela en Daja Soehoer. ...
 Wij peilden den Tjagak van Nagara Tjie wan ...
 goen ZO t Z. ...
 Na een half uur hier opgehouden te ...
 hebben vervolgden wij onze reis, door deze ...
 godelijk schoone streek; zuidwaarts langs ...
 de oevers der Tjie leat op den berg Boekiet ...
 Toengoel aan. De oude Javanan schijnen ...
 eenen goeden smaak gehad te hebben in het ...
 uit kiezen van schilderachtige plaatsen voor ...
 hun verblijf. Wij reden tusschen de Pasir  ...
 sere en Boekiet Tjagak daar eerst langs ...
 den west en vervolgens langs den oost kant ...
 der Tjie leat; over den west voet des Boekiet ...
 Tjagak, die uit rood achtige aarde bestaat ...
 en met varen bamboe en ander hout is ...
 bewassen. Na de kleine, van onzen berg ...
 ontspringende beeken, Tjie tjeoeng ...
 Tjie goenong Tjagak daar waad te hebben ...
 kwamen wij aan eenen kleinen koffij ...
 tuin, waar wij genoodzaakt waren om ...
 van het paard te stijgen en onzen togt te ...
 voet te vervolgen. Onze paarden werden ...
 door Javanen verzorgd. Wij voorzagen ons ...
 van goede wandelstokken en stegen tegen ...
 den steilen heuvel Boekiet Tjie anga op. ...
 Dezelve is met veel varen, bamboe, en ...
 harumba begroeid. De goenong Tjie ... ...
 hadden wij west van ons. Na den top ...
 des heuvels Tjie anga bereikt te hebben daalden ...
 wij weder steil zuid westwaarts neder en ...
 doorwaden de Tjie leat, welke hier zeer ...
 snel over ... stroomt, en welker oevers ...
 met varen bamboe, en vael vijgen begroeid ...
 zijn. Van hier beklommen wij het steile ...
 smalle berg juk Pasir nonka santrie. Aan ...
 de oostzijde van hetzelve stroomt de Tjie leat ...
 aan den westkant de Tjie nanka Santrie, welke ...
 in de eerste valt. De wanden van dit juk ...
============================================================
NNM001001118 0052

page title: scan 1118_027_links
  
 zijn zeer steil en begroeid met varen "pisang ...
 tepoes, kie lenngsier, kalapa tjieoem, eiken en ...
 andere boomen. Wij gingen twee engelsche ...
 mijl zuidwaarts over den top van het het ...
 hier en daar niet meer dan zes voeten breedte ...
 hebbende, graanitsteen achtige bergjuk en ver ...
 volgden toen onzen weg langs den vasten ...
 helling, aan de oostkant eene steile diepte ...
 en aan den westkant een hooge loodregte ...
 graauwsteen rots hebbende. De weg was hier ...
 en daar zo smal dat de javanen genood ...
 zaakt waren houten tusschen de voegen der ...
 steenen te steken over welk wij heen ...
 klonterden. De hellingen zijn hier en daar ...
 onbegroeid, door de steilte. Men heeft hier ...
 een schoon gezigt op den ten NO van hier ...
 gelegenen Boekiet Tjagak van welks steilen ...
 kruin een schoone waterval in de diepte ...
 nederstort. Ik durft er niet naar te zien uit ...
 vrees van in de diepte neder te storten. ...
 Met veel moeite bereikten wij tegen 11 uren ...
 de Tjoeroeg Tjie leat en de vogelnest kloof. ...
 De waterval is verbazend om te zien. Dezen ...
 is 95 vadem hoog en 3 a 4 breed. Met schui ...
 mend komt zij, tusschen geboomte uit, van ...
 eene steile graauwe rots afstorten, en komt  ...
 als spattende water wolken in de ontzettende ...
 diepte neder. Deze is met koude rots brokken ...
 bedekt, en doet het gedonder van het vallende ...
 water met kracht neergalmen. Tien vadem ...
 ten oosten des grooten is een smallere val ...
 welke bij vroeg getijde verdwijnt. Dezelve ...
 komt op dezelfde hoogte als den eerste ten ...
 voorschijn en valt op eene hoogte neder ...
 die misschien 30 vadem hoog en met schoon ...
 groene Proeris begroeid is. Deze hoogte is ...
 verder begroeid met eenige kietambaga bomen ...
 en boven wordt de rots muur bedenkt met ...
 Peer hierong, raksa mala, kie enever en ...
 hier en daar wilde pisang en varen. ...
 De val komt naar het NNO neder in ...
 welke rigting de Tjie leat tusschen van ...
 Tjagak en Pasir Nanka Santrie, bruischend ...
 voortstromend. Tusschen den Tjagak en de rivier ...
 is nog een juk van den Broekiet toengoel dat genoemd ...
 word Pasir beking. ...
============================================================
NNM001001118 0053

page title: scan 1118_027_rechts
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
 Tjoeroeg tjie leat ...
 voorgrond donker; water sneeuw wit; rots donker ...
 graauw; kleine planten op denzelven schoon warm ...
 groen. boomen donker warm groen. De val ...
 is volgens het zeggen der inlanders 450 voeten ...
 hoog; ik schat hem echter slechts op 350 voeten. ...
 Dezelve srort van den NO juk van den Boekiet toengoel  ...
============================================================
NNM001001118 0054

page title: scan 1118_028_links [pictorial] [afbeelding]
  
 Nest van Hirundo esculenta ...  ... van ...
 Cypselus esculentus Ill. ...
  ... 5 ...
 Kramat Pangerang Ranga ...
  ... Majong ... Chajang ...
  ... kampong ...
============================================================
NNM001001118 0055

page title: scan 1118_028_rechts
  
 Een eind west van het boven gedeelte des vals, op ...
 den Pasir Tjie nanka Santrie, is aan den oostelijk ...
 rotswand een lange kloof in dolerit rotsen, ...
 in welke kloof een onregelmatig vier kant gat ...
 is dat aan den ingang een paar voeten lang ...
 of 3 voeten breed en 4 voeten lang zal wezen ...
 en dat zich oost en west strekt en loodregt ...
 naar beneden gaat; omtrent op den bodem echter ...
 loopt het eind oostwaarts aan. Het is 93 vadem ...
 diep en wordt genoemd Goeka tjoeroeg tjie leat. ...
 Tusschen dit gat en den waterval is nog zulk ...
 een gat dat niet anders als aan een touw ...
 hangende te genaken is. ...
 In deze gaten nestelen vleermuizen en een ...
 soort van zwaluwen (Hirunda esculenta Lin) ...
 of Cijpselus esculentus Ill=) welke wit onder ...
 den buik zijn en eetbare vogelnestjes maken. ...
 De laatste zijn echter lang zoo goed niet, en ...
 worden op verre na zoo zeer niet gekocht als ...
 die welke door den andere zwaluw (Cijpselus ...
 Cuciphagus) welke dnker bruin onder den ...
 buik is, worden gebouwd. Hier nevens heb ik ...
 een nest van de slechte soort geteekend. Er ...
 zit weinig ... stof aan deze soort. Met ...
 het gomachtige gedeelte plakken de zwaluwen ...
 hunne nesten tegen den rotswand aan. ...
 Er ging een Javaan, langs eene dikke rottang ...
 in de kloff, bleef er een half uur in en ...
 bracht toen 40 a 50 stuks nesten naar boven ...
 Dezelve hingen in een net op zijn rug. ...
 Het gat word naar onderen wijder. ...
 Wij merkten den Reamurschen thermometer ...
 op 20 om 1 uur, bij een gedeeltelijke bewolkte hemel. ...
 Tegen 1/4 over 1 uren begaven wij ons naar ...
 beneden. Ik was bang voor regen welke ...
 ons smal gevaarlijke pad zeer glad en on ...
 begaanbaar zou gemaakt hebben. ...
 Om over 2 uren kwamen wij te Kampong ...
 Majang terug. Na hier en ogenblijke ...
 gerust te hebben, begaven wij ons naar ...
 de west bij ... gelegene kramat genaamd ...
 Pangerang Ranga Majang. Het zijn vijf ...
 graven op eene handjoewang en bamboe ...
 omplante, hooge vlakte van 10 passen ... ...
 breed en 30 passen Oost en west lang. Zie ...
 de neven gaande patte grond. Er zijn op ...
 deze vlakte 5 graven die met steenen zijn bezet ...
============================================================
NNM001001118 0056

page title: scan 1118_029_links
  
 en uit eenen heg van handjowang van elkan ...
 der zijn afgescheiden. Omdat de begravenen ...
 met het hoofd naar het noorden liggen denk ...
 ik dat het Mohamadanen zijn geweest; echter ...
 van de eerste tijden. De graven schijnen reeds ...
 zeer oud te zijn. ...
 Wij begaven ons naar de Kampong Majung ...
 terug; stegen daar te paard en reden door ...
 een vruchtbare streek, met veele rivieren ...
 doorsneden, en met rijke sawas beplant, langs ...
 en door de Kampong Growang en Samoegas ...
 naar Tjie salak, waar wij tegen den avond ...
 aankwamen. Ik heb nog vergeten te zeggen ...
 dat de vlakte hier vol ligt met afgerolde ...
 groote steenklompen, die van de hooge ...
 bergen Boekiet tjagak en Boekiet toengoel ...
 naar de diepte gerold zijn. ...
 De ranga van Batoe sierap, schijnt mij toe ...
 een verstandige inlander te zijn en is vooral ...
 geen fijne Mohamedaan. Hij deed ons veel ...
 genoegen met ons een en ander aangaande ...
 zijne afdeling te verhalen; en dat wij zoo ...
 veele merkwaardige dingen in den korten ...
 tijd van eenen dag vonden zijn wij aan ...
 hem te danken schuldig. ...
 Hij verhaalde ons nog dat er aan den ...
 NO voet des bergs Boekiet Tjagak, digt bij ...
 de Kampong Lampensie, een zoet water val ...
 of bron is, genaamt Tjie kalboekan boelan ...
 (Maau val water). Dezelve is rond 2 vadem in ...
 doorsnede en een vadem diep. De grond ...
 is bedenkt met ijzer zand en kleine ronde steen ...
 tjes die door vuur en water schijnen vergaan ...
 te zijn. Een beek van dezelfde naam vloeit ...
 uit deze bron en valt in de beek Tjie landesan. ...
 De eigenlijke bewoners van Betoe sierap ...
 (vroeger tot voor een eeuw Parong djaja ge ...
 naamd) onderscheiden zich van de later her ...
 waarts gekomen volken door eene zonder ...
 linge voorstelling. De witte buffel, namelijk, ...
 is voor hun haaram= zij mogen dezelven ...
 niet bezitten, niet kopen noch verkopen, noch ...
 met dezelven werken, noch die aanraken, noch ...
 eten noch iets behandelen dat van denzelven ...
 afkomstig is noch tot denzelven behoord. ...
 Deze vreemde vaststelling grondt zich op ...
 de volgende overlevering. ...
 Hadjie Katompoeran (de verloren hadja) ...
============================================================
NNM001001118 0057

page title: scan 1118_029_rechts
  
 woonde te Parong djaja in de Nagara ...
 Serepong. Ten tijde van de invoering ...
 leer van Mohammed, werd hij, door den ...
 vorst van Padjajarem geroepen om zich ...
 te laten bekeren tot deze nieuwe leer. Hij ...
 had beloofd vrijdags middags te koomen en ...
 dacht eerst aan zijne belofte toen het reeds ...
 vrijdag middag was. Overhaast ging hij ...
 met zijne vrouw weg en vergat zijn ...
 kind mede te nemen. Dit lag zonder dat ...
 er voor gezorgd werd door vader en moe ...
 der verlatend, en zou gewis van dorst ...
 honger en gebrek omgekomen zijn zoo ...
 er geenen buffel, met hangende harem ...
 (moendieng bodas donkal) was geweest die ...
 hetzelve gezoogd en beschermd had. Deze ...
 zorgde zeer goed voor het zelve ging smorgens ...
 naar het oosten en smiddags naar het ...
 westen staan om met dezelfs ligchaam ...
 het kind tegen de heete zonne stralen ...
 te beschermen. Het kind werd groot, huwde ...
 en baarde kinderen van welke de eigen ...
 lijke bewoners van Batoe sierap afstammen ...
 zij verbood dezelven het bezitten en ge ...
 bruiken der witten buffels en deze is tot ...
 op heden, voor hun haram. Dezelfs ...
 vleesch etende zoude even zijn als of zij ...
 dat van hare moeder eten. Het gebruik ...
 des zwarten buffels staat hem echter vrij. ...
 Van vader en moeder Hadja Katompoerd... ...
 spreekt de overlevering niets meer. ...
 den 15 November ...
 Muller en ik, namen afscheid, van het goede ...
 hoofd van Batoe Sierap en wij reden smorgens ...
 vroeg met mistig weder van Tjie salak weg ...
 wij reden west op over de Tjie ponagara, aan ...
 welke rivier, een paar mijlen boven den weg ...
 een groote steen is gelegen genaamd Batoe ...
 Tjoepoe. Welke van eene ronde gedaante ...
 is als een steenen vaatje waarin de inlan ...
 ders olij doen en dat Tjoepoe wordt genoemd. ...
 Van dezen steen verhaald de overlevering ...
 dat dezelve, ten tijde toen Sankariang den ...
 Tankoebang prahoe maakte, een tjoepoe was ...
 welke gevuld met geurige olij, voor de bruiloft ...
 van sankariang, van Padja jarem werd ge ...
 bragt. De brengers waren tot bij de Tjeponagara ...
============================================================
NNM001001118 0058

page title: scan 1118_030_links
  
 gekomen toen het dag werd, de bruiloft gestaakt ...
 werd, en de Tjoepoe in dezen steen veranderde. ...
 Er was op deze bruiloft ook een londokk (een  ...
 soort van Agama), geslacht; voor 25590 menschen ...
 die te gast waren genood. Dezelve werd gekookt ...
 in eenen ketel welke thans de berg Tijutale bij ...
 Tengeragong is. De dag brak onverwachts aan ...
 en sankoriang gooide de brokken der londokken ...
 over de vlakte tusschen Santja en Soebang,  ...
 waar dezelve thans nog liggen. ...
 De mist begon optetrekken, en tooende aan ...
 ons (2) op zes engelsche mijlen van ons ten ...
 zuiden verwijderde hooge gebergte zeer duidelijk. ...
 Hetzelve begint ten oosten met den Tampo ...
 mas en eindigt ten westen met den boerang ...
 rang - de Tankoebang prahoe, boekiet ...
 toengoel en Tjagak zijn van hetzelve de ...
 hoogste punten. Tjakag beteekend gaffel en ...
 heeft gediend om den boom (Boekiet toengoel) ...
 naar het westen te doen vallen. Dezen ...
 berg heeft zoo als ik vroeger al gezegd heb ...
 twee punten. ...
 Tegen acht uren reden wij santja door, en ...
 zuid west aan over gloeijende heuvels, welke ...
 bedekt zijn met drooge en natte rijstvelden en ...
 en de fraai gelegene Kampongs, Tjie ...
 Djamboe, Tjie bietong, Tjie burrum, en Kalie ...
 Patjet. Een einde ten zuiden dezer laatste ...
 ligt de Patrol Penjagoean, eene wachtplaats ...
 diendende om den smokkel van koffij langs ...
 den weg naar Bandong, over den Tan ...
 koebang prahoe tegen te gaan. Wij reden ...
 deze weg op, zuid aan door verlaten koffij ...
 tuinen langs het pad dat naar den Kawa ...
 badak slingert, over verscheiden bergjukken ...
 van welke de Pasir Tjie kole gede de hoogste ...
 en de grenzen tusschen Krawang en de ...
 Preanger regentschappen is, en kwamen ...
 tegen 1 uren smiddags te Lembang terug. ...
 Wij vonden onze zaken nog goed in orde. ...
 De Heer Malines was omtrent weder hersteld.  ...
 De Heeren Overdijk en Van Gelder en Korthals ...
 waren gezond. De eerste was zoo als ik vroe ...
 ger heb gezegd te Bandong en de anderen ...
 in de Afdeling Tjie Sonarie. ...
 Wij zullen hier eerst onze zaken in orde ...
 brengen en dan begeven wij ons naar  ...
  bandong, om ons voor verdere reizen gereed ...
 te maken. ...
============================================================
NNM001001118 0059

page title: scan 1118_030_rechts
  
 Den 20 November ...
 Morgen denken wij Simbang te verlaten. ...
 Deze plaats ontleend zijnen naam van de moeras ...
 sen of plassen die hier digt bij gelegen zijn en ...
 Simbang genaamd worden. Zij is gesticht in 1822 ...
 en ligt op eene vlakte welke zich aan den ...
 zuidervoet des bergs Tankoebang prahoe uitstrekt ...
 Op deze vlakte is eene vierkante plaats, welke ...
 zich O en W strekt 400 passen lang en ruim ...
 100 breed is. Op het oostelijke gedeelte dezer ...
 plaats wordt eene nieuwe pas aangerakene ...
 gebouwd; meer westelijker liggen eenige kleine ...
 huisjes, verder zes schoone koffij schuren en ...
 eindelijk een kleine pasangerakan en twee ...
 kleine bij gebouwen. Aan de noordzijde ...
 der plaats ligt de wonig van het hoofd ...
 van welke echter weinig gebruik gebruik ...
 gemaakt wordt. Er zijn met de droogschuren ...
 mede 25 huizen die vrij regelmatig staan. ...
 De plaats wordt door koffijtuinen omgeven ...
 die minder vrucht baar zijn dan die ...
 van Djamboe diepa. Aardige witte hekken ...
 scheiden Limbang van deze tuinen. Door ...
 de zorg van den Heer Nagel heeft men ...
 hier groente tuinen die de beste europeische ...
 groenten en ook aardbesien voortbrengen ...
 Men peild van hier den ...
 Goenong Tankoebang prahoe, westpunt N 12W ...
 oostpunt 3W ...
 G= Poetrie, digt bij, niet hoog, midden 64 O ...
 Boekiet Toengoel, kegel, ver, midden, hoogst, 98 O ...
 B. Tjanga, lang, laag, digt, hoogste af punt Z 74 O ...
 G= Mang lajang, kegel, hoog midden Z 72 O ...
 B= Djariang afgeb= kegel, hoog, ver midden Z. 64 O ...
 Pasir Malang, laag, vlak, digt bij in het Zuid Oost ...
 Goenong Besar, laag rond, digtbij in het zuiden ...
 G= Boerangrang, hoog, kegelpunt, N. 57 W ...
 Het hoofd, een zoon van den Arie kantar van ...
 Bandong, houd zich zoo als ik reeds gezegd heb ...
 weinig hier op. Van hetzelve is niet veel meer ...
 te zeggen als dat hij nog jong en het zoontje ...
 van een groter is. De Tjamat die hier ... ...
 is knapper en hij is het die de zaken van ...
 het geheele District regelt en bestuurt. ...
============================================================
NNM001001118 0060

page title: scan 1118_031_links
  
 Gisteren avond waren hier eenige oude inlanders ...
 deden; een verhaal dat vol is met gedrogtelijk ...
 denkbeelden; maar dat echter eenigzins merk ...
 waardig is om dat er in deze Noordlijke ...
 bergketen, zoo veele plaatsen zijn die op ...
 het zelve betrekking hebben. Ik heb vroeger ...
 al een en ander van hetzelve opgetekend ...
 doch niet zoo volledig als het mij ...
 thans is bekend geworden. Om er nader ...
============================================================
NNM001001118 0061

page title: scan 1118_031_rechts
  
 hoe veel doek zig ook weilde. ...
 Dajong Soembie werd eene schoone jonkvrouw. En ...
 op eenen warmen dag aan het weven zijnde gebeurde ...
 het dat haar speol van het huis dat op palm ...
 gebouwd was, op de aarde viel. Lusteloos zijnde ...
 om dezelve te halen zeide zij in haar zelven= ...
 degene welke mijne spoel (tropong) bij mij ...
 terug brengt zal mijne man worden. ...
 De hond Toemong dit horende, daalde de trap ...
 af, nam de spoel en bragt dezelve bij Dajung ...
 Soembie. Deze ziende dat de hond, haren wensch ...
 vervuld had, deed haar de gelofte welke zij gedaan ...
 had zeer leed, en zij besloot hare eer te ... ...
 Zij bleef gedurig waken, tot haar de slaap ...
 overviel; echter had zij gezorgd om voor dat ...
 zij in slaap viel eenen stijl van de woning ...
 met hare beenen te omvatten. Naauwelijks in ...
 eenen vasten slaap geraakt zijnde, kwam de hond ...
 Toemang kwispelstaartende om haar te beslapen ...
 de stijl hem echter hinderende, en hij zijne ...
 drift niet langer kunnende tegen houden, zoo ...
 piste hij tegen den stijl en, ajer kintjingnja ...
 djalau lak deri tjiang masok die kama ...
 loean Dajang Soembie, waardoor zij ...
 zwanger werd. Dajang soembie baarde eenen ...
 zoon genaamd Sankoriang. ...
 Sedert deze gebeurtenis van den hond Toe ...
 mang is het onder de honden eene gewoonte ...
 gewoerden om tegen stijlen en andere staande ...
 dingen te pissen. ...
 Sangkoriang werd groot en vroeg herhaalde ...
 malen aan zijne moeder wij toch zijn vader ...
 was, dat door Dajang Soembie immer werd ...
 beantwoord dat hij geenen vader had. Hij ...
 was een groot minaar van de jagt en een ...
 weder dit vermaak volgende zag hij het witte ...
 varken, hier voor gemeld, en hetste zijnen ...
 hond Toemang welke hij mee genomen had ...
 op hetzelve aan. Hoe hij ook hetste ... ...
 Toemang echter staan, hem aankijkende ...
 met blikkens, als die van een vader welke ...
 zijnen zoon aanblikt. Sankariang hier... ...
 op het vermoeden komende dat Toemang ...
 zijn vader was, werd zoo kwaad dat hij ...
 zijn zwaard nam en den hond in stukken ...
 hapte. Den kop en het Kamaloean van den ...
 hond bragt hij naar huis en liet dit vleesch ...
 tot een lekker wild braad gereed maken. ...
============================================================
NNM001001118 0062

page title: scan 1118_032_links
  
 Dajang Soemie at van hetzelve met veel smaak ...
 wel was dat wild braad niet lekker, vroeg Sanko ...
 riang aan Dajang Soembie, welke vraag deze ...
 met ja beantwoorde. Dat wil ik wel geloven ...
 ... Sankarieang; want het vleesch dat ...
 gij hebt gegete is dat van uwen man. Da ...
 jung Soembia werd daarop zeer teurig en ...
 sloeg Sankariang met eenen kalapa dop ...
 lepel op het hoofd, zoo dat het bloede en ...
 er een lidteken bleef. ...
 Sangkariang word boos en verliet zijne ...
 moeder. Deze gaf hem voor zijn vertrek ...
 eenen ring en zeide= hoor mij zoon ...
 die vrouw welke gij op uwen weg ontmoet ...
 en die dezen ring past moet gij tot gade ...
 nemen. Sankarieang bezoekt drieendertig ...
 eilanden en 65 havens, zonder eene vrouw ...
 te vinden welke den ring past. Na zeer ...
 langen tijd kwam hij weder op Java terug ...
 en vond aaan den oorsprong der Tjie tarong ...
 eene zeer schoone vrouw welke den ring ...
 paste. Deze vrouw was Dajang Soembie ...
 welke haren zoon en den ring niet meer ...
 herkon. Sankoriang verzocht haar ten huwe ...
 lijk en zij stond zijn verzoek toen. Op ...
 zekeren dag dat Dajang Soembie haren ...
 zoon luisde vondt zij het lidteken van ...
 den lepel, waaraan zij hem herkon. ...
 Gij ziet mijnen zoon zeide Dajung Soen ...
 bie; nu herken uU, den ring en het lid ...
 teeken dat gij nog op het hoofd hebt van ...
 den slag welke ik u met den lepel toebragt ...
 Sankoriang door de schoonheid van Dajung ...
 Soembie, smoorlijk op haar verlijfd zijnde ...
 veinsde daar niets van te weten en ...
 stond op de volvoering van hare belofte. ...
 Dajang Soembie genen uit weg meer ziende ...
 beloofde met Sankariang in het huwelijk ...
 te treden als hij haar beloofde om in ...
 eene nacht van lambuttang-hout een ...
 vaartuig, en van de Bandungsche vlakte ...
 een meer te maken. Sankariang nam ...
 deze voorwaarde aan, en verzocht vier ...
 vorsten welke hij op zijne togten had be ...
 zocht om hem in dit groote werk behulpzaam te zijn. ...
============================================================
NNM001001118 0063

page title: scan 1118_032_rechts
  
 Vervolg van Tjeritera Sankariang ...
 De vorsten welke Sankoeriang, met het maken ...
 van het vaartuig hielpen waren Radja lakat ...
 Radja Nambroen met 1000 menschen, en ...
 met het maken van het meer hulpen hem ...
 Omar Maja en Amir Nja ook met 1000 ...
 De boekiet Toengoel (stam) is de plaats waar ...
 de boom stond; welke boom van Cambuttang ...
 hout was; eene plant die thans zeer klein is. ...
 De lambuttang boom werd geveld en met ...
 den Tjagak (gaffel) over gestoten naar het ...
 westen. Zijne toppen vielen neer bij den ...
 Boerangkrang (bosch takken). De Tjie taroem ...
 werd bij Sangrang tekoro af gedamd om het ...
 water voor het meer te geven. Sankariang ...
 regelde intusschen het bruidsfeest. Er waren ...
 op het zelve vijfentwintigduizend vijf honderd ...
 negentig menschen verzocht voor welke ...
 eene londok (agama) werd geslacht. De ...
 Kawa badank was de welken waar dezelve ...
 gekookt werd. De bergen Grongang en Tjentala ...
 ten noorden des bergs Tankoebang prahoe ge ...
 legen waren ijzeren kook putten. De gereed ...
 schappen werden geslepen in kawa Siloman ...
 De berg Masijiet strekte Omar maja en ...
 Amir anija de Bokiet Djariean, Radja leihad ...
 en Radja Nambroen tot verlijf. Het werk ...
 was met zons ondergang begonnen en was ...
 voor middernacht meer dan half gevorderd. ...
 Dajang Soembie zag tot haar verdriet ...
 dat het werk voor den dag zoude ge ...
 eindigd zijn, en zij derhalven met haren ...
 zoon zoude moeten ... Weinende  ...
 besteeg zij den berg Malabar, offerde wierook ...
 aan den Wieroe Manangai, en bad deze ...
 om hulp in hare moeilijke omstandigheid ...
 De reuk van de wierook steeg op ten ...
 heemel en het gebed kwam ter ooren ...
 van Wieroe Manangai, welke een stuk ...
 wit doek en een mese, uit den hemel ...
 voor Dajang Soembie ... neerdalen. ...
 Zij nam hetzelve en smeed het doek aan ...
 stukken, welke zij naar de vier hemel ...
 streken wierp. De stukken naar het oosten ...
============================================================
NNM001001118 0064

page title: scan 1118_033_links
  
 werden Dawon Kinkie labar; naar het noorden ...
 werden zout en Malala zand (ijzerzand) ...
 die naar het zuiden werden rarong (een ...
 klein soort van garnalen); en die naar ...
 het westen door haar werden geworpen ...
 werden Rajang (roode wolken bij zonsondergang) ...
 en het werd aanstonds licht. ...
 Sankariang ziende dat hij zijne voorwaarde ...
 niet kon volvoeren werd zeer .... Hij ...
 gooeide zijne slijpsteenen naar Tjie heen, waar ...
 dezelve heden nog liggen; zijne gereedschappen ...
 naar de Tjie bensie; waardoor deze rivier ...
 nog zoo veel ijzer is; zijn hefijzers naar ...
 het oosten, welke de regenboog maakten; ...
 zijn potten en pannen naar de zuid zee ...
 van Java, waarvan dezelve thans nog ...
 beweegt, en de golven daar veel grooter ...
 en hooger zijn dan die van de Javanen ...
 Noord zee. De Prouw of het vaartuig ...
 Tankoeban prahoe was aan de eene zijde ...
 reeds klaar gelijk nu nog te zien is aan  ...
 den berg van deze naam welke aan ...
 de zuid zijde reeds glad maar aan de ...
 noordzijde nog rond is. De agama werd ...
 aan stukken en brokken, door de Sankoeriang ...
 op de vlakte tusschen Santja en Soebang ...
 gesmeten, waar thans de stukken maar  ...
 in steen veranderd, nog liggen. Menschen ...
 van Padjaran, welk met eene tjoepoe ...
 (steenen olijvaatje) zagen dat het dag ...
 werd, wierpen haare tjoepa neder welke ...
 in ruwe steen veranderde, die nu nog ...
 te zien is aan den oever der Tjie panagra. ...
 Eenige van Padjadjaran welke rijst droegen ...
 vernamen dat het feest niet zou door ...
 gaan en wierpen hunnen rijst weg welk ...
 in aarden bergjes veranderde die thans ...
 nog te zien zijn ten noorden van den ...
 Gede. De ... van de Agama werd ...
 zwavel, de specerijen kalk. Het is gelukkig ...
 dat het zoo is afgelopen zeggen de inlanders ...
 want was Sankoeriang met Dajang Soembie ...
 gehuwd, dan had thans de zoon bij zijne  ...
 moeder, de dochter bij de vader de zuster ...
 bij de broeders enz. geleefd als man bij vrouw. ...
============================================================
NNM001001118 0065

page title: scan 1118_033_rechts
  
 Den 21 November verlieten wij Limbang, en trokken ...
 met onze koelis en Javasche jongens over ...
 Tjie ratem, langs de Indigo Fabriek Bodjo ...
 nagara naar Bandong, alwaar wij naar een ...
 paar uren rijden aankwamen en onzen ...
 intrek namen in de tamelijk goed ingerigte herberg. ...
 De heer Malines was den vorigen dag reeds ...
 van Lembang vertrokken; wij vonden hem ...
 bij den Heer Overdijk. Deze Heer wachte hier ...
 op den Heer Muller om, met ons, de reis ...
 door de Districten van het Regentschap ...
 bandong te maken. Wij denken om langs ...
 de Zuider bergketen naar Garoed te begeven ...
 Digtbij laatst gezegde plaats is de Goenong ...
 Goentor, een befaamde vuurberg welke tegen ...
 woordig weer druk aan het spoken is. Wij ...
 waarlijk een weinig bang dat hij mis ...
 schien hevig mogt uitbarsten, als  wij te ...
 Garoed zijn, en zullen daarom onze zware ...
 en belangrijkste goederen liever hier in de ...
 Pakhuizen laten staan. ...
 Tegen den avond hebben wij eene wandeling ...
 geaakt naar een nieuw gebouw dat aan ...
 den oostkant der Tjie kapoendoeng, in de ...
 Negorij is opgerigt en dat dient om zijwormen ...
 in te kweken. Er waren eenige honderd dezer ...
 pas overgebracht geworden van Tjanjoer. ...
 Bij dit gebouw zal een zijde spin werktuig ...
 dat door water wordt gedreven, worden op ...
 gerigt. Zulk een werktuig is te Tjoenjar door den Heer ...
 Diard, met veel inspanning vervaardigd gewor ...
 den. Hetzelve moet naar men hoort ... ...
 aan het oogmerk voldoen, en door ieder ...
 welke het ziet bewonderd worden. De Gouver ...
 neur heeft het gezien en goed gekeurd. De zijde ...
 teelt zal met kracht in deze regentschappen ...
 worden ingevoerd. Verscheidene velden, welke ...
 minder voor de indigo plant geschikt zijn worden ...
 thans met Moerbezien beplant die voortreffelijk slagen. ...
 De Heer Nagel hier, heeft de goedheid gehad ...
 om te leenen eene staat aangaande de statistiek ...
 van dit Regentschap, waaruit ik het omstaande ...
 uittreksel heb gemaakt. ...
============================================================
NNM001001118 0066

page title: scan 1118_034_links
  
 Staat der oppervlakte, bevolking, landbouw, dieren enz. van het Re ...
  ... vrucht ...
  ... 2 ...
  ... 39 ...
  ... bedjoeng_broeng_Kidoel ... broeng ... Kidoel ... 9 ... 7 ... 6 ... 7 ...
  ... bedjoeng ... broeng ... Kaler ... 7 ... 9 ... 4 ... 5 ... 2 ... 0 ...
  ... 2 ... 7 ... Tjitjaleng ... Tjitjalengkagan ... 5 ... Baloeboer ... 2 ... Limban ...
  ... 7 ... 2 ... 7 ...
  ... 2 ... 9 ... Tunbangantan ... 8 ... 9 ... 0 ... 2 ... 4 ... 9 ... 7 ...
  ... 3 ... 7 ... 3 ... 2 ... 7 ... 3 ... Tjikemboelan ... 5 ...
  ... 19 ... 2 ... 8 ... 2 ... 3 ... 4 ... Madjalaja ... 8 ... 7 ...
  ... 7 ... 2 ... 3 ... Tjipendjeu ... 2 ... 5 ... 7 ... 15 ... 5 ...
  ... 7 ... 2 ... Bandjaran ... 9 ... 0 ... 6 ... 7 ... 0 ...
  ... 7 ... 5 ... 0 ... 7 ... 6 ... Koppo ... 7 ... 8 ...
  ... 3 ... 7 ... Tjirondari ...
  ... 6 ... 7 ... Ronga ... 5 ... 7 ...
  ... 7 ... 9 ... 3 ... 4 ... 3 ... 5 ... Tjilokottot ... 7 ... 6 ... 4 ... 7 ...
  ... 2 ... 7 ... 4 ... Radjamandala ... 4 ... 2 ...
  ... Tjikea ... 3 ... 1 ... 9 ... 7 ...
  ... 2 ... 3 ... Tjikao ...
  ... 9 ... 29 ... 7 ... 8 ... 7 ... 5 ... 3 ... 2 ... Zamen ... 4 ...
 De groote postweg loop van O naar W 45 palen ...
 en 124 roeden door het Regentschap, in welke ... ...
 er 33 bruggen over de rivieren en beeken liggen. De ...
 zelve wordt door 94 menschen uit de verschillende ...
 districten bewerkt. De posterijen zijn genaamd ...
 Bandong ten laste van District N 1,2 en 3 ...
 Tjie makie 4 en 5 Tjie noenoek 6 rundang laja ten ...
 laste van 9. Tjie pada lerang 8 en 9 Tjie Sieto 10 ...
 Radjamandala 11 22 en 13 en Tjie pattat 14 ...
============================================================
NNM001001118 0067

page title: scan 1118_034_rechts
  
 entschap Bandong in de Preanger Regentschappen 1832 ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... 3 ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... 8 ...
  ... 3 ...
  ... 6 ...
  ... 7 ... 8 ... 2 ... 5 ...
  ... 7 ... 5 ... 2 ... 15 ... 19 ... 7 ... 4 ...
  ... 4 ... 0 ... 6 ...
  ... 4 ... 7 ... 5 ... 7 ... 0 ... 9 ... 4 ...
  ... 5 ... 4 ... 9 ... 7 ...
  ... 7 ... 9 ... 0 ... 6 ... 2 ...
  ... 9 ... 6 ... 16 ... 6 ...
  ... 7 ... 3 ... 4 ...
  ... 3 ... 0 ...
  ... 6 ... 7 ... 4 ... 7 ... 3 ...
  ... 8 ... 3 ... 9 ... 4 ... 3 ...
  ... 4 ... 5 ... 7 ... 6 ... 0 ...
  ... 3 ...
  ... 7 ...
  ... 4 ... 7 ... 2 ... 4 ... 3 ... 4 ...
 Het getal gevacceneerde kinderen bedroeg in 1831 ...
 3984 en in het eerste half jaar van 1832 3862 ...
 De Europesche ambtenaren in het Regentschap ...
 bandong zijn een Assisten Resident, een kas ...
 houder welke hun verblijf in de hoofdnegorij ...
 houden; een pakhuismeester welke te Tjakar ...
 of Kumbang Koenig woont. ...
 Verder zijn in dit Regentschap de Provisionele Inspec ...
 teur der Indigo cultuur, een klerk, en eenige Euro ...
 pische opzieners over de Indigo fabrieken. ...
============================================================
NNM001001118 0068

page title: scan 1118_035_links
  
 Oppervlakte, bevolking, landbouw, dieren enz. van het Regentschap ...
  ... suiker ...
  ... en ...
  ... 3 ...
  ... van ...
  ... 6 ... 2 ... 4 ...
  ... 2 ...
  ... 7 ...
  ... 3 ... 8 ... 9 ... 7 ...
  ... Telaga ... Telaga_Sarie ... Sarie ... 3 ... 6 ... 0 ... 4 ... 0 ... 2 ... 0 ... 2 ... 1 ... 6 ... 19 ... 4 ... @HALF_1_OVER_2 ... 4 ... 7 ... 8 ... 3 ... 4 ...
  ... 3 ... @DRIEKWART_3_OVER_4 ... 19 ...
  ... 9 ...
  ... Radja ... 4 ...
  ... 14 ... 7 ... 3 ... 2 ... 8 ...
 De inlandsche ambtenaren zijn ...
 de Regent; de tegenwoordig genaamd en getiteld ...
 Raden Adipatie Wiera Nata Koesoema; de Pepati ...
 twee Aria's Hoofdgecommiteerde over de koffij; een ...
 over de Indigo; twee Raden over de suiker en een over ...
 de wegen. Elk district heeft een hoofd (Kapala tjoetak) ...
 behalven de Negorij Bandong, sommige twee ...
 en de andere eenen Tjamat. Verder is in elk ...
 district een Djaksa en een Penghoeboe. Inlanders ...
============================================================
NNM001001118 0069

page title: scan 1118_035_rechts
  
  ... 0 ...
  ... 7 ...
  ... 1 ... 9 ... 4 ... 7 ...
  ... 9 ... 14 ... 4 ... 0 ... 7 ...
  ... 7 ... 9 ... 0 ... 9 ...
  ... 8 ... 9 ... 4 ... 9 ...
  ... 7 ... 1 ... 5 ...
  ... 5 ... 9 ... 5 ... 2 ... 7 ... 1 ... 5 ...
  ... 7 ... 4 ... 6 ... 8 ... 7 ... 5 ...
  ... 1 ... 6 ...
  ... 7 ... 8 ... 4 ... 7 ...
  ... 7 ... 15 ... 6 ... 9 ...
  ... 7 ... 9 ... 14 ...
  ... 7 ... 9 ... 14 ... 7 ... 4 ... 3 ... 8 ... 5 ...
  ... 7 ... 15 ... 7 ... 3 ...
  ... 0 ...
  ... 4 ... 15 ... 5 ... 9 ... 15 ... 0 ...
  ... 4 ... 6 ... 5 ...
 vaccinateurs heeft elk district er een behalven Oed ...
 jong broeng kaler en de hoofdnegorij welke twee er een ...
 hebben. Op de hoofd plaats Bandong zijn verder ...
 twee leden van de regthebbende van Ommegang. ...
 Over de aanplantingen in de Kampongs van het geheele ...
 Regentschap zijn 129 en over de wegen 130 kleine ...
 hoofden gesteld. Vervolgens zijn in het Regentschap 133 ...
 troepen, en 133 troeps hoofden of Patingies, 318 koffij en ...
 Indigo ... mandors 318 Loeras, 18 Lengser, 12 schrijvers ...
 van de kleine koffij pakhuizen. 131 Pentjalans ...
============================================================
NNM001001118 0070

page title: scan 1118_036_links
  
 18 schrijvers van Passen 12 Panjaran 151 Prajaji ...
 9 Panglako. ...
 Bandong den 3 december 1832 ...
 Gisteren en eergisteren hebben wij ons goed voor ...
 de reis en dat wat wij hier zullen laten ...
 gereed gemaakt en het laatste naar het ...
 suikerpakhuis doen brengen. Tevens hebben ...
 wij Koelis en Pedatis gedraagd voor de ...
 reis van hier naar Lewi Gadja en het ...
 hoofd van deze plaats van onze komst ...
 doen verwittigen. ...
 Wij denken zoo als ik vroeger gezegd heb ...
 deze reis door het zuidelijke gedeelte der ...
 Preanger Regentschappen ...; der Regent ...
 schaps Bandong te doen; naar Garoet ...
 waar wij een tijd lang zullen verblijven. ...
 De Heer de Malines blijft hier tot wij op ...
 laatste gezegde plaats zullen aangekomen zijn. ...
 Heden morgen zijn wij van Bandong ...
 vertrokken. Onze jangers en javanen ver ...
 gezelden ons, en de goederen waren ...
 op zes pedati ... en het breekende ...
 goed werd door koelis gedragen. Ik ...
 had haast vergeten te zeggen dat de ...
 Heeren Muller Overdijk en ik deze ...
 reis zullen doen. Korthals en van Gelder ...
 zijn ons reeds een tijd lang vooruit. ...
 Om 10 uren hebben wij de Herberg ...
 met mooi weer verlaten. Wij reden ...
 west op langs de Aloen Aloen de in ...
 landsche marktplaats, waarop niet ...
 veel leven heerscht en vervolgde toen ...
 onzen weg drie palen over den post ...
 weg; tot bij eenige warongs waar ...
 eenen weg ZZW naar Lewi gadja ligt ...
 welken wij insloegen. Na ruim drie ...
 palen rijden; over dezen kwamen wij ...
 in de aangenaam gelegene Kampong ...
 Lewi Gadja aan en namen onzen ...
 intrek in de goede Pasangerahang en ...
 bij gebouwen. ...
============================================================
NNM001001118 0071

page title: scan 1118_036_rechts
  
 Lewi Gadja 4 december ...
 Tegen 12 uren zuidaags gevoelden wij een paar ...
 schokken van aardbeving. ...
 den 5e Een brief van den Heer Diard ontvangen ...
 om morgen te Tjanja te komen. Wij  ...
 moeten Radja mandala en Tjielie passeren ...
 In het eerste district is een hol in de ...
 kalkrotsen waar een gedeelte van het water ...
 der Tjie taroem doorstroomt, in het andere ...
 een zwaluwnestberg; welke merkwaardig  ...
 heden wij bij onze terugkomst van Tjan ...
 jar willen gaan bezien. ...
 Tjanjar den 6 december ...
 Muller en ik vroeg op; ons boeltje gereed ...
 gemaakt; om 10 uren Lewi Gadja verlaten;  ...
 Te paard gereden langs den schoone breeden ...
 weg, welke noord naar de Post Tjiemakie ...
 loopt en 3 palen lang is; om 1/2 11 aan ...
 deze post gekomen; Onze wagen gevonden ...
 welke snachts door den Heer Nagel op een ...
 verzoek van Bandong derwaarts was ge ...
 zonden; een uur aan de post gewacht om ...
 dat er juist iemand was gepasseerd; gewacht ...
 tot dat het stel paarden dat dien heer had ...
 gebruikt was terug gekomen en toen met ...
 het andere stel paarden, die ook voor de ...
 postkarren worden gebruikt naar Tj... ...
 jar vertrokken; - den jongen, dien Muller naar ...
 Buitenzorg had gezonden, ontmoet en eenige ...
 brieven van hem ontvangen; in de ...
 zelven gezien= dat de Vrienden en het ...
 vriendje door het nog goed maken; dat ...
 Gingot naar Holland gaat; dat er een ...
 nieuwe Gouv Generaal (Baud) uitkomt; dat ...
============================================================
NNM001001118 0072

page title: scan 1118_037_links
  
 [lege regel] ...
 Wij namen onzen intrek in de slechte Her ...
 berg. De heer die ons was vooruit ge ...
 reden was de Majoor Met welke van ...
 Java kwam en naar Batavia ging. ...
 Wij aten zamen - Tegen den avond be ...
 gaven wij ons naar Den Heer Resident ...
 wij vonden daar Mev. Lemmers, van Zon ...
 en Juf. Lemmers beminnelijke dames, den ...
 Resident en den heer Diard. Deze heer ...
 hield zich bezig met het in orde maken ...
 van het nieuwe spinwerktuig, en baro ...
 meters. Hij gaf ons het werk van Ralles ...
 en een schoon meettafeltje - savonds ...
 aten wij bij den Resident en verlieten ...
 daarna dit aangename gezelschap. ...
 Tjandar den 7 december ...
 Smorgens vroeg Muller en ik naar de ...
 zijde spinnerij. Ligt vlak aan den west ...
 kant der Tjie andjoer. Schoone waterlading ...
 vergader bak; een gedeelte van het water ...
 naar de ketel een gedeelte naar het ...
 groote rad. Dit wordt daar den stroom ...
 van onderen gedreven, is 12 voeten in ...
 doorsnede en brengt vier spinnewielen ...
 in beweging. Aan deze zitten kleine ...
 javaansche jongens de schoonste ...
 zijde te spinnen. Het werktuig is ...
 schoon eenvoudig en met veel ...
 vindingrijkheid gemaakt - De heer ...
 Diard kan daar mede een Europi ...
 sche naam maken. Nu het heeft ...
 den Heer Moeite genoeg gekost om ...
 het zo ver te krijgen - Maar nu heeft ...
 hij haast zijn doel berijkt; de zijde cultuur ...
 gaat door= hij is met de invoering ...
 derzelve, in deze Regentschappen be ...
 last te Bandong wordt thans ook ...
 zoo een werktuig opgerigt en te Gandasalie ...
============================================================
NNM001001118 0073

page title: scan 1118_037_rechts
  
 Wij begaven ons naar ZijnEd. aan het huis ...
 van den Resident, en bekwamen van hem ...
 eine schoone kaart van de Preanger Re ...
 gentschappen, gemaakt door den Heer ...
 Batjis, om nateteekenen en derzelve ...
 dan terug te zenden. ...
 Morgen gaan wij naar Tjiehen, om ...
 een en ander te zien. Wij zullen daar ...
 tot dinsdag ochtend wachten waarna ...
 den Heer Diard komt en dan gaan wij ...
 met hem naar de Post Tjiemakie, van ...
 waar hij naar bandong door gaat en ...
 wij naar Lewi gadja. ...
 den 9 december ...
 Na een aangenaam uurtje bij Dr Tijdhof ...
 te Tjanjar, bij welken wij ontbeten, te ...
 hebben doorgebracht, verlieten wij deze plaats ...
 weder met post paarden. Om een uur reden ...
 wij door de Pasjir van Tjanjar welke leven ...
 diger als een Bandongsche is, het oosterluk ...
 uit en kwamen zonder eenige merkwaardig ...
 ontmoeting, tegen half vijf te Radja Binan ...
 goen aan. Wij namen onzen intrek in een ...
 bamboeze herberg daar, Dezelve lijkt veel op ...
 een inlandsch hospitaal en schijnt niet druk ...
 bezoekt te worden= de muizen hadden het ...
 tarief omtrent afgevreten. Een sinees welke ...
 Mohamedaan is geworden vonden wij er ...
 hartelijk te zijn. De Reg= van Bandong had ...
 hem tot het goed uitvoeren van zijn kaste- ...
 lijnschap met f 100,- ondersteund. Ik geloof ...
 echter dan de man meer handelde met ...
 dat geld als zijne herberg oprichten. Er staan ...
 hier verder aan den post weg eenige warang ...
 in een eind ten noorden onszelven liggen ...
 een paar nieuwe dorpen. ...
============================================================
NNM001001118 0074

page title: scan 1118_038_links
  
 [lege regel] ...
 Ter weerszijden des wegs, liggen uitgestrekte indigo ...
 velden op en hooge vlakte. Van dezelven waren ...
 vroeger 300 thans 120 morgen met indigo beplant. ...
 In het midden dezer velden, ten zuiden van ...
 den weg ligt en fabriek, welke bestaat uit drie ...
 stellen bakken voor het gisten en aftappen ...
 van het sap, en vergader bak, keuken per ...
 sen, en droogerij. Tegenwoordig worden in ...
 deze fabriek maandelijks verwerkt 120 pedatis ...
 vruchten van 1250 katjek [ponden doorstreept] elk, waarvan men ...
 bekomt 1200 koekjes of driehonderd ponden ...
 Indigo. Voor het pond betaald de handel ...
 maatschappij aan het gouv= f 2,- = voor ...
 300 tot f 600,-. Alle onkosten, tractementen ...
 enz. zullen maandelijksch bedragen f 200 ...
 waardoor het gouv= f 400,- van deze ...
 ( ) Een groote winst | fabriek winst heeft, smaands. ( ) ...
 Ik kan niet vatten | Over deze fabriek is thans een Europeaan ...
 waarom het gouv. | gesteld, genaamt L. Beckie. Het is een dikken ...
 de fabrieken dan | ruwen, goedhartigen kerel, vroeger bierbrouwer ...
 wil verhuren; is | te Leuven en daarna wachtmeester van ...
 is de opgave van Bij | de dragonders. Ik heb nog nooit een europeaan ...
 ver[...]urd? - | ontmoet die zoo ongeschikt met inlanders ...
 omgaat als deze man. Het is de grootste ...
 vijand van die goede sukkel met welke ...
 hij toch den geheelen dag moet omgaan. ...
 De hoofden hier klagen sterk over hem. ...
 Hij was vroeger op een fabriek te bedjang ...
 Nagara in Soekapoera, geplaatst en heeft ...
 die plaats om mishandeling der hoofden ...
 moeten verlaten. Hij sloot de menschen ...
 met hunnen armen naar boven in een ...
 blok en liet ze zoo eenige dagen zitten. ...
 Mijn hart kookt zegt hij als ik die zwarten ...
 kerels zie, en werkelijk hij kan geen ...
 zacht woord met die arme Sundanezen ...
 spreken. Ik heb meelijden met hem ...
 maar nog meer met de inlanders ...
 die onder hem zijn gesteld. ...
 Thans werken er 400 menschen, op ...
 de velden en in de fabriek 6 vaste ...
 koelies en eenen mandor. De ...
 Indigo moet savonds na zonsonder ...
 gang worden gesneden, smorgens ...
 om vier uren van het veld gehaald worden ...
 en voor 6 uren in de bakken gevuld worden. ...
============================================================
NNM001001118 0075

page title: scan 1118_038_rechts
  
 [lege regel] ...
 Bedip kan slechts 7 dagen in de maand ...
 werken, omdat er geen planten genoeg [-] zijn ...
 Savonds bleven wij bij hem eten en keerden ...
 toen naar onzen herberg terug. ...
 den 9 december. ...
 Muller en ik naar den spelonk Sangiang ...
 Tikaro gegaan. Dezelve ligt vlak zuid van ...
 Radja bienangoen. Om 1/2 9 verlieten wij deze ...
 plaats; reden zuid aan oover indigo velden, die ...
 zeer voordeling stonden; over hoge vlaktens ...
 met alang alang begroeid en een rivier of beek ...
 Tjie djoekoeng welke uit den G. Baloekboek ...
 ontspringt en uit de Tjitaroem valt. Wij ...
 kwamen vervolgens over een hoogte Pasir ...
 Tjie arei, waarop een klein Kampong van ...
 deze naam is gelegen en over de ...
 Pasir Tjie paroden. Dezelve zijn behalven met ...
 alang alang, ook met kiebodas boomen ...
 begroeid. Ten westen van ons waren enige ...
 dezer boomen welken bij elkander stonden ...
 vol met duizenden vliegende honden ...
 welke als vruchten en de boomen met ...
 hunne achterpoten hingen. Zij komen aan ...
 vliegen, schuiven met hun buik over de ...
 tak heen waar aan zij voornemens zijn ...
 te blijven hangen, en haken zich met de ...
 nagels der achterpoten zoo vast in ...
 dezelve, dat men ze dikwijls doodschiet ...
 en nog hangen blijven. De boomen ...
 welke zij tot hun dag verblijf hebben ge- ...
 kozen verlaten zij niet voor dat dezelve ...
 heel dor zijn, elken morgen weder op den ...
 zelfden terug komenden. Door de menigte ...
 en hunne sterke uitwaseming zijn de ...
 boomen echter binnen een maand tijds ...
 gestorven. Volgens het zeggen van het hoofd ...
============================================================
NNM001001118 0076

page title: scan 1118_039_links
  
 [lege regel] ...
 van Radja Binangoen dat ons verge- ...
 zelde moet er zien een witte vliegende ...
 hond onder dezen hoop bevinden, die ...
 door al de anderen word gevolgd. ...
 Wij hebben die echter niet gezien. ...
 Wij reden al zuidwaarts door; kwamen ...
 aan eene diepe valei die zich O en ...
 W strekt en waarin een Tjie leat stroomt. ...
 Deze beek ontspringt van den Pasir ...
 Tangoeloen en valt in de Tjie taroem. ...
 Er staat hier een klein huisje midden ...
 op een tipar die hier gebouwd is, en ...
 die hier en daar met Aren boomen is ...
 beplant. De inlandsche suikermaker welk ...
 hier zijn verblijf houdt, woont hier zeer ...
 gevaarlijk met de veele tijgers welke ...
 hier zijn, en waarvoor hij genoodzaakt ...
 is zijn deur snachts digt toetebinden. ...
 Wij reden over de Tjie leat, en zuid ...
 tegen den steilen Pasir repies welke met ...
 bamboe en alang  [...] ...
 [...] alang is begroeid op. ...
 Aan de zuidzijde gaat deze Pasir weer ...
 even zoo steil af. Wij kwamen vervolgens ...
 op eene kleine vlakte die zich aan den ...
 Oostkant der Tjie taroem uitstrekt en met ...
 sawas bebouwd is. Aan de zuidwest ...
 zijde dezer vlakte ligt een kleine, thans ...
 ledige Kampong Tjie sambong 2 1/2 palen ...
 van Radja binangoen verwijderd. Hier ...
 rusten wij een weinig, lieten [...] ...
 [...] onze paar ...
 den staan en begaven ons te voet ...
 zuidwaarts op langs den oostkant ...
 der Tjie taroem over den west voet des ...
 Pasfirs Tangoeloen. Na een paal door ...
 klein bosch gestapt te zijn, begaven wij ...
 ons naar den NO oever der Tjoetaroem ...
 en bevonden ons bij de spelonk San- ...
 giang Tikaro. ...
============================================================
NNM001001118 0077

page title: scan 1118_039_rechts
  
 Het grot de Sangiang Tikaro, bevind zich in de ...
 keten kalkbergen die het district Radja Mandala ...
 ten zuiden en oosten halfrond gewijze omgeeft ...
 en van welken de bergen Goeha ten westen ...
 en oostelijker de Thangoeloen, Kasoer Kalieuwen ...
 hawoer Masigit Bentjana en Karang ...
 penganten de voornaamste bergen zijn. ...
 Het ligt drie en een halve paal ten zuiden ...
 van den grooten weg bij Radja Binangons ...
 aan de NO oever der Tjietaroem, en be ...
 vind zich in den berg Tangoeloen. De ...
 Tjitaroem heeft zich hier met kracht eenen ...
 weg midden en onder door deze kalk ...
 bergen gebaand. Een gedeelte dezes strooms ...
 stroom dringt golvend door het grot Sangiang ...
 Tikaro. Hetzelfde strekt zich nagenoeg ...
 Z en N en zal duizend passen lang ...
 zijn. Den ZW ingang, die eigenlijk San ...
 giang Tikaro heet is omtrent 35 meters ...
 breed en dertien tot vijftien hoog; in ...
 de midden; naar de kanten loopt den ...
 zelven boogs gewijzige naar beneden. Naar ...
 binnen wordt het grot lager en het ...
 gehemelte raakt eindelijk het water op ...
 een afstand van den ingang. Aan ...
 weerszijden staan groote scherpkantige ...
 rotsklompen, als schermen [...] ...
 [...] op een toneel ...
 achter elkander naar [...] ...
 [...] binnen, op welke ...
 groote platte schijven rusten. [...] ...
 [...]  Van de ...
 laatsten hangen, vooral [...] ...
 [...] naar de kanten ...
 en tusSchen de [...] ...
 [...] staande rotsklompen ...
 stalaktitische steen [...] ...
 [...] massas naar onderen. ...
 Het grot bestaat uit witte en grauwe glin ...
 sterende klaksteen, zoo als in die bij No ...
 1, 2, 3 tot 8 onder mijn kleine muuraal ...
 verzamelingje heb, Het is in eene stijle ...
 kalkrotswand die een meter of tien hoger ...
 is dan het bovenste gedeelte van den ...
 boogvormingen ingang van het grot en ...
 die begroeid is met tariesie, biero, tjeulang ...
 en sempoerboomen, en varen rottang, doorn ...
 bamboe enz. De Tjietaroem stroomt hier van ...
============================================================
NNM001001118 0078

page title: scan 1118_040_links
  
 [lege regel] ...
 van het ZZO naar het NNWen het scheidt zich hir ...
 in tween. Een gedeelte zal 50 en het ...
 zuidelijkste 150 voeten breed zijn. Het eerst ...
 gedeelte vormt eers een klein eilandje ...
 krijgt nieuwen toevoer van eene twee ...
 den aren en stroomt sterk het grot ...
 in, Den ingang is in de midden, het ...
 water namelijk zes meter diep en ...
 vol met rolstukken van Dolerit en ...
 de steenen 10 en 11 van mijn verzame ...
 lingje. ...
 Er bevinden zich in het grot een menigte ...
 vleermuizen na welken het sterk ruikt ...
 en welker drek veel visschen, als ...
 iekan lieha Djambal en andere komen ...
 azen. De Regent van Tjanjar houdt ...
 hier nu en dan, met toestemming van ...
 die van Bandong vischvangerijen. ...
 Op welke door bedwelming met biedjie ...
 Toepa, een boel groote visschen wor ...
 den prijs gemaakt. Het water dat schui[...] ...
 in het kalkrots grots in stroomt, en ...
 door de holle rotswanden wordt ...
 terug gekaats maakt een vreeselijk ...
 brommend geraas. ...
 Aan geene zijde van de Tjietaroem hier ...
 ligt het oostelijk gedeelte van den berg ...
 Pontjak larang en den kalkberg ...
 Goeha, tusschen welken en den berg ...
 Tangoeloen, de Tjietaroem langs steile ...
 met sattang afhangende en met bam ...
 boe begroeide wanden, doorstroomt. ...
 Nagenoeg duizend passen noord van ...
 den ingang, aan de wo kant der ...
 rivier, is den uitgang van het grot ...
 genaamd Sangiang keudiet. Het bevindt ...
 zich in scherpe getakte kalksteen, is boog ...
 vorming 35 meter breed en 8 hoog ...
 Het gat is zoo ver men zien kan ...
 even hoog, en met een vreeselijken ...
 stroom komt het water er uit bruischen. ...
 De Tjitaroem heeft de steile rotsen, harer ...
============================================================
NNM001001118 0079

page title: scan 1118_040_rechts
  
 oevers, hier, gedeeltelijk ondermijnd, en heele stukken ...
 liggen in gestort in dezelve. Zij zal hier ...
 20 meters breed wezen, en stroomt van het ...
 ZO naar het NW. Een menigte zwalu ...
 wen vlogen langs de graauwe kalkrotsen. ...
 Wij begaven ons langs de rivier naar ...
 de kampong Tjiesabang terug - ...
 Sangirang Tikoro ...
 De grijze Raden Kandoeroem, hoofd van ...
 Radja Mandala, wachte op ons met wat ...
 kippen en rijst welke hij van zijn ...
 huis had laten brengen. Dit was ons naar ...
 dien vermoeijenden togt niet onwelkom. ...
 Na ons een weinig hersteld te hebben zette  ...
 wij ons weder te paard en reden langs  ...
 denzelfden weg dien wij gekomen waren  ...
 naar Radja Mandala terug Wij kwamen  ...
 tegen half vier daar aan Het was te laat  ...
 om nog naar den berg Goeha waarin  ...
 zich een vogelnest kloof bevind ten die  ...
 palen zuid van hier gelegen is te gaan  ...
 en buiten dien begon het te regenen - wij hadden ...
============================================================
NNM001001118 0080

page title: scan 1118_041_links
  
 [lege regel] ...
 namelijk het het plan plan gemaakt om het grot  ...
 Jiang tikaro en den Zwaluwnest berg van ...
 daag te bezien en morgen naar den  ...
 Goenong Sanjar, 20 palen zuid van hier ge ...
 legen te gaan, om de aldaar voorkomende ...
 zandsteenen te gaan bezien. - Nu is dit ...
 plan veranderd en wij gaan morgen naar ...
 den zwaluwnestberg, en overmorgen ochtend ...
 als de heer Diard hier komt, naar Lewie gadja ...
 terug. Omdat wij, derhalve, de zandsteenen ...
 plaats niet zullen zien hebben wij de ...
 volgende berigten van het hoofd der Tjoetrek ...
 Tjiehea welke op dezelfde is geweest, inge ...
 wonnen! ...
 Men vind de zandsteenen, aan groote rots ...
 klompen, in den berg Saujar, en langs ...
 en in de rivieren Tjiehea en Tjiesoeka ...
 rama, welke eerste uit denzelven ontspringt en ...
 van welke de eerste NO waarts loopt ...
 en in de Tjietaroem valt, en de anderen ...
 uit den berg Boeboet haren oorsprong ...
 neemt, westwaarts loopt en haar water ...
 in de Tjiesokan werpt - Die inlanders ...
 onderscheiden vier soorten van zandsteen ...
 welke zij Batoe boemboelang, Batoe ...
 Tomong gong, Batoe Tjaroelang en Batoe ...
 Temieang noemen. Van iedere soort had ...
 het hoofd een stuk voor ons doen halen ...
 De eerste is zacht, fijnkorrelig, en graanachtig ...
 geel van kleur N18; de tweede is een weinig ...
 minder fijnkorrelig, en ruwer op het aan ...
 voelen, groenachtig grauw van kleur - ...
 N19, de derde is harder, zwaarder en ...
 Iets donkerder groenachtig graauw dan ...
 den vorigen N20 en eindelijk is de ...
 vierde soort, grof met korrels en kleine ...
 kristallen van kwarts (Quarz) bestaande, zeer ...
 rond, en licht grijs van kleur; N21 van ...
 mijn verzamelingje. Het algemeenst zijn ...
 deze steenen bekend onder den naam van ...
 batoe Tomongong, naar eenen Tomong wij ...
 in Bandoen welke voor een vijftig jaren ...
 het eerste gebruik van dezelven maakte. ...
 De inlanders maken er van, barar gosok, slijp ...
 steenen - batoe lompang, stampsteenen, en batoe gielun ...
============================================================
NNM001001118 0081

page title: scan 1118_041_rechts
  
 Zij worden thans door alle bewonders der ...
 Preanger landen en omliggende Residen ...
 tieen gebruikt. De Resident der Preanger ...
 Regentschappen heeft aan het hoofd van ...
 Tjiehea eenig ijzer gereedschap gezonden ...
 om steenen te breeken, welke er verscheidenen ...
 naar Tjanjar heeft doen voeren waar ...
 onder een molensteen die zes voeten in ...
 doorsnede heeft. ...
 S avonds kwam het hoofd van Radja ...
 Mandala bij ons. Wij voregen hem het ...
 een en ander betrekkelijk zijn district ...
 dat op het volgende neder kwam - ...
 Het District Radja mandala ligt in het ...
 westelijk gedeelte van het Regentschap ...
 bandong en is van oost naar west 23 ...
 palen lang en van Z naar noord 18 ...
 breed. In het zuiden en oosten van hetzelve ...
 ligt een nederig klak gebergte dat de afdeling ...
 daar halfronds gewijze omgeeft en van ...
 het westen gerekend uit de Goenoeng Goeha ...
 en oostelijk op de Goenoeng Tangoeloen, G ...
 Kasoer, G Kaliemoen G. Hamoer. G. Masigt ...
 G. Beutjana en G. Karang peng anten bestaat. ...
 Van eerst en laats gemelden berg, wordt kalk ...
 geslagen en gebrand. Een gedeelte van den ...
 Goenoeng Boerang rang in het NO van dit ...
 district. Die voornaamste rivieren van het ...
 zelve zijn de Tjiepatat wat den P. Baloekboek ...
 in de Tjietaroem ; - Tjie parang uit denzelfden ...
 berg in de Tjiepatat ; - Tjietata uit den ...
 zelfden berg in de Tjie meta ; - Tjiebogo ...
 [...] Tjiebogo ...
 uit den berg Kaliemoen in de Tjie meta ...
 Tjierawa uit den G. Karang Penganten ...
 in de Tjiemeta ; - Tjiepatjaeng uit den ...
 P. dag dak in de Tjie meta; Tjie tjendo uit ...
 denzelfden Pasir in de Tjielangkap ; - ...
 Tjielangkap uit den P. bangbang in de ...
 Tjietaroem -Tjielelui uit den P. Pangheotko ...
 in de Tjietaroem ; - Tjiesomang uit den ...
 boerang rang in de Tjietaroem. ...
 [...] Tjietaroem - ...
============================================================
NNM001001118 0082

page title: scan 1118_042_links
  
 [lege regel] ...
 Het land bestaat uit een menigte hooge ...
 vlaktens die zich oost en west strekken ...
 en weinig zijn bebouwd. De bergen zijn ...
 begroeid met Eiken, ki djoelang, ki bienoeng ...
 kie badas, ki ara, kie soeren enz de vlaktens ...
 met alang alang. Op het kalkgebergte komt ...
 geen laurier voor; maar veel doorn ...
 bamboe. En ook langkap een soort van ...
 palen waarvan het merg eetbaar is - Dit ...
 vruchtbare landschap is slegt bevolkt; men ...
 telt er slechts 3422 zielen die in 74 kam ...
 pongs wonen. Van de laatsten is Radja ...
 Mandala het groots; - Van de Indigo makerij ...
 welke men hier vind, en die drie bakken ...
 heeft heb ik reeds vroeger melding gemaakt. ...
 Wat de voortbrengselen aangaat daarvan ...
 heb ik reeds vroeger melding gemaakt in de ...
 staat hier voor - ...
 smiddags hadden wij hier een ...
 hevig onweder, Gisteren is bij oud ...
 radja mandala een man, van het ...
 weder dood geslagen - ...
 10 December. Heden morgen zijn Muller en ...
 ik naar den berg Goeha geweest. Dezelve ...
 zal 3 palen regt lijnig hier van daan ...
 liggen - als men er echter naar toe ...
 reid moet met 3 palen om rijden ...
 zoo dat men rekenen kan dat den ...
 berg 6 palen van hier is gelegen. ...
 Men peild denzelven Z.Z.W. - ...
 om 8 uren reden wij, vergezeld van ...
 het hoofd van Tjie hea, van Radja ...
 Mandala, of Radja bienangoen ...
 weg. Wij werden begunstigd door ...
 het schoonste weder. Wij volgden ...
 den grooten weg, over de Tjie Taroem ...
 tot 2 palen bewesten Radja bie ...
 nanggoen. hier slaagen wij een ...
 zijweg in die over de tagal ha [...] ...
 /= en Tjie sokan ...
============================================================
NNM001001118 0083

page title: scan 1118_042_rechts
  
 wangie, naar de hoofdkam ...
 pong van Tjiehea Tjiepetir ...
 loopt. De hoogte Tagal Haver ...
 wangie strekt zich oost en west, ...
 en is met allang alang ...
 begroeid. Wij reden dezelve ...
 zuid waarts over oost langs ...
 de kampong Sella koppa - ...
 Vervolgens reden wij ove ...
 de vlakte Kohena west ...
 langs de kampong koliena ...
 N-A, van Radja bienangoen ...
 een uur gereden te zijn ...
 kwamen wij in de kampong ...
 Tjiepetir aan. Dezelve ...
 is sedert den inlanders ...
 indigo teelt, in verval. ...
 De menigte Pinang en ...
 kokos boomen overschaduwen ...
 treurig de bouwvallige ...
 Masigit en Pasangerakan. ...
 Men telt hier 29 huizen. ...
 Wij vertoefden een ogen ...
 blikje in dat van het ...
 hoofd, die ons op kaffij ...
 onthaalde, en zette ons ...
 toen weder te paard om ...
 naar den berg Goeha ...
 die 2 palen zuid van ...
 hier ligt te gaan - ...
 Wij togen Z over den ...
 O voet van den Pasir ...
 Djieboer; Z.O. naar de diepte ...
 waar de breede Tjiehea ...
 die vol met graauwsteenen ...
 rolstukken en kalksteenen ...
 ligt, Z over de hoogten Ba [...] ...
 honje, de d. jei pemkalen ...
 langs de kampong des laatsten ...
 naams - en over die hoogte ...
============================================================
NNM001001118 0084

page title: scan 1118_043_links
  
 Verder kwamen wij langs de kleine kam ...
 pong, en over den tamelijk hoogen ...
 heuvel Njampai. Zuidoost reden ...
 wij van laatsgemelden heuvel af en ...
 kwamen in een dal aan welke over ...
 Zijde den berg Goeha is gelegen, den ...
 dat met vruchtbare rijstvelden is ...
 beplant. Aan den NW voet dezes ...
 berg ligt de kampong en kalkbrande ...
 rij Lieo. Er staan hier eenige hutten ...
 en bamboeze schuren, welke tot ...
 woning en bereiding en bewaring ...
 des kalks dienen - De Tomongong ...
 van Tjanjar hield na verlof van ...
 den Regent van Bandong dezelve ...
 huis gesticht. De oven aan den ...
 [...] in den grond gebouwd ...
 kant eener hoogte [...] ...
 rond van gedaante 15 voeten diep en ...
 voorzien ...
 even zoo hoog, [...] van een muur van [...] ronde rivier ...
 [...] Aan eenen ...
 steenen opgetrokken - [...] ...
 kant van onderen is het stookgat ...
 [...] - De kalksteen wordt ...
 9 vt hoog en breed - [...] ...
 hier vlak bij gebroken, blijft 6x24 uren ...
 in den oven om gebrand te worden ...
 en over zoo langen tijd om af te koelen. ...
 Om de drie maanden word er gebrand ...
 twee keeren, en iedere keer bekomt ...
 men van een vollen oven 1500, gaat ...
 welke gaar en 1000, die niet gaar ...
 zijn en twee malen moeten gebrand ...
 worden, omdat den oven van boven ...
 open is - Er werken hier gestadig 20 menschen ...
 aan het breeken en branden, -De ...
 kalk wordt hier gebluscht en met ...
 pedatus naar Tjanjar gevoerd. Over ...
 het geheele is een mandag gesteld. ...
============================================================
NNM001001118 0085

page title: scan 1118_043_rechts
  
 Wij verlieten Lieo, en gingen en reden ...
 Zuid op om den Zoostkant des kalkberg ...
 Goeha. Vlak tegen over ons lag het ...
 lange gebergte Pontjak Larang dat uit den ...
 gewonnen graauwen steen bestaan, en de ...
 grenzen vormt tusschen Tjiehea en Rongen ...
 Derzelf oosthoek loopt in de Tjietaroem ...
 af, Wij hoorden in de diepte tusschen en ...
 Gemelde bergen en Tjienoengnang, bruischend ...
 stroomen. Dezelve ontspringt uit eest ...
 gemelden berg PL en valt in de Tjiehea ...
 vlak bij deze beek ligt, 2 palen zuid van ...
 Tjioepitir, de uit 8 huizen bestaande kampong ...
 Goeha, welke door 6 mannen en eenen ...
 mandor, die zwaluw nesten zoeken, en ...
 de spleten bewaken, - beneden derzelven ...
 vrouwen en kinderen bewoond wordt. ...
 De zwaluwnest spleten zijn hier nagenoeg ...
 150 passen N.O. vandaan en bevinden ...
 zich aan den ZZO kant des Goenoeng ...
 Goeha. ...
 Tegen 10 uren kwamen wij de kampong ...
 goeha aan. Er was sedeka (feest), de ...
 Regent van Bandong had ene buffel ...
 voor het zelve gezonden= het zoeken zou ...
 vandaag weder beginnen, een pas aan ...
 gestelde mandor zoude de voorklim- ...
 ner zijn. Men was van onze komst ...
 die de goede bewoners der kampong ...
 veel genoegen deed, verwittigd en er ...
 stond een tafel met gebakken groentens ...
 rijst karren enz voor ons gereed - ...
 Buiten ons waren er nog een boel ...
 vreemdelingen om mede het feest ...
 bij te wonen. De buffel was geslacht ...
 en werd in een ogenblik onder de ...
 gasten verdeeld; oude en jonge vrouwen ...
 kinderen en oude mannen allen bakken ...
 en raauw stuk, en waren zeer gelukkig ...
 [lege regel] ...
============================================================
NNM001001118 0086

page title: scan 1118_043x_links
  
 [lege regel] ...
 Wij begaven ons naar de Goeha. Men moet ...
 de Noengnang door in welk beekje ver ...
 scheiden lagen, die [doorstreept] zich van Z naar N ...
 strekkend, en als trappen over elkander liggend. ...
 [pictorieel= kleine tekening bergen] thonschiefer (klei schilfer) ...
 (de schilfers staan in de lagen overeind) ...
 van eene donker grauw groene kleur ...
 liggen. Langs de boorden van dit beekje ...
 staat of ligt dezelfde steen waar grotten ...
 deels overgaan. De inlanders hier gebruiken ...
 dezen kleischilfer als toetssteen. Ik heb ...
 denzelven onder mijn verzamelingje met ...
 de N. 14,16,17 - Langs den Z.O. kant ...
 des berg liepen wij tegen denzelven een ...
 eind op; over een goed aangelegd wegje ...
 dat echter zeer steil was. Na een ogen ...
 blikje gegaan te zijn kwamen wij voor ...
 den steilen, uit vierkante scherp hoekige ...
 klompen bestaande kalksteen wand. ...
 Dezelve is kaal, vol diepe spleten, en ...
 roodachtig graauw van kleur. Wij ...
 stonden op een kleine vlakte voor den ...
 zelven, en konden er niet onze schoenen ...
 en dorsten er ook niet tegen op klouter [...] ...
 Deze rots muur is 770 voeten hoog en ...
 zoo als gezegd is in het midden kaal maar ...
 naar de kanten en tusschen de spleten ...
 begroeid met kiara, Poeloes, ki badak ...
 en hier en daar eiken boomen - Bij ...
 de kleine vlakte staan eenige aange ...
 plante, Aren Pete, penang en pisang ...
 boomen. De zwaluw nesten, welke tot ...
 de goede soort gehooren, worden uit ...
 vier spleten in de rotsen gehaald. Deze ...
 spleten zijn ongeregeld boven elkander ...
 vereenigen zich in het hart van de rots ...
 en lopen van daar, bogtig met scherp ...
 hoekige kanten, naar eene ongepeilde ...
 diepte, loodregt naar den afgrond. De ...
 nesten zitten in dezelven tegen de wanden gekleefd. ...
============================================================
NNM001001118 0087

page title: scan 1118_043x_rechts
  
 [lege regel] ...
 10 December (vervolg). Er bevinden zich twee soorten ...
 van zwaluw nesten in de spleten des bergs ...
 Goeka; de goede en slechte soort. De laatste ...
 [zit] het diepst omtrent, volgens het zeggen der ...
 zit het diepst [...] ...
 zoekers - 2000 voeten onder den top des berg ...
 van de vier maanden wordt er een maand ...
 gezocht, dus drie malen in het jaar; door ...
 elkander vindt men elke zoeking 3300 stuks ...
 nesten. De Regent van Bandong heeft het ...
 district Tjiehea en den berg Goeka gepacht ...
 voor 2750,- s jaars. Vroeger had het de ...
 Heer de Wilde voor f 5000 in het jaar ...
 gepacht; doch had daar schade bij - ...
 Bij het beginnen van elke zoeking, heeft ...
 er een sedeka in de kampong Goeka ...
 plaats; er wordt een karbou geslacht, ver ...
 deeld onder de bewoners der kampong, die ...
 van elk deel een stukje aan Akie Tielug ...
 den berg geest hier geofferd. Deze offering ...
 ter goede gelukking van het werk, heeft plaats ...
 op de kleine vlakte voor den berg. Een ...
 voudig wordt daar wat wierook geofferd, ...
 die geest Akie tielug om zegen aangeroepen ...
 en in een pinang bladen doosje, dat op een bamboe ...
 Is gesteld, de gedeelten van den buffel neder ...
 gesteld. - Na vrolijke viering van het  ...
 feest in de kampong, begeven zich de klim ...
 mers met den mandor aan het hoofd ...
 naar boven, roepen eerst nog eens om ...
 zegen aan Akie tielug en klauteren ...
 vervolgens tegen de steile kalkrotsen op. ...
 Elke zoeker is voorzien van een tjolog, ...
 dat een dunne bamboe van een mans lengte ...
 is aan welk eene einde een kroomme ...
 drie tandige vork is gestoken, en waar ...
 aan in de midden een [dammer] fakkel ...
 [slechte regel] ...
 en een eind hoger een klomp smeulende ...
 Arenvezelen (rudjoek) zijn gebonden - ...
 Aan het andere einde des haaks zit een stukje ...
 tak van de bamboe, dat tot vast haking ...
 [slechte regel] ...
 in het klimmen dient, en vlak aan ...
 het einde zit een touw dat om de ...
 hand geslagen worden ten einde de stok ...
 niet te verliezen - Dezelve zal een duim dik zijn. ...
 [lege regel] ...
============================================================
NNM001001118 0088

page title: scan 1118_044_links
  
 [lege regel] ...
 [pictorial] [schematische afbeelding van tjolog] ...
 Hier heb ik eene tjolog op gekrabbeld, Dezelve ...
 is zoo als ik zeg 6 voeten lang en van bamboe. ...
 1 is een natuurlijk haak welke tot het klim ...
 men helpt, 2 is de bos met arendsvezelen die ...
 smeulen en als zij aan geblazen worden ...
 beginnen te vlammen. Dezelve dient om ...
 den fakkel, wanneer die uit is, weder te ...
 ontsteken! 3 is de fakkel, uit stammen be ...
 staande en met tjonkok bladen omwonden - ...
 en 4 is de ijzeren vork welke dient om ...
 de nesten, welke moeilijk te naderen zijn, ...
 uit te ligten - Dezelve heet tjakar (krabber) ...
 De klimmers zijn gekleed in een enge korte ...
 broek en ruime grove linnen jakken, die om die ...
 heupen dicht gebonden zijn en waar in ...
 zij de nesten in stoppen - Met hun tjolog ...
 waarvan de fakkel vlamt en hun ten ...
 wegwijzer dient, kruipen en klimmen zij ...
 als schoorsteenvegers in de grondeloze ...
 kloof. Hier en daar zijn leeren en sottung ...
 touwen aangebragt geworden. - De eersten ...
 dag plukken zij maar eenige nesten, en ...
 gaan weder spoedig uit het gat; maar ...
 de volgende dagen blijven zij er 8 uren ...
 aan een in rondzoeken. ...
 Dit werk is zeer gevaarlijk= het op ...
 klimmen buiten tegen den steilen rots ...
 wand op, en het moeijelijk klauteren ...
 binnen in de kronkelende gaten, wat ...
 de scherpe punten, en hoeken van den ...
 kalk steen. De zoekers moeten zich met ...
 de knieen rug en ellebogen gestadig ...
 vastklemmen, laten zij zich los dan ...
 is er geen redding meer voor hun ...
 mogelijk, naar eene onpeilbare diepte ...
 vallen zij langs de scherpe hoeken ...
 der rotswanden, aan stukken neder ...
 Twee menschen zijn hier in deze gaten ...
 op die wijs omgekomen. Men zocht ...
 naar hun en vond in eene groote diepte ...
 hunne verbreizelde en verkneusde lijken ...
============================================================
NNM001001118 0089

page title: scan 1118_044_rechts
  
 [lege regel] ...
 op de uitstekende rotspunten hangen. - welk ...
 den moeite en gevaar kost deze spijs van ...
 weelde - ...
 wij bekeken alles nog eens - Van buiten ...
 sloegen eenige kleine stukjes, die onder ...
 mijn verzameling [...] N12, 13 en 14 zijn ...
 van den kalk wand af en begaven ons ...
 toen naar de kampong Goeka terug. ...
 Na daar een ogenblikje vertoefd te hebben ...
 namen wij vriendelijk afscheid van den ...
 goeden mandor en de overige bewoners ...
 van Goeka, en wenschte hun toe ...
 om verder in de uitvoering hunner ...
 gevaarlijke werkzaamheden heden gelukkigs ...
 te zijn - Tegen 3 uren kwamen wij in de kam ...
 pong Tjiepetir aan. Den berg Goeka ...
 peilt men ZOTZ van hier. Het hoofd ...
 een goede sukkel, had weder eten voor ons ...
 doen gereed maken, dat wij, om den man ...
 geen verdriet te veroorzaken, niet konden ...
 afwijzen - wij vroegen een en ander ...
 aangaande zijn Tjactak, dat hij ons ...
 gaarne meedeelde. ...
 Het district Tjiehea ligt in het westen van ...
 het Regentschap bandong. Het grenst met ...
 de Tjietaroem ten oosten aan Radja man ...
 dala; ten zuiden met het gebergte Pontjak ...
 Larang aan Ronga ten westen en ...
 noorden met de rivier Tjiesokan aan ...
 Tjanjar. Het land is vol kleine bergjes ...
 waarvan de Goeka, Pontjak larang, Sang[..] ...
 en Saland de voornaamste zijn. ...
 De voornaamste rivieren zijn de Tjie ...
 hea welke uit den Sangar in de Tji ...
 taroem vloeit en de Tjie soeka ...
 rama uit den Goenoeng Boeboet in de ...
 Tjie sokan. Dit kleine district is slechts ...
 met 2338 zielen bevolkt. Het getal kam ...
 pongs bedraagt 35 waarvan Bodjang ...
 Pietjoeng. Tjiepetir de hoofdkampong en ...
 Batoe noengoel de voornaamste zijn. ...
 De voortbrengselen kan men op de staat hier [-] voor zien - ...
============================================================
NNM001001118 0090

page title: scan 1118_045_links
  
 [lege regel] ...
 Met het vallen van den avond begaven ...
 wij ons naar Radja Binangoen terug. ...
 Wij bragten ons boeltje in orde om ...
 den volgenden morgen, met den Heer ...
 Diard, welke beloofd had om ons te ...
 komen afhalen, van hier te vertrekken. ...
 Den 11 december. Het begon te dagen toen ...
 de wagen van den heer Diard voor onze ...
 herberg stil hield. Wij maakten ons ...
 spoedig gereed, en rolden met een snelle ...
 vaart, zoo als men gewoonlijk hier rijdt, ...
 over den schoon aangelegden weg, ...
 langs de kalkbergen Masigiet en Haver ...
 heenen. De landstreek hier heeft een aan ...
 zien als de binnenlanden van Timar ...
 na den regentijd = want de droge ...
 monson is alles op laats gemeld eiland ...
 veel dorrer en verschroeider. Wij ...
 spraken nog over den Heer Franeis ...
 hoe of die Heer zulk een schoon raport ...
 van dit dorre eiland had kunnen ...
 geven - ZijnEd. weet echter dat men ...
 van geen veelbelovende verslagen, niets ...
 houdt - Te post Tjiemakie namen ...
 wij afscheid van den heer Diard, welke ...
 naar Bandong door reed en wij ...
 begaven ons weder naar de kampong ...
 Lewie gadja. Tegen 11 uren kwamen ...
 wij hier aan en vonden onze ...
 zaakjes in goede orde. De heer Diard ...
 is naar Bandong om daar het zijde ...
 spinwerktuig opterigten. Over een ...
 paar dagen komt ZEd. hier naar Le ...
 wie gadja om de zaken van de ...
 Commissie, die een weinig ongeregeld ...
 gaan, op nieuw met orde en toepas ...
 sing op de kennis van de ambtenaren ...
 te regelen. ...
============================================================
NNM001001118 0091

page title: scan 1118_045_rechts
  
 [lege regel] ...
 Den 13 december. Heden morgen ben ik naar ...
 Bandong geweest om papier te halen tot ...
 kopieering van eene schoone kaart dezer ...
 landen, welke ons de heer Resident wel ...
 heeft gelieven te leenen. - Ik ben nog even ...
 aan het gebouw geweest waar de zij ...
 wormen zijn. De laatsten zien er niet ...
 zeer voordelig uit= het schijnt op bandong ...
 te koud te zijn= de wormen willen zich ...
 met geregeld inspinnen maar zwerven ...
 over al op het stroo en de takjes rond, de ...
 zijde verspreidende - De heer Diard was bezig ...
 om de inlanders een gebouw van klei ...
 te leeren maken. _ smiddags is ZijnEd. ...
 hier gekomen. ...
 Den 14 december. De regeling der werkzaam ...
 heden van de Commissie is door het ...
 Gouv= aan den heer Diard opgedragen. ...
 Heden heeft ZijnEd. eenige Opstellen daar ...
 omtrent gemaakt. De heer Korthals zal ...
 met het van der Botanie, Muller met ...
 de Zoologie en ik met de Administratie ...
 en teekenkunde belast blijven. Verder ...
 wordt aan mij opgedragen - voor ...
 zoover dit de werkzaamheden der ...
 Commissie toelaten; het opnemen ...
 van voor Nat; en Oudh kundig ...
 belang zijne streeken - en het aan ...
 teekenen van alle geschied, Aardrijks ...
 en oudheidkundige merkwaardig ...
 heden. De heer van Gelder wordt ...
 voor het vak der teekenkunde voor ...
 Botanie aan den Hr Korthals en den ...
 Heer Overdijk voor het vak der Be ...
 reiding verzending enz van Zoologische ...
 voorwerpen van den heer Muller ...
 ondergeschikt - Muller en ik worden ...
 heden even als Korthals nu is. - De leden ...
 zijn verpligt om een journaal te houden ...
 dat om de drie maanden aan den ...
 commisie moet worden ingezonden. ...
============================================================
NNM001001118 0092

page title: scan 1118_046_links
  
 [lege regel] ...
 De heeren korthals en van Gelder ...
 zijn tegenwoordig te Tjieseroepan - ...
 Het moet daar zeer schoon zijn. ...
 Die Heeren hebben de aardbeving ...
 van 2 december ook gevoeld. Dezelve ...
 was daar zeer hevig. Van Tjiesoro[...] ...
 garan W en VG naar het zuider ...
 [slechte regel] ...
 strand en komen tegen dat de ...
 regen hard doorkomt naar Tjiesor[...] ...
 terug. ...
 Den 15 december. Heden is de heer Diard ...
 naar bandong teruggegaan Morgen ...
 [slechte regel] ...
 gaat ZEd naar Tjanjar - ZijnEd ...
 heeft Muller en mij als leden onzer ...
 Commissie, met een tractement van ...
 f 500,- smaands voorgedragen. De ...
 Heemel geve dat deze voordragt ...
 gunstig door de GG wordt aange ...
 nomen - Mijn goede Ouders! - ...
 Den 20 December. Muller en ik hebben ...
 ons bezig gehouden met het vertalen ...
 van stukken der Voorstellen van ...
 den heer Diard. Morgen beginnen ...
 wij de kaart der PR te copieeren. ...
 Den 30 december. Heden zullen wij ...
 de kaart der Preanger regentschappen ...
 afkrijgen. ...
 Nog eenen dag en dan is dit jaar ten ...
 einde. Het begin van hetzelfde vierden ...
 wij te Pakies. Toen was de heer Macklot ...
 nog te Wanijasa - en de overige Heeren ...
 te krawang - wat is er in het zelve niet ...
 reeds gebeurd - welke grote verliezen ...
 hebben wij niet geleden= de ongelukkige ...
 Macklot - Doch welke reden van dank ...
============================================================
NNM001001118 0093

page title: scan 1118_046_rechts
  
 [lege regel] ...
 baarheid hebben wij tevens niet! Hoe liefderijk ...
 heeft ons de goede voorziening in alle ...
 gevaarlijke omstandigheden beschermd ...
 Muller en ik hebben een tijd aan ...
 de ongezonde kusten van krawang ge ...
 weest; en zijn volstrekt niet ongesteld ...
 geworden. Met het sineesche oproer, waren ...
 wij aan den hoek van Pamanoekan ...
 afgescheiden van alle europische hulp, ...
 waren de sinizen derwaarst gekomen ...
 dat zeer liefst zou hebben kunnen ...
 gebeuren, dan waren wij in hunne ...
 handen gevallen en stellig verloren ...
 geweest; doch zij bleven te Tandjong ...
 poera en werden daar verslagen - ...
 hok in de wildernissen op den Boerang ...
 rang en Tankoeban prakoe, wildernissen ...
 die vol zijn met Rhinocerossen en wilde ...
 koeijen. bekwamen wij geen letsel - En zoo ...
 zoude ik nog duizend omstandigheden ...
 kunnen opnoemen waarin mij de goede ...
 Heemel zoo zichtbaarlijk heeft beschermd _ ...
 Goede god hoe kan ik U genoeg voor ...
 dit alles dankbaar zijn - ! - Ach had ...
 ik alle deze goedheden wel verdiend? - ...
 Neen ik ben dikwijl ondankbaar, boos ...
 en voor het goede halsterrig geweest ...
 en heb in zonde voortgeleefd - O ...
 God vergeef mij zulks! Leid mijn hart ...
 tot het betrachten van deugd en gods ...
 dienst. en bewaar mij verder in ...
 het volgende tijdperk dat wij haast ...
 zullen intreden - O God zonder ...
 U kan mij geen haar op het ...
 hoofd gekrenkt worden O! schenk ...
 Uwe genade. ...
 O God, die immer liefde zijt! - ...
 Maar hen, die Uwe magt niet vreezen ...
 Een schriklijk wreker zijt! - ...
 (bellamij) ...
============================================================
NNM001001118 0094

page title: scan 1118_047_links
  
 [lege regel] ...
 den 1 Januarij 1833 ...
 het oude jaar is vervlogen met zijne genoegens ...
 en wederwaardigheden - wij treden thans ...
 weder een maand in. Mogt hetzelve ge ...
 Zegender zijn als het vorige - hebben wij ...
 Zegender zijn als het vorige - hebben wij  ...
 dan in het vorige ook [...] ...
 [...] geen segeningen ...
 genoten - ? O God ja veele! Ach geleid ...
 ons verder in Uwe liefde, op den weg ...
 der deugd en geef ons wijsheid en ...
 verstand in alles [...] ...
 [...] wat wij zullen onder ...
 nemen! - en reken ons [...] ...
 [...] onze veele zondige ...
 bedrijven niet toe, om Christus wille! ...
 Tot geregelde voortzetting onzer werkzaam ...
 heden van de Natuurkundige Com ...
 missie heeft ons Dirigerend lid, krachtens ...
 Resolute Zijner Ex den GG in rade ...
 van 29 augustus 1832 N8, goedge ...
 oordeeld de volgende schikkingen te ...
 beramen - ...
 De heer P.W. Korthals blijft belast ...
 met de nasporingen en waarnemin ...
 gen in het rijk der kruidkunde - ...
 Tot het afbeelden van voorwerpen in ...
 dit vak is de heer van Gelder aan ...
 ZijnEd G ondergeschikt gesteld. ...
 De voortzetting der onderzoekingen ...
 in het Dierenrijk blijft den Heer S ...
 Muller aanvertrouwd. De heer BN ...
 Overdijk is in dit vak onder de be ...
 velen van eerstgemelden heer gesteld. ...
 Ik blijf belast met het houden der ...
 geldelijke Administratie onzer Commisie. ...
 Verder is aan mij opgedragen [doorgestreept; het houden] ...
 [doorgestreept; der geldelijke administratie en] het afbeelden ...
 van Zoologische voorwerpen en schilderachtige ...
 gezigten, het opnemen van merkwaardige ...
 plaatsen voor Natuur en Oudheid kunde ...
============================================================
NNM001001118 0095

page title: scan 1118_047_rechts
  
 en voor zoo verre dit met het belang ...
 van gemelde werkzaamheden is overeen ...
 te brengen het houden van aanteeke ...
 ningen over Aardrijks Geschied en ...
 Oudheidkundige merkwaardigheden ...
 der landschappen welk de Commissie ...
 zal doorreizen. - ...
 Om verder onze geschriften te waar ...
 borgen tegen die ongelukkige gebeurtenissen ...
 welke dikwerf het geheele verlies van ...
 dezelven met zich slepen, zoo als zulke ...
 het treurig geval was bij wijlen den ...
 ongelukkigen heer Dr HC Macklot, zoo ...
 heeft het Dirigerend lid goed geoordeeld ...
 om in overeenstemming met boven ...
 gemelde Resolutie de volgende schikkin ...
 gen te beramen - ...
 Van 1 Januarij 1833 af aan zal ...
 door ons, behalven ons gewoon Journaal ...
 dat wij voor ons eigen gebruik houden ...
 en tweede moeten worden aangelegd ...
 waarin wij de opmerkingen onzer ...
 onderzoekingen zullen aanteekenen, en ...
 het welk bij het einde van elke drie ...
 maanden, aan de Natuurkundige ...
 Commissie zal moeten ingezonden ...
 worden, om in hare Archieven te worden ...
 opgenomen. ...
 Van onze Journalen zal het belangrijkste ...
 gedeelte voor den druk lustend worden. ...
 Ik zie mijn derhalven mede in de ...
 gunstige gelegenheid om iets tot ver ...
 spreiding van kunsten en wetenschappen ...
 te kunnen bijdragen. ...
 heden hebben wij de [den 3] kaart der Preanger ...
 Regentschappen, van den heer Beetjes, door ...
 den heer Resident ons vriendelijke geleend ...
 afgekregen - wij zullen dezelven morgen ...
 terug zenden - ...
============================================================
NNM001001118 0096

page title: scan 1118_048_links [leeg]
  
============================================================
NNM001001118 0097

page title: scan 1118_048_rechts - Aantekeningen
  
  ... P. ...
============================================================
NNM001001118 0098

page title: scan 1118_049_links [leeg]
  
============================================================
NNM001001118 0099

page title: scan 1118_049_rechts
  
 Lewie Gadja, Preanger Regentschap ...
 Ter geregelde voortzetting der werkzaamheden ...
 van de Natuurkindige Commissie heeft het ...
 Dirigerend Lid derzelve, in overeenkomst met de ...
 Resolutie van Zijne Excellentie den Gouverneur ...
 Generaal in Rade, van de 29 Augustus 1832, ...
 N8, goedgeoordeeld, om de volgende doelmatige ...
 schikkingen te beramen= ...
 De heer P.W. Korthals blijft belast met de ...
 waarnemingen in het rijk der kruidkunde. ...
 Tot het afbeelden van voorwerpen, in dit uit- ...
 gebreide vak, wordt de heer D.H.R. van ...
 Gelder aan ZijnEdelen toegevoegd; ...
 De voortzettingen der onderzoekingen in ...
 het Dierenrijk blijven den heer S. Muller ...
 opgedragen. - Voor het verzamelen, bereiden ...
 en verzenden van zoologische voorwerpen ...
 is de heer B N Overdijk aan ZijnEdele ...
 ondergeschikt gesteld; ...
 Ik blijf belast met het houden der gelde ...
 lijke Administratie onzer Commisie, en het ...
 afbeelden van dierkundige voorwerpen en ...
 schilderachtige gezigten. Verder heeft het ...
 Dirigerend Lid wel aan mij willen aanver ...
 -trouwen, het opnemen van, voor natuur ...
 en oudheidkunde, belangrijke plaatsen en ...
============================================================
NNM001001118 0100

page title: scan 1118_050_links
  
 [lege regel] ...
 - voor zo verre dit het belang dezer veele be ...
 zigheden toelaat, het houden van aantekenin ...
 gen over de aardrijks - geschied - en oudheid ...
 kundige merkwaardigheden der gewesten welke ...
 de Commissie zal doorreizen. ...
 Wie bekend is met het treurig einde van ...
 het vroeger Dirigerend lid, wijlen den heer ...
 Dr H.C. Macklot, zal ook weten hoe nood- ...
 - lottig de belangrijke handschriften van dien ...
 kundigen geleerden, door den brand te ...
 Poerwakarta, zijn vernietigd geworden. - ...
 Om de geschriften der Commissie, in den ...
 vervolge, tegen zulke ongelukkige gebeurte- ...
 nissen te waarborgen, heeft het tegenwoordig ...
 Dirigerend Lid, mede in overeenkomst met ...
 bovengemelde Resolutie, goed gevonden te ...
 bepalen; dat door ieder lid der Commissie, ...
 behalven zijn gewoon dagboek dat hij ...
 voor eigen gebruik houdt, en tweede ...
 zal moeten worden aangelegd waarin hij ...
 aanteekeningen over het hem opgedragene ...
 Vak zal houden en dat hij bij het einde ...
 van elke drie maanden in de Archieven ...
 der Commissie zal moeten overleggen. - ...
 Uit deze tweede dagboeken zullen de ...
 belangrijkste zaken gekozen en door den ...
 druk hier te Lande algemeen gemaakt ...
 worden. ...
 Het is door deze schikkingen, dat ik mij ...
 mede in de gunstige gelegenheid gesteld ...
 zie, om tot het schoone en Nuttige ...
 eenige geringe bloemen te kunnen bijdragen ...
============================================================
NNM001001118 0101

page title: scan 1118_050_rechts
  
 eenige geringe bloemen waarlijk bij de ...
 wetenschappelijker vruchten mijner geachte ...
 medeleden. - Ik zal echter trachten alles | ...
 te doen, wat in mijn gering vermogen ...
 is, om te beantwoorden aan het veree- ...
 rend vertrouwen dat het Dirigerend Lid ...
 wel in mij heeft gelieven te stellen, en ...
 om te voldoen aan de wijze en doel ...
 matige bepalingen van onze Regering, ...
 tot nut en uitbreiding der werkzaam ...
 - heden can onze Commissie - Ove ...
 rigens hoop ik nederig op gunstigen ...
 toegevendheid. - ...
 van Oort. ...
  den 2 [-] De heeren Muller, Overdijk en ik bevinden ...
 ons thans te Lewiegadja, hoofddorp van ...
 het District Tjilokotot. - Dit dorp ligt ...
 in eene vruchtbare landstreek even ...
 noorden den berg Gadja Langoe, aan het ...
  ... Langoe ... aan ... het ...
 waterrijk beekje Tjisankan, en bestaat uit ...
  ... en ... bestaat ... uit ...
 ruim tachting bamboeze huizen. - Fraai ...
 aangelegde, breede wegen voeren naar ...
 het aardige vierkante grasplein, aloen aloen ...
 Aan hetzelve staan, ten westen een kleine ...
============================================================
NNM001001118 0102

page title: scan 1118_051_links
  
 Moske en priesterwoningen; ten noorden en ...
 oosten de verblijven voor kleine inlandsche ...
 ambtenaren, en ten zuiden de ruime Pasan ...
 gerakan en het woonhuis voor den kapa ...
 -la Tjoetak (districts-hoofd) - Overigens vindt ...
 men hier een klein koffij pakhuis, en eenige ...
 ligte gebouwen voor den Regent en de ...
 Aria s van Bandong, welke zich hier, ...
 nu en dan, op de omliggende vlakten ...
 met de hertenjagt komen verlustigen. - Eene ...
 zachte luchtgesteldheid, schilderachtige om ...
 gevingen, een overvloed van levensmiddelen ...
 en goede, eenvoudige, hulpbewijzende in ...
 woners, maken hier het verblijf tot een ...
 der schoonste en aangenaamste van de ...
 Preanger Regentschappen. ...
 Het district /Tjilokotot behoort aan Ban ...
 dong, en ligt in het noordwestelijk gedeelte ...
 van dit Regentschap. Het strekt zich van ...
 den berg Boerangrang zuid-westwaarts, zacht ...
 hellend, naar de rivier Tjitaroem, en is na ...
 genoeg drie geographische mijlen lang en ...
 twee breed. Ten noordoosten grenst het, ...
 over den smallen rug van laatsgezegden ...
 berg, aan de Residentie krawang; ten ...
 zuid-oosten, langs de rivier Tjimaki, den ...
============================================================
NNM001001118 0103

page title: scan 1118_051_rechts
  
 den postweg en de beek Tjitepoe, aan de dis- ...
 tricten Oedjoeng Broeng kaler en Oedjoeng ...
 Broeng kredoel; ten zuidwesten, langs de ...
 zich hier door een klein gebergte slingerende ...
 Tjitaroem, aan de districten Kopo en Ron ...
 ga, en eindelijk ten noordwesten, met een ...
 lang kalkgebergte en langs de, uit den Boe ...
 ranrang ontspringende, beek Tjipada, aan ...
 het groote district Radjamandala. - ...
 De voornaamste berg van Tjilokotot is [voor een gedeelte] ...
 de in het noordoostelijk gedeelte van hetzelve ...
 gelegene, zeventienhonderd zes en zestig meters ...
 hooge, uit gesteente van eene trachyt formatie ...
 bestaande, Goenoeng Boerangrang, welke, ...
 naar den top, met zware bosschen en ...
 op den hellenden zuidwestelijken voet, met ...
 vruchtbare koffijtuinen is bedekt. - Het ...
 zoo even gemelde kalkgebergte is veel lager, ...
 en strekt zich, aan den noordwestkant ...
 van het district, van het noordoosten ...
 naar het zuidwesten. Het wordt onder ...
 andere bergen gevormd door den Goenoeng ...
 Hawae, den Masigiet en Karang Pengan ...
 -tin bij welken laatsten men eenige kalk ...
 ovens vindt. - De heuvel-tak tot welken ...
 de Goenoeng Bokou, Genoeng Gadja Langoe ...
 en anderen behoorden en die voorname ...
 lijk uit gemengd trachyt -gesteente bestaat, be ...
 gint omtrent in het midden van het dis ...
 - trict, loopt van door zuid zuid west ...
 waarts, vervolgens oost en zuidoost, over ...
 de Tjitaroem, en verbindt zich eindelijk ...
============================================================
NNM001001118 0104

page title: scan 1118_052_links
  
 met het hoogere voorgebergte van de zuide ...
 lijk gelegenen Goenoeng Tieloe en den ...
 vulkaan Patoeha. ...
 Door deze keten van heuvelen wordt het ...
 zuidwestelijk gedeelte van Tjilokotot in ...
 twee vlakten gedeeld= de noordwestelijke ...
 en zuidoostelijke._ Over de eerste stroomt ...
 de, uit den Boerangrang ontspringende ...
 en in de Tjitaroem vallende, rivier Tji- ...
 hawoer, en nog eenige kleine beeken ...
 en door de laatste slingert zich de rivier ...
 Tjimaki, die, na de Tjisankan en ...
 andere spruiten in haren schoot ont ...
 vangen te hebben, digt bij den grootschen ...
 waterval Djompong, in de Tjitaroem ...
 [-] stort. [-] De Tjimaki is door de treffende en schilder ...
 achtige tafereelen, die dezelve, in het kort bestek ...
 van slechts eenige mijlen, aanbiedt, zeker ...
 een der merkwaardigste rivieren. Digt bij ...
 de dorre kraters van den Tankoeban prakoe ...
 ontspringende, stroomt zij west en zuid - ...
 westelijk, door eene uitgestrekte, bij de ...
 vier duizend voeten boven de zeeoppervlakte ...
 gelegene vallei, in welk zij, terug gehouden ...
 door eene hoogte, een uitgestrekt spiegel ...
 glad meer, van het helderste water, vormt/ ...
 Het zelve strekt tot eene veilige woonplaats ...
 voor wilde-eenden en water-hoenen, en ...
 wordt omgeven door zware eiken-en ...
 laurierbosschen die van de toppen der ...
 bergen Boerangrang en Tankoeban prakoe ...
============================================================
NNM001001118 0105

page title: scan 1118_052_rechts
  
 afdalen. In deze bosschen schuilen veel ...
 wilde koeijen en rhinocerossen, die op ...
 het warmst van den dag hunne grove, ...
 door het bergklimmen vermoeide, leden ...
 in dit meer komen verkoelen. - Zeldzaam ...
 worden de oevers van hetzelve door ...
 menschen betreden. - ...
 Vervolgens vloeit de Tjimaki, over eene ...
 zacht hellende, digt begroeide vlakte, ...
 tusschen den Boerangrang en Ton ...
 koeban Prakoe, zuid - zuid- westwaarts ...
 aan, en bereikt, in groote bogten ...
 slingerende, het hoofd van den water- ...
 val Tjoeroeg Bugberag. ...
 Deze schoone val ligt bijna twee mijlen ...
 benoordoosten het dorp Lewi gadja. - Het ...
 water stort zich aan eene witte schuimende ...
 kolom, meer dan dertig meters, langs eenen ...
 steilen rotswand, in een rond deel ...
 neder, en stroomt vervolgende in eene ...
 sterke beweging, over den meer hellenden ...
 grond, zuidwaarts voort. ...
 Ruim een vierde wijl beneden dezen ...
 val, bij den ronde-weg der koffij tuinen ...
 van Djamboe diepa is de verbazende ...
 waterval Tjoeroeg belad. - Met een ...
 dof brommend geraas, stort zich het water ...
 bijna vijftig meters, of honderdvijftig ...
 voeten, in eene steile diepe kloof, naar ...
 onderen. De varen en andere planten, ...
 die op eenigen afstand, tusschen de spleten ...
 der trachyt-rotswanden groeijen, wor ...
 den door den hevigen wind, van den ...
============================================================
NNM001001118 0106

page title: scan 1118_053_links
  
 [lege regel] ...
 loodregt vallenden stroom, gistadig bewogen. ...
 Den bodem der kloof, welke met afgerolde ...
 steenklompen en zware gebroken boom ...
 stammen is bedekt kan men, door de ...
 groote steilte der zijwanden, onmoge ...
 lijk bereiken. Men moet zich alleen ...
 vergenoegen, om van boven, van den ...
 rand des afgronds dit treffenden ver ...
 heven schouspel te bewonderen. - ...
 Schilderachtiger is den, eene halve mijl ...
 zuidelijker gelegene val der Bruidslieden ...
 Tjoeroeg Penganten - Er zijn er twee ...
 naast elkander, die, langs eenen graauwen ...
 wand, in een schoon dal vallen, het ...
 welk met vaten, wilde pisang, aren - ...
 palemen en andere gewassen is omzoomd. ...
 De westelijke breedste is vier en twintig, de ...
 oostelijke twee en dertig meters hoog. Bei ...
 den storten met sneeuwwitte vlokken ...
 op eenen zwarten uitgeholden grond ...
 neder, en spatten met een zwaar ge ...
 kletter in het rond, bij groote drop- ...
 - wolken, op welke men bij helderen ...
 zonneschijn de schoonste regenboog- ...
 - kleuren ziet. _ Het sterk bewogen water, ...
 dat bijna schijnt te koken, stroomt ...
 langs afgebroken steenklompen en ...
 door diep uitgeholde rotskloven, zuid ...
 waarts naar de vlakte. ...
 Van deze vallen en de Toeroeg Bagberag ...
 hebben wij eenige schetsen met kleuren ...
 gemaakt; op den belad konnen wij geen ...
 Goed gezigtpunt bekomen - ...
============================================================
NNM001001118 0107

page title: scan 1118_053_rechts
  
 De Tjimaki kronkelt zich vervolgens ...
 langs vruchtbare rijstvelden en lommer ...
 rijke dorpen zuidwaarts over de vlakte ...
 van Tjilokotot. ...
 De grond van dit district, die op de ...
 bergen uit planten aarde en op de vlakten ...
 uit modder en vergane lava bestaat ...
 is bij deszelfs waterrijkheid, en het ...
 matige luchtgestel dat hier heerscht ...
 zeer vruchtbaar. Twee derde gedeelte ...
 deszelven is op de bergen met zware ...
 bosschen op de vlakten met alang alang ...
 (renperata koemgie) bamboe en andere ...
 gewassen begroeid; terwijl het overige ...
 deel met rijstvelden, koffijtuinen en aren ...
 - palmbosschen bedekt is. De rijst oogst ...
 bedraagt bijna drieduizend tjain sjaars; ...
 en de schoone koffijtuinen van den ...
 Boerangrang leveren nagenoeg jaarlijks ...
 drie honderd twee en zestig duizend ...
 ponden. - De laatsten beloven niet de uit ...
 gestrekte aanplantingen die hier zijn ge ...
 daan geworden eene aanzienlijke hoe ...
 veelheid meer. - Verder levert dit schoone ...
 district suiker tabak vruchten en ...
 groentens onder welke laatste verscheidene ...
 europische, die, in de tuinen van ...
 Djamboe dupa, voortrekkelijk slagen. ...
 De wouden van Tjilokotot worden ...
 doorkruist door wilde koeijen en ...
 rhinocerossen, welke laatste dieren ...
============================================================
NNM001001118 0108

page title: scan 1118_054_links
  
 [lege regel] ...
 een menigte paden door deze ondoordring ...
 bare wildernissen vormen. Langs deze ...
 paden zoeken de bergbewoners vooral ...
 rottang, en dezelve zijn ons op onze ...
 nasporingstogten dikwijls van een groot ...
 met geweest. Op de vlakten leven veel ...
 varkens en herten en aan de oevers der ...
 Tjitaroem zijn kleine en groote tijgers ...
 niet zeldzaam. In de bosschen ziet ...
 men schoone duiven, op de vlakten ver ...
 lustigen zich gansche zwermen klein ge ...
 vogelte, en beekjes en rivieren worden ...
 verlevendigd door verscheidene visschen ...
 De vangst der laatsten is eene genoeglijke ...
 uitspanning voor de bewoners. ...
 Het getal van deze bedraagt ruim ...
 vijftien duizend zeshonderd zielen, dat ...
 der dorpen bijna twee honderd. Van ...
 de laatsten zijn Badjong soeren, Tji ...
 rasas en Galang gang, op de wester- ...
 en Tjimaki, Lewie Gadja en Mak- ...
 moed op de oostervlakte de voornaam ...
 ste. [-] Een kapala Tjoetak en mindere in ...
 landsche ambtenaren voeren de bevelen ...
 des Regenten van Bandong uit en ...
 voor de zaken der godsdienst is ...
 hier een Penghoeloe. - ...
 Met de uivoering der Mohamedaansche ...
 leer schijnen zich veele bewoners van ...
 dit district, die het Brahmiensche geloof ...
============================================================
NNM001001118 0109

page title: scan 1118_054_rechts
  
 [lege regel] ...
 [lege regel] ...
 nog toegedaan waren naar de eenzame ...
 bosschen van den Boerangrang begeven ...
 te hebben. Men vindt daar nog oude ...
 graven en op den zuiderhelling des bergs ...
 digt bij de koffijtuinen van Djamboe ...
 diepa eene tamelijk groote vierkante, ...
 aarden verhooging, welke met eenige ...
 evenwijdig lopende grachten is omgeven. ...
 Op het midden derzelve is een grot ...
 uit vroegere tijden, dat met lange steenen ...
 is omzet en met roodbladerige handjoe ...
 wang is omplant en aan het - welk de ...
 geringe bewoners van Tjilokotot heden ...
 nog veel eerbied bewijzen. ...
============================================================
NNM001001118 0110

page title: scan 1118_055_links
  
 [lege regel] ...
 den 12 [-] Wij denken ons van hier, door het dis- ...
 -trict Pronga naar Tjisandari te begeven ...
 bij welke laatste plaats de berg Patoeha ligt. ...
 den 15 [-] Heden verlieten wij Lewie Gadja en be ...
 gaven ons naar de hoofdplaats van Ranga, ...
 Tjilielin. Dit dorp ligt twee mijlen ...
 zuid west van hier. - Een fraaije bree- ...
 -de weg voerde ons, in gemelde rigting ...
 over de heuvel-keten van Tjilokotot, ...
 welke wij west van den Goenoeng ...
 Gadja Langoe passeerden. Op dit bergje ...
 ligt een ruw stuk rots, dat de goede bewoners ...
 Voor eenen versteenden olifant houden, ...
 naar welken dan ook het bergje den ...
 naam van Gadja heeft bekomen. - ...
 Aan de zuid westzijde der heuvels reden ...
 vlakte, en bereikten spoedig de Tjitaroem. ...
============================================================
NNM001001118 0111

page title: scan 1118_055_rechts
  
 Deze rivier vormt hier de grenzen tusschen ...
 de districten Tjilokotot en Rouga; zij ...
 stroomt langzaam naar het noord - ...
 - westen, door een eng diep dal, dat ...
 met digt geboomte is begroeid, en ...
 is veertig meters breed, en bij gewoon ...
 water vijf diep. - Bij het dorp Rouga ...
 werden wij overgezet, met een soort van ...
 bamboeze gierbrug. - De weg aan geene ...
 zijde was even zoo voortrekkelijk als ...
 die welke wij gegaan waren, en ...
 voorde lijnregt over de vruchtbare ...
 rijst veld vlakte van Rouga. Wij ...
 reden vlak op het voorgebergte van ...
 den hooge zuiderbergketen aan. Het ...
 wordt hier voornamelijk gevormd ...
 door den Goenoeng Gedoegan en ...
 Geger Poeloes. - Aan den noordvoet ...
 des laatsten ligt Tjilielin, dat wij ...
 na eene kleine mijl rijdens van ...
 de rivier, tegen den middag be ...
 reikten. - ...
 Er laat zich van dit dorp niet veel ...
 meer zeggen als dat het in een schil ...
 derachtig oord is gelegen, en dat het ...
 eene aardige aloen aloen, kleine ...
 Moske en zes en tachtig huizen heeft. ...
 Veertig der laatsten en de ruime ...
 Pasangerakan, werden laatst door ...
 eenen fellen brand vernield - Men ...
============================================================
NNM001001118 0112

page title: scan 1118_056_links
  
 [lege regel] ...
 had echter weder eene kleine nieuwe ...
 Pasangerahan in de plaats gesteld, in ...
 welke wij onzen intrek namen. ...
 den 16 [-] Wij vernamen heden, dat er op den top des ...
 bergs Loemboeng, een paar mijlen zuid van ...
 hier in het voorgebergte gelegen, eenige ...
 overblijfselen van eene plaats werden ...
 gevonden, waar in vroeger tijden zich zekere ...
 Dalan Dipati Oekoerhad verscholen gehouden ...
 Morgen denken de heer Muller en ik der ...
 waarts te gaan. - ...
 den 17 [-] s Morgens vroeg verlieten wij Tjielielin; Ver ...
 gezeld door eenige oude inlanders. - Het was ...
 [lege regel] ...
============================================================
NNM001001118 0113

page title: scan 1118_056_rechts
  
 mistachtig weder. Wij reden zuidwestwaarts, ...
 langs den Geger Poelus, over den weg naar ...
 Tjendum, welke zich hier over eene ...
 uitgestrekte grasvlakte slingert. Een halve ...
 mijl van Tjilielin stroomde de Tjimien ...
 jak, welke wij doorwaden. De brug was ...
 kort te voren door eenen stortvloed weg ...
 gespoeld. Op de hoogte aan gene zijde ...
 der rivier gekomen zijnde begon de ...
 nevel op te klaren en de schoone vallei ...
 van Tjimienjak zich voor ons oog ...
 te ontbloten. Het heldere wit der met ...
 groote bogten door dezelve slingerende ...
 rivier deed eene treffende werking tegen ...
 het zachte groen der rijstvelden en ...
 het levendiger groen der palmbosschen onder ...
 welke de talrijke dorpen gelegen waren. ...
 De blaauwachtige bergen Selok Pandan ...
 Goegoeng Poetrie en den hoogeen Goe ...
 noeng Madjapakit doorreeden in het ...
 oosten en zuiden en achtergrond ...
 van dit schoone natuurtoneel. - Wij ...
 sloegen een zijpad in, dat zich op een ...
 kleine mijl afstand van Tjilielin, van ...
 den grooten weg af in de vallei slin ...
 gerde. Na de Tjiemienjak weder ...
 doorwaad te hebben trokken wij ...
 oostwaarts aan, naar het dorp Tigal ...
 ladja. Onze paarden stelden wij hier ...
 neder en vervolgden ons togtje verder ...
 te voet. - Wij stapten in de gezegde rigting ...
============================================================
NNM001001118 0114

page title: scan 1118_057_links
  
 [lege regel] ...
 door rijstvelden op de bergen Poetrie en ...
 Moenkal-Pajong aan. - Onze gidsen ...
 vertelde ons dat het pad digt langs eenen ...
 steenen buffel liep, die half in den ...
 grond lag, en daar neergeworpen ...
 zoude zijn, met een oorlog van ...
 Dalam Dipatie Oerkoer. - Dat is vast een ...
 stier uit de bramiensche tijden dachten ...
 wij, en verdubbelde onze schreden ...
 Wij kwamen op de plaats waar de ...
 buffel lag en vonden - een run rots- ...
 -blok, dat even als veele anderen die ...
 hier verspreid lagen van den nabij ...
 gelegenen berg selak Pandan was ...
 afgerold. - Aan den voet des bergs Poetrie ...
 trokken wij de kleine beek Tjibietong ...
 over. Derzelver oevers bestonden uit ...
 waterpas lagen van schilferachtige ...
 klei, op welke de gemengde trachyt - ...
 rotsen, der bergen daar, scheenen te ...
 rusten. - Wij stapten vervolgens oostwaarts ...
 aan, steeds rijzende, door een lang ...
 eng dal dat ten noorden door den ...
 selok Pandan en te zuiden door den ...
 Poetrie en Loemboeng werd gevormd. ...
 Het dal werd doorstroomd van de beek ...
 Limbang en was met digte vijgen ...
 en arenpalenbosschen bedekt. Tam ...
 ong rekende een kleine mijl oost ...
 van Tegal ladja verwijderd te zijn be ...
 gon het bosch zich te openen en ...
============================================================
NNM001001118 0115

page title: scan 1118_057_rechts
  
 wij kwamen op eene uitgestrekte vlakte, door ...
 een rug-gebergte omgeven. Bij eenige ...
 armoedige huisjens rustten wij een weinig. ...
 De vlakte op welke wij ons bevonden werd ...
 Limbang genaamd. Dezelve zal ruim ...
 vier duizend voeten boven de zee oppervlak ...
 te liggen. Zij is nagenoeg rond, een achtste ...
 mijl lang en breed, met rijstvelden bedekt ...
 en omgeven door gedeeltelijk met bosch ...
 en alang alang bedekte bergen, van welke ...
 de selok Pandan ten westen de Gedoegan ...
 ten noorden en oosten en de Goenoeng ...
 Loemboeng ten zuiden is gelegen. Vroeger ...
 was dezelve een meer zoo als ook de ...
 naam Lunbang kenmerkt. - Er liggen thans ...
 tien of twaalf hutten die het dorp Lun ...
 bang vormen. - De bewoners die van Tegal ...
 Ladja oorspronkelijk zijn leven van den ...
 rijst en arensuikerbouw. Wij zagen hier ...
 ook nog eenige vette buffels. ...
 Tegen den middag bestegen wij den berg ...
 Loemboeng; langs den met klein geboomte ...
 begroeiden noorder helling. Op den top ...
 aan dezen kant gekomen zijnde zagen ...
 wij verscheidene doerkante aarden terras ...
 sen, die met gras en struiken begroeid ...
 waren en een uitgestrekt stuk grond be ...
 sloegen. Ook den zuidooster en zuidwester ...
 top, waren mede met zulke verhoogingen ...
 bedekt. - Er heerschte een stille eenzaam ...
 heid over het laatste toevlugts oord van ...
 Dalam Depatie Oekoer. - Van deze ongeluk ...
 kigen grooten vertelde ons de oude, ons ...
 vergezellende, inlanders de volgende geschie ...
 denis, welke wij ook van den Regent van ...
============================================================
NNM001001118 0116

page title: scan 1118_058_links
  
 Bandang vernomen hadden. ...
 ,, In den tijd toen sultan Agoeng oorlog ...
 ,, tegen de witte menschen op het kokos eiland, ...
 , ,voerde, zond hij boden aan Dalam Dipati ...
 ,, Oekoer en deed hun zeggen om met de zijnen ...
 ,, mede ten strijde te trekken. De Dalam ver ...
 ,, zamelde zijn volk en begaf zich op weg ...
 ,, naar het kokos eiland. Hij was nog niet ...
 ,, ver toen eenige menschen uit zijn paleis ...
 ,, hun naeilden en zeiden dat de Boden ...
 ,, van den sultan in zijn vrouwenhof waren ...
 ,, gegaan. Toen werd de Dalam boos, en wilde ...
 ,, niet mede ten oorlog trekken; maar keerde ...
 ,, terug naar zijn paleis; en de Boden ...
 ,, van den sultan nog in zijn vrouwen ...
 ,, hof vindende, doodde hij dezelve. ...
 ,, De sultan zulks vernomen hebbende ...
 ,, zond een groot leger om de Dalam ...
 ,, te vangen. Deze vlugte toen met zijn ...
 ,, volk hier naar den berg Loemboeng. ...
 ,, Het leger van den sultan kwam mede ...
 “naar dezen berg en bestormde denzelven ...
 “maar de Dalam rolde groote steenen naar ...
 ,, onderen waardoor er veelen van hun ...
 ,, gedood werden en zij den Dalam niet konden ...
 ,, overwinnen. - Daarna werden die van ...
 ,, den sultan vrienden met de Dalam ...
 ,, zijne verwanten. Deze gaven toen aan ...
 ,, den Dalam een slaap middel in en ...
 ,, hij werd slapende gevangen genomen ...
 ,, en naar Mataram gevoerd. - De sultan ...
 ,, deed zijne plaats hier op den berg ver ...
 ,, woesten en hem te Mataram op het ...
 ,, marktplein, naakt, aan eenen paal ...
 ,, binden, en gaf toen bevel dat iedere ...
 sultan Agoeng, ook bekend onder den naam van ...
 Raden Rensang regeerde over het rijk van Mataram ...
 van 1616 tot 1648. - De hier bedoelde oorlog is die van ...
 1628 en 1629. Witte menschen beteekend hier de Hollanders. ...
 Kokos-eiland of Poelo kalapa, onder dezen naam verstond ...
 men Batavia. Dalam Dipati Oekoer regeerde over een ge ...
============================================================
NNM001001118 0117

page title: scan 1118_058_rechts
  
 voorbijganger met deszelfs baardnijptangje ...
 ,, een stukje vleesch dan zijn ligchaam ...
 ,, moest nijpen. Toen Dalam Dipato Oekoer ...
 ,, op deze wijze van smart gestorven en ...
 ,, zij ligchaam een geraamte geworden ...
 ,, was, deed sultan Agoeng het laatste ...
 ,, los binden en weg werpen." - ...
 wij gingen over den noordertop een klein ...
 eindje oost aan en kwamen toen op een ...
 klein rijstveld. Hier zagen wij veele scher ...
 ven van pannen chineesch porselijne kom,, ...
 ,,men en andere gebroken vaten in het ...
 rond verspreid liggen. Een oud vrouwtje ...
 die haar man pas was gestorven, en ...
 die thans alleen dezen guren bergtop bewoonde, ...
 gaf ons een koperen pietjies en een klein ...
 rond steenen potje welke dingen zij met ...
 het omspitten van haar rijstveld had ...
 gevonden. - Wij schonken haar voor ...
 dezelve gaarne eenig geld. - ...
 Onze gidsen voerden ons vervolgens naar ...
 het hoogste gedeelte des bergtops in een ...
 boschje van langbladerige handjoewang ...
 boomen, in het welk wij tot onze verwon ...
 dering een steenen beeldje uit de bra- ...
 miensche tijden vonden. - Dit beeldje ...
 bragt ons eenigzins in verlegenheid= van ...
 Dalam Dipati Oekoer kon het onmogelijk ...
 afstammen= die was een mohamedaan= ...
 deze leer was reeds twee eeuwen voor ...
 hem in de Preanger Regentschappen in ...
 gevoerd geworden. - Zoude het misschien ...
 afkomstig kunnen zijn van aanhangers ...
 der leer van Brahma die zich in de tijden ...
 deelte van het tegenwoordig Regentschap Bandang, en ...
 was schatpligtig aan Sultan Agoeng. ...
============================================================
NNM001001118 0118

page title: scan 1118_059_links
  
 der harde invoering van de mohamedaansche ...
 godsdienst, op dezen afgelegen berg hebben ...
 verscholen gehouden? - Maar keren wij tot ...
 ons beeldje terug. Het stond onder een ...
 hoogen boom; door een kring van op ...
 gezette steenen omgeven; en was ruim zes nederlandsche ...
 palmen hoog en van troekijt steen hier ...
 uit den berg vervaardigd. De gedaante was ...
 zeer onduidelijk, het scheen een menschen beeld ...
 te zijn dat zat en iets voor de borst hield ...
 dat op een kind met een vogelkop geleek. ...
 Het voorste gedeelte van het beeldje was naar ...
 het noordwesten gekeerd en achter hetzelve ...
 stond een lange ronde steen die ruim ...
 een meter hoog was. - De bewoners van ...
 Lunbang noemen het Artja, en zullen niets ...
 van eenig belang ondernemen zonder ...
 hetzelve vooraf wierook geofferd en om ...
 zegen gesmeekt te hebben. - Wij maakten ...
 een schetsje van hetzelve en begaven ons ...
 toen naar het rijst veld terug. - Men ...
 heeft van hetzelve een schoon gezigt over ...
 de woeste voorbergtoppen op de hooge ...
 zuidelijke bergketen en langs den don ...
 keren digt begroeiden Tjenduin, op de ...
 ver beneden liggende nevelachtige vlakte ...
 van Ronga. Wij wierpen nog een blik ...
 op het gerigtige overschot der plaats ...
 van den ongelukkigen Dalam Dipati ...
 Oekoer en verlieten toen den berg ...
 Loemboeng. Tegen den avond bereikten ...
 wij Tjlielin. - ...
============================================================
NNM001001118 0119

page title: scan 1118_059_rechts
  
 Thans bevinden wij ons te Tjisandari ...
 alwaar wij eergisterenmiddag aangekomen ...
 zijn. Tjilielin hebben wij den 19 dezer ...
 verlaten en wij zijn van daar zuid - ...
 westwaarts, door eenen bergachtigen ...
 landstreek, over eenen goeden weg van ...
 twee mijlen lang naar Tjendum ge ...
 reden. Tjendum ligt op den noorder ...
 helling van het gebergte dezes naams ...
 bij groote koffijtuinen en is in 1825 ...
 aangelegd geworden. Het bestaat uit ...
 vier en twintig huizen onder welke een ...
 goed gebouw voor reizigers ( Pasangerakan) ...
 is en het heeft verder verscheidene ...
 koffijdroogschuren. - Een klein eindje ...
 bezuiden deze plaats is een schoone ...
 waterval die Tjoeroeg Tjipalabie ge ...
 naamd wordt, en ruim twintig meters ...
 hoog zal wezen. Het water komt aan ...
 drie verdiepingen naar onderen storten ...
 langs eenen donkeren wand van tra- ...
 chijt rotsen. De bladen van de om ...
 staande gewassen druipen van het ...
 spatten des vals even als of het zwaar ...
 had geregend. - Wij bleven den nacht ...
 over te Tjendum en hadden het vrij ...
 koud. De thermometer van Reammeer ...
 stond savonds om 10 uren bij helder ...
 weder op 14?,7 ...
============================================================
NNM001001118 0120

page title: scan 1118_060_links
  
 Den volgenden morgen stonden wij vroeg ...
 op, en begeven ons op reis herwaarts. ...
 Wij trokken zuidoostwaarts door het een ...
 zame gebergte Tjendum dat zich ten ...
 zuiden met de kendang keten verbindt ...
 De weg was kunstig en met zeer veel ...
 moeite langs de steile bergwanden uit ...
 gehouwen. Wij gingen door uitgestrekte ...
 koffijtuinen die nu en dan eens door ...
 zeer hoog rasamala en eikenbosch werden ...
 afgewisseld. In dezelven zagen wij zeer ...
 veel sporen van rhinocerossen. - Omtrent ...
 twee mijlen van Tjendum kwamen wij ...
 langs uitgestrekte boschkoffijtuinen welke ...
 aangelegd waren door verdunning van ...
 het woud, zoo dat er eenige dikke stam ...
 men waren blijven staan, die schaduw ...
 genoeg gaven aan de, tusschen dezelve ...
 geregeld ingeplante, koffijboompjes. Even ...
 voorbij deze nieuwe aanplantingen zijn ...
 de grenzen der districten Ronga en ...
 Tjisondari, welke hier gevormd worden ...
 door den noordelijken voet van den ...
 berg Tambag Roeijoeng. - Wij reden ...
 over de laatste altijd zuidoostelijk door ...
 en bevonden ons na verscheidene ...
 beken doorwaad te hebben al ...
 spoedig in de ruime koffijtuinen ...
 van Tjisandarie. Dezelve liggen ...
 op den zachthellenden noordelijken ...
 voet van den vulkaan Patoeka. ...
 Na bijna eene mijl door dezelve ...
 en in het geheel van Tjendum drie ...
============================================================
NNM001001118 0121

page title: scan 1118_060_rechts
  
 mijlen weinig gereden, maar om de sterkte en ...
 gladheid des wegs, meer gegaan te hebben ...
 kwamen wij tegen den middag ver ...
 moeid hier te Tjiwiede ook genaamd ...
 Tjisondari aan, en trokken in de ...
 ruime Pasangerahan. ...
 Heden heb ik een en ander van dit District ...
 aangeteekend. - Tjisondarie ligt nagenoeg in ...
 het midden der Preanger Regentschappen ...
 op den noordelijke helling der hooge ...
 zuider bergketen. Het is bijna rond van ...
 gedaante van het oosten naar het westen ...
 bijna twee en van het noorden naar ...
 het zuiden een en een halve mijlen ...
 lang. De aangrenzende districten zijn ...
 ten zuiden Tjidamar, ten oosten Bandja ...
 ran ten noorden Kopo en ten westen ...
 Ronga. Door de hooge ligging van ...
 twee tot meer duizend voeten boven ...
 zee is de luchtgesteldheid er zeer ge ...
 zond. De voornaamste bergen zijn de ...
 Tambag Roejoeng in het westelijk de ...
 Tieloe en Patoeka in het zuidelijk ge ...
============================================================
NNM001001118 0122

page title: scan 1118_061_links
  
 deelte van het district. Op den laatsten is ...
 een krater. De steile hellingen der bergen ...
 zijn met zware bosschen, de zachtere ...
 voor het grootste gedeelte met koffijtuinen ...
 en de vlakten met uitgestrekte vrucht ...
 bare rijstvelden bedekt. . De Tjison ...
 darie en Tjiwiede zijn de voornaam ...
 ste rivieren. De eerste komt van den Tieloe ...
 en besproeid het oostelijk, de andere ...
 ontspringt uit den Patoeka en door ...
 stroomt het westelijk gedeelte van dit ...
 landschap. Na de Tjisondari ontvangen ...
 te hebben valt de Tjiwiede in de ...
 Tjitaroem. - De rijst oogst bedroeg in ...
 het vorige jaar negen honderd vier ...
 tjain die der koffij een jaar vroeger ...
 ruim tweehonderd duizend ponden. Het ...
 getal bewoners bedraagt thans ruim vijfduizend ...
 zielen dat der dorpen vijf en vijftig ...
 Van deze zijn oud Tjisondarie, Tji ...
  ... westelijk ...
============================================================
NNM001001118 0123

page title: scan 1118_061_rechts
  
  ... vroeger ...
  ... zuider ...
  ... stompen ...
  ... hunne ...
  ... P ...
  ... zuiden ...
============================================================
NNM001001118 0124

page title: scan 1118_062_links
  
 het gebergte Beng Breng, ten noorden met den ...
 Tjikoekoer en Tambag Roejoeng en eindelijk ...
 ten noordoosten met een laag voorgebergte, ...
 dat zich op de Bandongsche vlakte verliest. ...
 Aan deze zijde wordt de helling des bergs, ...
 ruim zeshonderd meters beneden den top, ...
 door een rondachtig terras onderbroken, ...
 en loopt van daar neder, met vlakker ju [...] ...
 af, naar den breeden bergvoet. - Op ...
 de laatsten liggen een groote menigte rol ...
 stukken en uitgeworpen steenen, die ge ...
 deeltelijk verweerd en in vruchtbare aarde ...
 ontbonden zijn; en zware, weelderig ...
 groeijende bosschen rijzen van denzelven ...
 op tot aan de top des bergs Patoeka. - ...
 den 30 [-] In den ochtendstond verlieten de heer Muller ...
 en ik het dorpje Tjiwiede, bij regenachtig ...
 weder. Wij waren vergezeld door twee onzer ...
 inlanders en een ouden man van hier, ...
 die ons den weg naar de krater zoude ...
 wijzen. De breede weg liep zuidwestwaarst ...
 langs de rivier Tjiwiede, tegen een zacht ...
 hellend bergjuk van den Patoeka op; door ...
 schoone vruchtbare koffijtuinen. Er ...
 lagen hier een menigte steenen, die in vroe ...
============================================================
NNM001001118 0125

page title: scan 1118_062_rechts
  
 ger tijden door den berg uitgeworpen waren ...
 en tusschen welke thans de fraaije koffij ...
 boomen welig op schoten. - Wij gingen in ...
 tusschen altijd langzaam opwaarts en ...
 kwamen, na een halve mijl gegaan te ...
 zijn, op het uitgestrekte bergjuk Pasir ...
 Windoe Tjiena. Hetzelve was met zeer ...
 groote koffijaanplantingen bedekt die ...
 tot eene hoogte van nagenoeg dertien honderd ...
 meters tegen den noorder helling des bergs ...
 Patoeka aangelegd waren. - Midden op ...
 het juk zagen wij eenige vierkante aarden ...
 verhoogingen, die gedeeltelijk met steenen ...
 omzet waren. Onze gids vertelde ons dat ...
 hier in oude tijden eenige gevlugte Chinezen ...
 gewoond hadden, waarom dan ook deze ...
 plaats Windoe Tjiena werd genaamd. Een ...
 pas uitgevlogen nest van vijf witkoppige ...
 zeearenden (Falco Pondicerianus Leth) ...
 zweefde in groote kringen boven dezelve ...
 rond. - vervolgens trokken wij verder, naar ...
 het eind der nieuwe aanplantingen, en ...
 kwamen aan het begin der oorspronkelijke ...
 bosschen, die hier van den Patoeka afdalen. ...
 Den gedeeltelijk bewolkten top van dezen ...
 berg zagen wij voor ons, in het zuidwes ...
 ten. - Wij hielden ons hier eenige ogenblikken ...
 bezig met een schoon gezigt dat men hier ...
 heeft over de uitgestrekte koffijtuinen, en ...
 het lage voorgebergte, achter het welk ver ...
 beneden ons de vlakte van Bandong was ...
 gelegen; en stapten vervolgens, langs een ...
 klein paadje het donkere woud binnen. ...
============================================================
NNM001001118 0126

page title: scan 1118_063_links
  
 Het bestond hier voornamelijk uit Rasawa ...
 la en eenige eikenboomen en was op den ...
 modderigen grond met varen wilde pisang ...
 en veel rottang begroeid. Verscheidene vogels ...
 als Edolius remifer, Napothera pijrhoptera ...
 Mulicapa phoenicura, Turdus perspicil- ...
 -latus, Pomatorhinus montana en ver ...
 scheiden andere verlevendigde hetzelve. ...
 Intusschen werden wij deerlijk geplaagd door ...
 een kleine soort van bloedzuigers (Hirudo- ...
 Javanica K en v H) die in menigte op de langs ...
 ons staande struiken gezeten waren, en geen ...
 gelegenheid lieten ontsnappen, om ons op de ...
 handen, in de laarzen en andere plaatsen ge ...
 zelschap te komen houden. Voor onze weinig ...
 gekleede inlandsche togtgenoten zouden dezelve ...
 onder dragelijk geweest zijn, hadden zich dezen ...
 niet bijtijds voorzien van versche tabaksbladen ...
 waarmede zij thans hunne leden wreven; ...
 en, op welk onsmakelijk geregt deze zeer lastige ...
 gasten minder gesteld schenen te zijn. Een ...
 eind hooger verdweenen  zij tot ons groot ...
 genoegen bijna geheel en al. - Wij door ...
 waden al verder eenige kleine beekjes, die ...
 alleen in de Tiewiede stortten, en kwamen ...
 daarna aan een klein open plaatsje, dat ...
 met laag geboomte was omgeven. Er stonden ...
 hier nog eenige bladerhutten die door den ...
 Heer Korthals en de zijnen, niet lang te ...
 voren, op eenen togt naar den krater waren ...
 bewoond geworden. Wij rustten bij dezelven ...
 een ogenblikje uit en vermaakten ons met ...
 het nachtegaal gezang van Brachypteryx montana. ...
============================================================
NNM001001118 0127

page title: scan 1118_063_rechts
  
  ... en ...
  ... rivier ...
============================================================
NNM001001118 0128

page title: scan 1118_064_links
  
 Wij klommen over eenige omgevallen en ...
 neer gewaaide boomstammen, meest al ...
 daar water dat langs ons steil pad ...
 afstroomde .- Eenige patrijzen (Perdrip ...
  ... Heer ... een ...
  ... kreupel ...
  ... laatste ...
  ... was ... goed ...
  ... was ...
  ... een ...
  ... aan ...
============================================================
NNM001001118 0129

page title: scan 1118_064_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0130

page title: scan 1118_065_links
  
  ... plaats ... met ...
============================================================
NNM001001118 0131

page title: scan 1118_065_rechts
  
 Zoo heeft dan de kom over het algemeen ...
 eene hartsvormige gedaante, met eene ...
 westelijk uitsteekende punt. Deze mee- ...
============================================================
NNM001001118 0132

page title: scan 1118_066_links
  
 meer uit Mandarasa (Rhododenrum re ...
 tusum) en door den hoogleeraar Rein ...
  ... wordt ...
  ... als ... en ...
  ... witte ...
  ... en ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0133

page title: scan 1118_066_rechts
  
 De oever af tusschenruimte van het ...
 meer tot aan den voet des wands is ...
============================================================
NNM001001118 0134

page title: scan 1118_067_links
  
 en heete bronnen. - Minder werkzaam is ...
 de warm water bron welke men op den ...
 westkant des bergs Patoeka, op eene ...
 hoogte van nagenoeg veertienhonderd ...
 meters vindt. Dezelve wordt genaamd Tji ...
 sesuppan en ontspringt uit een lang rond ...
 achtig gat van bijna twee voeten lengte, tus ...
 schen op een liggende trachytsteenen. Het ...
 water is helder van kleur, zuurachtig eenig ...
 zins zamentrekkend van smaak en ver ...
 spreid eene niet sterke zwavellucht. De ...
 warmte van hetzelve is 30^o 5 Reaumur en ...
 het zet aan het gesteente waar het overstroomt ...
 eene okerachtige zelfstandigheid aan. - ...
 Verder ligt op de noordwestzijde des tops ...
 van den Patoeka nog een uitgestrekte ...
 krater die echter geheel zonder werking ...
 is, en met varen en andere gewasssen ...
 is bedekt. ...
 Wij troffen het bijzonder goed met het weders ...
 de topppen des bergs en den krater bleven ...
 bijna geheel van wolken ontbloot. Dit ...
 stelde ons in de gelegenheid om eene ...
 meetkundige opname en uitvoerige schets ...
 van dit merkwaardig natuurtoneel te ...
 kunnen vervaardigen. Het is naar de ...
 eerste dat wij de hoogte en breedte [enz] van ...
 den kom hebben gevonden. ...
 Den kwikthermometer van Reaumur ...
 zagen wij, aan den zuidoost oever ...
 van het meertje, ...
 s namiddags om 1/2 2 uren op 10^o,8 bij Z.W. ...
 " - 1/2 3 - " 11^o,3 wind en ...
  ... 3 ...
 " - 3 1/4 - " 11^o, dun betrokken hemel. ...
============================================================
NNM001001118 0135

page title: scan 1118_067_rechts
  
 [lege regel] ...
 De stille eenzame kom werd door geen dier ...
 tje verlevendigd. Dit kwam ons opmerkelijk voor ...
 daar wij op de Tankoeban Prahoe eenige ...
 zwaluwen en valken gezien hadden die ...
 zich digt bij den werkenden krater Ratoe ...
 op hielden. - Even als de laatste had volgens ...
 onzen ouden wegwijzer ook dezen berg ...
 zijne beschermgeesten. Hij noemde dezelven ...
 Njei Tjandra Woelan en Perboe Koenten ...
 Boeijan, welke hij zeide dat gekomen ...
 waren van Padjadjaran. ...
 Tegen vier uren moesten wij tot den ...
 terugkeer besluiten om nog voor het ...
 vallen van den avond de koffijtuinen ...
 te kunnen bereiken. Wij verlieten den ...
 krater. Op de zuidoosterrand riep ...
 onze gids, naar de gewoonte der Sun ...
 danezen de berggeesten toe dat wij ...
 heengingen. Wij zagen het schoone ...
 natuurtafereel nog eens over en daalden ...
 toen den berg af. Het was reeds donker ...
 toen wij te Tjiwiede vermoeid aankwamen. ...
============================================================
NNM001001118 0136

page title: ... Een zuider oost @HYPHEN noord @HYPHEN oost noord haren  ...
  
  ... Een ...
  ... zuider ...
  ... oost ... - ... noord ... - ... oost ...
  ... noord ...
  ... haren ...
============================================================
NNM001001118 0137

page title: ... kwamen de nieuwe plaats Gamboeng en vruchtbare vrucht bare Noord  ...
  
  ... kwamen ...
  ... de ... nieuwe ... plaats ...
  ... Gamboeng ... en ...
  ... vruchtbare ... vrucht ... bare ...
  ... Noord ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0138

page title: ... vruchtbare vrucht bare kwamen plaats noord vlakte P plaats  ...
  
  ... vruchtbare ... vrucht ... bare ...
  ... kwamen ...
  ... plaats ...
  ... noord ...
  ... vlakte ...
  ... P ...
  ... plaats ...
============================================================
NNM001001118 0139

page title: ... de en  ...
  
  ... de ... en ...
============================================================
NNM001001118 0140

page title: ... @VERTICAL_EDGE 3 en weinig genoemd duimen en inlanders 3  ...
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... 3 ...
  ... en ...
  ... weinig ...
  ... genoemd ... duimen ...
  ... en ...
  ... inlanders ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0141

page title: ... 15 5 Aan 15 5 duimen wordt de geweest  ...
  
  ... 15 ...
  ... 5 ...
  ... Aan ...
  ... 15 ... 5 ... duimen ...
  ... wordt ...
  ... de ...
  ... geweest ...
============================================================
NNM001001118 0142

page title: ... eeuw tegenwoordig deel 3 worden plaats westen  ...
  
  ... eeuw ...
  ... tegenwoordig ...
  ... deel ... 3 ...
  ... worden ...
  ... plaats ...
  ... plaats ...
  ... westen ...
  ... Bandjaran ... terug ...
============================================================
NNM001001118 0143

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0144

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0145

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0146

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0147

page title: [lege regel]
  
 [lege regel] ...
============================================================
NNM001001118 0148

page title: ... Zij  ...
  
  ... Zij ...
============================================================
NNM001001118 0149

page title: ...   ...
  
  ... t ...
============================================================
NNM001001118 0150

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0151

page title: ... 3  ...
  
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0152

page title: ... @VERTICAL_EDGE  ...
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0153

page title: ... goede aan  ...
  
  ... goede ...
  ... aan ...
============================================================
NNM001001118 0154

page title: ... rivier  ...
  
  ... rivier ...
============================================================
NNM001001118 0155

page title: ... zuid was rivier was rivier  ...
  
  ... zuid ...
  ... was ...
  ... was ...
  ... rivier ...
  ... was ...
  ... rivier ...
============================================================
NNM001001118 0156

page title: ... @HORIZONTAL_EDGE een spitsen berg de z k  ...
  
  ... @HORIZONTAL_EDGE ...
  ... een ... spitsen ... berg ...
  ... de ...
  ... z ...
  ... k ...
============================================================
NNM001001118 0157

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0158

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0159

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0160

page title: ... 15  ...
  
  ... 15 ...
============================================================
NNM001001118 0161

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0162

page title: ... addressed 8 Nov  ...
  
  ... addressed ...
  ... 8 ...
  ... Nov ...
============================================================
NNM001001118 0163

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0164

page title: ... 6  ...
  
  ... 6 ...
============================================================
NNM001001118 0165

page title: ... 3 6 Korthals noord g 3  ...
  
  ... 3 ...
  ... 6 ...
  ... Korthals ...
  ... noord ...
  ... g ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0166

page title: ... 15 @VERTICAL_EDGE  ...
  
  ... 15 ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0167

page title: ... rivier de  ...
  
  ... rivier ...
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0168

page title: ... vroeger  ...
  
  ... vroeger ...
============================================================
NNM001001118 0169

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0170

page title: ... g de  ...
  
  ... g ...
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0171

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0172

page title: Deze Kampong bestaat
  
 Deze Kampong bestaat ...
  ... 3 ...
  ... water ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0173

page title: ... g  ...
  
  ... g ...
============================================================
NNM001001118 0174

page title: ... 3  ...
  
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0175

page title: ... 6 3  ...
  
  ... 6 ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0176

page title: ... 6 8 @DEGREES_^o  ...
  
  ... 6 ...
  ... 8 ...
  ... 8 ...
  ... @DEGREES_^o ...
============================================================
NNM001001118 0177

page title: ... 5 6 de  ...
  
  ... 5 ...
  ... 6 ...
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0178

page title: ... halfrond bergen  ...
  
  ... halfrond ...
  ... bergen ...
============================================================
NNM001001118 0179

page title: ... van  ...
  
  ... van ...
============================================================
NNM001001118 0180

page title: ... de  ...
  
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0181

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0182

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0183

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0184

page title: ... 4 5  ...
  
  ... 4 ... 5 ...
============================================================
NNM001001118 0185

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0186

page title: ... de 0 4  ...
  
  ... de ...
  ... 0 ...
  ... 4 ...
============================================================
NNM001001118 0187

page title: ... 6 @DEGREES_^o 3  ...
  
  ... 6 ...
  ... @DEGREES_^o ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0188

page title: ... over  ...
  
  ... over ...
============================================================
NNM001001118 0189

page title: ... 15  ...
  
  ... 15 ...
============================================================
NNM001001118 0190

page title: ... water 5 2 5 4 3 8 @VERTICAL_EDGE begint  ...
  
  ... water ...
  ... 5 ... 2 ... 5 ...
  ... 4 ...
  ... 3 ...
  ... 8 ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... begint ...
  ... zuidelijke ...
============================================================
NNM001001118 0191

page title: ... 3 district  ...
  
  ... 3 ...
  ... district ...
============================================================
NNM001001118 0192

page title: ... water rivier was 3  ...
  
  ... water ...
  ... rivier ...
  ... was ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0193

page title: [no page title]
  
============================================================
NNM001001118 0194

page title: ... van ons tot hier en ons  ...
  
  ... van ...
  ... van ...
  ... ons ... tot ... hier ... en ...
  ... ons ...
============================================================
NNM001001118 0195

page title: ... 15 6 8  ...
  
  ... 15 ...
  ... 6 ...
  ... 8 ...
============================================================
NNM001001118 0196

page title: ... Dit District 5 met 3 0  ...
  
  ... Dit ... District ... 5 ...
  ... met ...
  ... 3 ...
  ... 3 ...
  ... 0 ...
============================================================
NNM001001118 0197

page title: ... plaats  ...
  
  ... plaats ...
============================================================
NNM001001118 0198

page title: ... eenige 5 3 4 15  ...
  
  ... eenige ...
  ... 5 ...
  ... 3 ...
  ... 4 ...
  ... 15 ...
============================================================
NNM001001118 0199

page title: ... 8 6 15 6  ...
  
  ... 8 ...
  ... 6 ... 15 ...
  ... 6 ...
============================================================
NNM001001118 0200

page title: scan 1118_100_links
  
  ... rigting ... reden ... wij ... al ... voort ... v ...
============================================================
NNM001001118 0201

page title: scan 1118_100_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0202

page title: scan 1118_101_links
  
============================================================
NNM001001118 0203

page title: scan 1118_101_rechts
  
  ... g ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0204

page title: scan 1118_102_links
  
  ... De ...
============================================================
NNM001001118 0205

page title: ... 3  ...
  
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0206

page title: scan 1118_103_links
  
  ... 0 ...
  ... o ...
============================================================
NNM001001118 0207

page title: scan 1118_103_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0208

page title: scan 1118_104_links
  
  ... over ...
  ... van ... 8 ...
  ... 8 ...
  ... 3 ... 4 ... 8 ...
  ... 14 ... 3 ...
  ... @DEGREES_^o ...
  ... 0 ...
  ... 8 ...
  ... 0 ...
  ... 3 ...
  ... 3 ... 0 ...
============================================================
NNM001001118 0209

page title: scan 1118_104_rechts
  
  ... 15 ...
  ... 0 ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0210

page title: scan 1118_105_links
  
============================================================
NNM001001118 0211

page title: scan 1118_105_rechts
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0212

page title: scan 1118_106_links
  
  ... g ...
============================================================
NNM001001118 0213

page title: scan 1118_106_rechts
  
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0214

page title: scan 1118_107_links
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0215

page title: scan 1118_107_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0216

page title: scan 1118_108_links
  
============================================================
NNM001001118 0217

page title: scan 1118_108_rechts
  
  ... Javanen ...
  ... goed ... paar ...
  ... met ...
============================================================
NNM001001118 0218

page title: scan 1118_109_links
  
============================================================
NNM001001118 0219

page title: scan 1118_109_rechts
  
  ... 15 ...
  ... 6 ...
============================================================
NNM001001118 0220

page title: scan 1118_110_links
  
 N.O. voor ons open lag . Wij  ...
 bevonden ons op eene ...  ...
 afstand van Gamboeng ...  ...
 peilden de bergen .  ...
============================================================
NNM001001118 0221

page title: scan 1118_110_rechts
  
  ... 5 ...
============================================================
NNM001001118 0222

page title: scan 1118_111_links
  
  ... rivier ... riviertjes ... rivier ...
  ... rivier ...
============================================================
NNM001001118 0223

page title: scan 1118_111_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0224

page title: scan 1118_112_links
  
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0225

page title: scan 1118_112_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0226

page title: scan 1118_113_links
  
  ... te ...
  ... 8 ...
  ... 19 ...
  ... 6 ...
  ... 8 ...
  ... 3 ...
  ... 3 ...
  ... 8 ...
  ... 8 ...
============================================================
NNM001001118 0227

page title: scan 1118_113_rechts
  
  ... 6 ...
  ... rivier ... rivieren ... rivier ... rivieren ...
============================================================
NNM001001118 0228

page title: scan 1118_114_links
  
  ... g ...
============================================================
NNM001001118 0229

page title: scan 1118_114_rechts
  
  ... de ...
  ... voor ...
============================================================
NNM001001118 0230

page title: scan 1118_115_links
  
 den 19 Februarij ...
 Thermom= waarn. ...
 6 1/2 dag 17^o 7 betrokken ...
 9 ,, 19^o - ...
 12 ,, 19^o 7 regen ...
 3 ,, 18^o 5 regenachtig ...
 6 avond 18^o 5 - ...
 den 21 ,, ...
 6 dag 16^o 5 bewolkt mistig ...
 9 - 18^o 7 - ...
 12 - 21^o 3 wolken ...
 3 - 21^o 4 betrokken ...
 6 dag 16^o 5 bewolkt mistig ...
 9 - 18^o 7 - ...
 den 1 Maart ...
 heden begaven Muller en ik ons naar de ...
 Tjoepoe. Wij reden van Bandjaran noord ...
 waarts langs de westzijde van het kleine ...
 voorgebergte van den Malabar. Het be ...
 staat uit aan eenhangende kegelbergjes, welken ...
 grond gesteente uit Doleritpuin gevormd ...
 is Zij zijn met gras en hier en daar ...
 met klein bosch begroeid. Na door ...
 de kampongs Opuk 2p, Koelelet ...
 2p van Bandjaran, gereden te zijn ...
 kwamen wij aan den zuidoever, der ...
 Tjitaroem 5 palen van Bandjaran ...
 gelegen. Vlakbij de overvaart hier dat ...
 de Tjisankoe in dezelve, over welken ...
 wij werden gevaren en hij het dorp ...
 Puntasan koelelet landen. Van hier ...
 reden wij, over eene modderige vlakte ...
 die in het noth getijde onder water staat ...
 en in de goede moeson hard droog is ...
 langs den linkeroever der Tjitaroem ...
============================================================
NNM001001118 0231

page title: scan 1118_115_rechts
  
 bijna west aan, en kwamen na een ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0232

page title: scan 1118_116_links
  
  ... 15 ... 0 ...
  ... 15 ... 5 ...
  ... 32 ...
  ... t ...
============================================================
NNM001001118 0233

page title: scan 1118_116_rechts
  
  ... 8 ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0234

page title: scan 1118_117_links
  
  ... plaats ...
  ... Bandong ...
============================================================
NNM001001118 0235

page title: scan 1118_117_rechts
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0236

page title: scan 1118_118_links
  
============================================================
NNM001001118 0237

page title: scan 1118_118_rechts
  
  ... verweerd ... ned ... ellen ... hoog ...
  ... 5 ... 8 ... bewoners ...
  ... andere ...
============================================================
NNM001001118 0238

page title: scan 1118_119_links
  
============================================================
NNM001001118 0239

page title: scan 1118_119_rechts
  
  ... fecit ...
============================================================
NNM001001118 0240

page title: scan 1118_120_links
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0241

page title: scan 1118_120_rechts
  
  ... Anjer ...
  ... over ...
  ... Bandjaran ...
  ... een ...
  ... mis ...
  ... 3 ...
  ... 8 ...
  ... andere ...
============================================================
NNM001001118 0242

page title: scan 1118_121_links
  
  ... 5 ...
  ... 5 ...
============================================================
NNM001001118 0243

page title: scan 1118_121_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0244

page title: scan 1118_122_links
  
 Met ...
  ... 8 ...
  ... verschijnsel ...
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0245

page title: scan 1118_122_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0246

page title: scan 1118_123_links
  
  ... te ...
  ... begin ...
  ... laatste ...
  ... thans ...
============================================================
NNM001001118 0247

page title: scan 1118_123_rechts
  
  ... plaats ...
============================================================
NNM001001118 0248

page title: scan 1118_124_links
  
============================================================
NNM001001118 0249

page title: scan 1118_124_rechts
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0250

page title: scan 1118_125_links
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0251

page title: scan 1118_125_rechts
  
  ... markt ...
============================================================
NNM001001118 0252

page title: scan 1118_126_links
  
============================================================
NNM001001118 0253

page title: scan 1118_126_rechts
  
  ... de ...
  ... terug ...
  ... een ...
  ... etc ...
============================================================
NNM001001118 0254

page title: scan 1118_127_links
  
  ... verscheiden ...
  ... niet ...
============================================================
NNM001001118 0255

page title: scan 1118_127_rechts
  
  ... bergen ...
  ... De ...
============================================================
NNM001001118 0256

page title: scan 1118_128_links
  
============================================================
NNM001001118 0257

page title: scan 1118_128_rechts
  
  ... 3 ... 8 ...
  ... 5 ...
  ... 6 ...
  ... 2 ...
============================================================
NNM001001118 0258

page title: scan 1118_129_links
  
  ... wordt ...
  ... wordt ...
  ... en ...
  ... Pasangerahan ...
  ... 9 ...
============================================================
NNM001001118 0259

page title: scan 1118_129_rechts
  
  ... zuid ... zuidwesten ... westen ... west ... door ...
  ... de ...
  ... 9 ...
  ... 9 ...
  ... 3 ...
  ... de ...
  ... wordt ...
============================================================
NNM001001118 0260

page title: scan 1118_130_links
  
  ... 15 ...
  ... welke ...
  ... wordt ...
  ... water ...
  ... wordt ...
============================================================
NNM001001118 0261

page title: scan 1118_130_rechts
  
  ... de ...
  ... de ...
  ... wordt ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0262

page title: scan 1118_131_links
  
  ... een ...
  ... een ...
  ... rivier ...
  ... stond ...
  ... waringie ...
============================================================
NNM001001118 0263

page title: scan 1118_131_rechts
  
  ... wordt ...
  ... Een ...
  ... ons ... laatst ...
  ... geweest ...
============================================================
NNM001001118 0264

page title: scan 1118_132_links
  
  ... plaats ...
  ... de ...
  ... 9 ...
============================================================
NNM001001118 0265

page title: scan 1118_132_rechts
  
  ... de ...
============================================================
NNM001001118 0266

page title: scan 1118_133_links
  
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0267

page title: scan 1118_133_rechts
  
  ... 8 ...
  ... 2 ...
  ... Een ... voordeliger ...
============================================================
NNM001001118 0268

page title: scan 1118_134_links
  
  ... begroeid ...
  ... met ...
============================================================
NNM001001118 0269

page title: scan 1118_134_rechts
  
  ... begon ...
============================================================
NNM001001118 0270

page title: scan 1118_135_links
  
  ... Malabar ... Tjipendjeu ...
  ... noord ...
  ... Goha ... Rakoetak ...
  ... noord ...
  ... 3 ...
  ... 3 ...
============================================================
NNM001001118 0271

page title: scan 1118_135_rechts
  
  ... staan ...
  ... Pasangerahan ...
  ... geweest ...
============================================================
NNM001001118 0272

page title: scan 1118_136_links
  
  ... stond ...
  ... oosten ...
  ... en ...
  ... de ...
  ... laatsten ...
============================================================
NNM001001118 0273

page title: scan 1118_136_rechts
  
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0274

page title: scan 1118_137_links
  
  ... 8 ...
  ... plaats ...
============================================================
NNM001001118 0275

page title: scan 1118_137_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0276

page title: scan 1118_138_links
  
  ... dat ...
============================================================
NNM001001118 0277

page title: scan 1118_138_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0278

page title: scan 1118_139_links
  
  ... rivier ...
  ... andere ...
============================================================
NNM001001118 0279

page title: scan 1118_139_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0280

page title: scan 1118_140_links
  
============================================================
NNM001001118 0281

page title: scan 1118_140_rechts
  
 Ik was van morgen niet wel. De ...
 Trogouscke gidsen waer de mekander ...
 openingen ? niet. Wij moesten ...
 onshalven ? van ons togtje uitstellen ...
 hullen schrijf een brief aan het ...
 wals van Trogen ? wegwijzers ...
 wij peilden verder een omliggende berg als ...
 den Gelgaerg al goentaer N480 ...
 Ijkarai Z380 ...
 En elk openingen west zuid west ...
  ... De ... westelijke ... punten ...
  ... een ...
  ... is ...
============================================================
NNM001001118 0282

page title: scan 1118_141_links
  
  ... 8 ...
  ... 8 ...
  ... 9 ...
  ... 15 ...
  ... @DEGREES_^o ... 8 ...
  ... April ...
  ... 15 ...
  ... 8 ...
  ... 19 ...
  ... 2 ...
  ... 8 ...
============================================================
NNM001001118 0283

page title: scan 1118_141_rechts
  
  ... rivier ...
  ... lang ...
============================================================
NNM001001118 0284

page title: scan 1118_142_links
  
  ... een ...
============================================================
NNM001001118 0285

page title: scan 1118_142_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0286

page title: scan 1118_143_links
  
  ... krater ...
============================================================
NNM001001118 0287

page title: scan 1118_143_rechts
  
  ... andere ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0288

page title: scan 1118_144_links
  
  ... 7 ... Tjipapandajan ...
============================================================
NNM001001118 0289

page title: scan 1118_144_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0290

page title: scan 1118_145_links
  
  ... Burger ...
  ... begroeid ...
============================================================
NNM001001118 0291

page title: scan 1118_145_rechts
  
  ... een ...
  ... oosten ...
  ... plaats ...
  ... was ...
============================================================
NNM001001118 0292

page title: scan 1118_146_links
  
  ... kwamen ...
============================================================
NNM001001118 0293

page title: scan 1118_146_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0294

page title: scan 1118_147_links
  
  ... de ...
  ... en ...
  ... kwamen ...
  ... was ...
  ... de ...
  ... goed ...
============================================================
NNM001001118 0295

page title: scan 1118_147_rechts
  
  ... zijn ...
  ... wordt ...
============================================================
NNM001001118 0296

page title: scan 1118_148_links
  
  ... @VERTICAL_EDGE ... was ...
  ... was ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
  ... was ...
  ... de ...
  ... @VERTICAL_EDGE ...
============================================================
NNM001001118 0297

page title: scan 1118_148_rechts
  
============================================================
NNM001001118 0298

page title: scan 1118_149_links
  
  ... die ...
============================================================
NNM001001118 0299

page title: scan 1118_149_rechts
  
  ... aan ...
  ... bewoners ...
  ... P ...
  ... kunnen ... ze ...
  ... moeten ... ze ... genoeg ... en ...
============================================================
NNM001001118 0300

page title: [empty] [cover]
  
============================================================